Deze drie kunstenaars laten ons zien wat we eerder nooit zagen
Frank Mulder

4 vragen aan Black Lives Matter-oprichter Patrisse Cullors

Patrisse Cullors is medeoprichter van Black Lives Matter. ‘Je kunt het afkeuren dat mensen elkaar pijn doen, maar zolang je er niets aan doet, ben je medeverantwoordelijk. Tolerant zijn is niet genoeg.’ Wat kan ik weten? ‘Mensen zouden moeten...

Historisch Profiel: het Japanse shintoïsme

Anders dan de christelijke kerk kent het moderne shintoïsme geen overkoepelende dogma’s en geboden. Een historisch overzicht van het ontstaan van de Japanse denktraditie.  Het goddelijke is ouder dan hemel en aarde; het heeft hemel en aarde...

De waarheid bestaat – en is radicaal

De enige waarachtige drijfveer is ons verlangen naar geluk, aldus Alain Badiou. En voor dat geluk is een revolutie nodig. De Franse filosoof Alain Badiou is een idealist. Hij gelooft in een betere wereld en verlangt naar een gelukkiger, rechtvaardiger...

Mijn ontmoeting met... Tzvetan Todorov (1939-2017)

Tzvetan Todorov was als geen ander in staat om het goede in de mens te zien. Blind voor het menselijk kwaad was hij niet, maar hij zag dat zelfs in de vreselijkste omstandigheden de menselijkheid overleefde. Van de vele opmerkelijke personen die ik...

Het Moment: Douwe van den Berg

Fotografie: Merlijn Doomernik Douwe van den Berg (25) studeerde Liberal Arts & Sciences en is instructeur van de Wim Hof-methode voor ‘The Cool Way’ Ik was in Lapland voor een training. Ik had een wak gehakt en stond klaar in mijn...

Denkfouten: Trump-fout

Van verschillende mogelijkheden wordt er één werkelijk… …Je concludeert: er bestond maar één echte mogelijkheid  Als de weervrouw voorspelt dat er morgen een kans van zestig procent op regen is, maar de volgende dag blijft het droog, was...

De Stelling: fact free politics zijn zo slecht nog niet

Paul van Tongeren Emeritus hoogleraar ethiek, Nijmegen Trump heeft gelijk: er bestaan altijd ook alternatieve feiten. Feiten zijn altijd al geïnterpreteerd en geselecteerd. Noem me een feit en ik zal laten zien dat áls het van betekenis is, die...

Zo geven we de toekomst weer vorm

De echte politiek vinden we op straat. Alleen zien we het pas als onze verbeelding wordt geprikkeld. Huub Dijstelbloem, filosoof van het Center for Public Imagination, over de macht van de verbeelding en de verbeelding van de macht. Tip: in dit artikel...

Bert Keizer: Wat is de mens?

Er zijn hoogleraren in filosofie, ik heb het zelf gestudeerd, dit tijdschrift gaat er steeds over, maar wat het nou precies is? Als ik het antwoord mag geven door te kijken naar de vier vragen die elke maand met hulp van Kant aan iemand gesteld worden,...

Vuile olie is het grootste gevaar voor de beschaving

Hoe meer olie een land bezit, hoe groter de kans op een autoritair regime dat zijn bevolking onderdrukt. Toch blijven we ongegeneerd olie kopen van dictators en terroristen. Rechtsfilosoof Leif Wenar pleit voor verandering. Als iemand een warenhuis...

Deze filosoof vertelt hoe we dichter bij de natuur kunnen staan

Filosoof Henk Manschot trok in navolging van Nietzsche de Alpen in, op zoek naar antwoorden op hét vraagstuk van onze tijd: de klimaatproblematiek. Als hij in 2004 het verzoek krijgt om tijdens een conferentie in China te spreken over leiderschap en...

Pleidooi voor het niet-doen

We houden van handelen, aanpakken, actief op zoek gaan naar oplossingen. Holm Friebe en Michel Dijkstra laten zien dat het ook anders kan. We hebben behoefte aan boeken die een uitweg bieden uit de vicieuze cirkel van hectiek en hyperactiviteit....

In bed met ‘bad girl of British art’ Tracey Emin

Tracey Emin (1963) wordt vaak de ‘bad girl of British art’ genoemd, vanwege haar openheid over heftige onderwerpen als alcoholisme, abortus en verkrachting. My Bed (1998) werd ondanks veel kritiek over de kwaliteit van het werk genomineerd voor de...

Waarom we onderdrukte groepen geen stem moeten geven

Hoe kunnen we zorgen dat de ongehoorden – die elke samenleving kent – gehoord worden? Het is een vraag die de Indiase geleerde Gayatri Chakravorty Spivak dagelijks bezighoudt. Een voorproefje van haar optreden op Thinking Planet.  Gayatri...

Het Experiment: Zo verlaat je je sociale bubbel

Hoe ontstaat er meer vertrouwen tussen groepen die elkaar wantrouwen? Contact blijkt essentieel, maar welk contact heeft echt effect? Illustratie: Bas van der Schot Experiment Om begrip te bevorderen tussen sociale groepen die elkaar wantrouwen...

Waarom erkenning belangrijker is dan een goed salaris

Woede is van alle tijden. Paul Woodruff ziet veel overeenkomsten tussen de strijd die in Griekse mythen gevoerd wordt en de conflicten die hij tegenkomt in het leger en op de werkvloer. Hoe kunnen we daarmee omgaan? Paul Woodruff weet wat woede is. De...

Stine Jensen: Drankwijsheid

Eerder schreef ik al op deze plek dat ik een twijfelkont ben, en nu wil ik graag een van mijn grootste levenstwijfels met u delen. Het betreft discipline. Ik experimenteer al langer met een suiker-, alcohol- en vleesvrij leven om te onderzoeken of minder...

nr. 3/2017

Voorwoord: Goede idealen

door Leon Heuts
Hoofdredacteur Filosofie Magazine

Het is een dooddoener, maar idealisme is een gevaarlijk dingetje. Idealisme inspireert burgerrechtenbewegingen om te strijden voor een betere samenleving. Daarentegen was ook Hitler een idealist – alleen was er in zijn krankzinnige utopie geen ruimte voor Joden.

Dit nummer gaat over verbeelding, en zonder verbeelding geen idealisme. Maar hoe onderscheid je goede van slechte verbeelding? Populisten verbeelden zich te spreken namens het volk. Wat is daar mis mee? Als een groot deel van de bevolking zich niet langer gerepresenteerd voelt door ‘de politiek’, dan is dat een probleem.

Maar volgens de Franse filosoof Claude Lefort is het gevaarlijke aan de populistische verbeelding de suggestie dat je met één stem, of één leider, dit probleem zou kunnen oplossen. Populisten suggereren dat het volk één is, maar dat deze eenheid wordt tegengewerkt door malicieuze krachten. Zoals daar zijn: rechters, media, minderheden, elite et cetera. Het enige dat moet gebeuren, is deze krachten het zwijgen opleggen, en het volk zal verenigd zijn.

Maar in werkelijkheid is er natuurlijk niet zoiets als ‘één’ volk. De verdeeldheid is eigen aan mens-zijn. We moeten leren leven met verschillen. En toch. Betekent dit dat we met die verschillen ook elke hoop op verbinding moeten opgeven? Ik mag hopen van niet. Er zijn idealen die het beslist waard zijn om voor te strijden; goed onderwijs, zorg, een schoon milieu, et cetera.

Misschien dat ‘goed’ idealisme begint bij het inzicht dat een betere toekomst niet het uitschakelen van een paar kwade krachten impliceert, maar hard werken – voor ons allemaal. Zoals ook Barack Obama zijn presidentschap afsloot met dezelfde boodschap als waarmee hij begon: I’m still asking you to believe. Not in my ability to bring about change, but in yours. Dat is de kern van echte verbondenheid: niet het geloof dat we zelf niks hoeven te doen, maar het geloof dat we ook zelf betere mensen kunnen worden.

2017

  • Filosofie Magazine 02 - 2017
  • Filosofie Magazine 01 - 2017

2016

  • Filosofie Magazine 12 - 2016
  • Filosofie Magazine 11 - 2016
  • Filosofie Magazine 10 - 2016
  • Filosofie Magazine 9 - 2016
  • Filosofie Magazine 7/8 - 2016
  • Filosofie Magazine 6 - 2016
  •  Filosofie Magazine 5 - 2016
  • Filosofie Magazine 4 - 2016
  • Filosofie Magazine 3 - 2016
  • Filosofie Magazine 2 - 2016
  •  Filosofie Magazine 1 - 2016

2015

  • Filosofie Magazine 12 - 2015
  • Filosofie Magazine 11 - 2015
  • Filosofie Magazine 10 - 2015
  • Filosofie Magazine 09 - 2015
  • Filosofie Magazine 07/08 - 2015
  • Filosofie Magazine 06 - 2015
  • Filosofie Magazine 05 - 2015
  • Filosofie Magazine 04 - 2015
  • Filosofie Magazine 03 - 2015
  • Filosofie Magazine 02 - 2015
  • Filosofie Magazine 01 - 2015