Moeder en dochter
Alexandra van Ditmars

Stine Jensen: Twijfelkont

Er bestaan optimistische mensen die opnieuw beginnen tot hun levensfilosofie hebben gemaakt. Het soort dat hartstochtelijk trouwt, gaat scheiden en dan doodleuk nóg een keer met elkaar trouwt. Denk aan Richard Burton en Elizabeth Taylor. Daartegenover...

Stelling: Werkelijk opnieuw beginnen is niet mogelijk.

Paul van Tongeren Emeritus hoogleraar ethiek, Nijmegen Het is nog erger: niet alleen opnieuw beginnen, maar alle beginnen is onmogelijk. Wie meent met iets te beginnen, vervolgt een weg die al ingeslagen was. Wie een relatie begint, bevestigt en...

Denkfouten: Platoniseren

Je ziet dat subjectieve ideeën een rol spelen in oordelen... Dan concludeer je dat objectiviteit helemaal niet bestaat. Objectiviteit, als ideaal, staat onder druk. Het gezag van traditionele objectiviteitshoeders, zoals wetenschappelijk deskundigen...

Douwe Draaisma: 'De mens is wat hij zich herinnert'

'Wij zijn ons geheugen', volgens de Groningse psycholoog Douwe Draaisma. Maar dat geheugen is wel onbetrouwbaar.  Ons geheugen is te vergelijken met een verhalenverteller, schrijft Douwe Draaisma in zijn nieuwste boek Als mijn geheugen me niet...

Daniel Klein: 'Als je oud bent, kun je eindelijk weer spelen'

'Volgens Epicurus is de ouderdom het hoogtepunt van ons leven, omdat we dan vrij zijn van streven’, zegt de Amerikaanse filosoof Daniel Klein, een vrolijke man van 77. 'Pas wanneer je niets meer nastreeft, kun je gelukkig worden’, zegt Daniel...

Dromen mag weer

Het nieuwe jaar is begonnen, maar hoe maak je als mens een nieuw begin? Bas Nabers over beginnen als avontuur waarin de ware hoop wortel schiet. In de Romeinse Oudheid besloot men dat het nieuwe jaar op 1 januari moest beginnen. Een goede keuze, want...

Tijdgeestfluisteraar

In wat voor tijd leven we? P.C. Hooft-prijswinnaar Bas Heijne vond in het essay de juiste vorm om die vraag te beantwoorden. Het boekje leest als een coming of age. Eerst was er bij Bas Heijne het vertrouwen in de mens, zegt hij in zijn korte essay...

De onnozele is de wijze

De wijze behandelt iedereen gelijk en stoort zich aan geen enkele conventie, zoals een onwetende. Dat is een van de belangrijkste inzichten van de Indiase filosoof Guadapada, die zich zowel op het hindoeïsme als het boeddhisme baseert. Een spirituele...

Bert Keizer: Boeddhistisch misbruik

Gelukkig blijf ik enigszins onnozel op sommige gebieden, want dat betekent dat je nog eens verrast kunt worden. Niks saaier dan een man of vrouw die bij vluchtelingenproblematiek, een onverwachte zwangerschap of de Trump-stunt met een verveeld gebaar...

Het Experiment: I voted

Illustratie: Bas van der Schot Hoe kun je de opkomst van verkiezingen verhogen? Door aan je Facebook-vrienden te laten weten dat jij al wel gestemd hebt.    Experiment Een Facebook-bericht met informatie over de verkiezingen of een...

4 vragen aan Simone van Saarloos

We overschatten het belang van onze wil, zegt filosoof en schrijver Simone van Saarloos, auteur van De vrouw die. ‘Als je toevallig een rubber handschoen draagt, brengt dat je er misschien wel toe om een moord te...

Kwame Anthony Appiah: Een man van eer

‘Eer haalt het slechtste én het beste in de mens naar boven.’ Een gesprek met Spinozalens-winnaar Appiah over Trump, Zwarte Piet en morele revoluties. Kwame Anthony Appiah is een gentleman. Je komt net uit het winterse Amsterdam zijn hotel...

Het Moment: Zouhair Saddiki

Fotografie: Merlijn Doomernik Zouhair Saddiki (30) is docent bedrijfseconomie, D66-gemeenteraadslid in Gouda en studeert filosofie. Toen mijn vader naar Mekka op bedevaart was, overleed mijn oma in Marokko. Ik was 21. Het was afschuwelijk. Waarom...

De trots van Edmund Burke

De Ierse filosoof Edmund Burke (1730 – 1797) was niet alleen een denker, hij was ook een gekozen politicus. Maar zich simpelweg schikken naar de wil van het volk? Dat vond hij maar niets. ‘Uw volksvertegenwoordiger verraadt u als hij zijn oordeel...

Nuchterheid en gezond verstand

We denken al te snel dat de filosofen van de Verlichting deel uitmaken van onze wereld. Anthony Gottlieb probeert – met succes – in hun schoenen te gaan staan. Het wachten op deel 2 duurde zo lang dat ik me afvroeg of Anthony Gottlieb eraan...

nr. 1/2017

Voorwoord: Kabouterhuisje

door Leon Heuts
Hoofdredacteur Filosofie Magazine

Welkom in 2017, het jaar waarin Donald Trump wordt geïnaugureerd als president van de Verenigde Staten, de PVV afstevent op een verkiezingsoverwinning, en Marine Le Pen grote kansen heeft om president van Frankrijk te worden. Het is een cruciaal jaar, waarin een oude politieke orde zomaar ten grave kan worden gedragen. En misschien begrijpelijk: de structuur van rechtsstaat, representatie, en internationale organisaties leek er niet langer voor het volk te zijn – te abstract, te technocratisch, misschien te veel ook gericht op de markt als oplossing van politieke kwalen.

Maar begrijpelijk is natuurlijk niet hetzelfde als wenselijk. Er is alle reden om te zeggen dat met de onstuitbare opkomst van het populisme de politiek wordt vermoord. Daarom ligt het thema van dit nummer ‘opnieuw beginnen’, me na aan het hart. De grote politiek denker Hannah Arendt ziet politiek als een vorm van opnieuw beginnen. Wie politiek actief is – en dat zijn we in zekere zin allemaal – schuift zijn privéleven opzij en richt zich op de publieke zaak. Hij betreedt een onzekere wereld, waarin hij is overgeleverd aan anderen. Hij kan worden tegengesproken, zijn opvattingen en overtuigingen kunnen zelfs worden onderuitgehaald. Dat is beangstigend, maar biedt ook de mogelijkheid om opnieuw te beginnen, anders te kijken, daadwerkelijk te veranderen. Dat is de belofte van politiek – als we de verschillen tenminste niet uit de hand laten lopen.

Maar precies dat is niet de inzet van populisten. Zij zeggen: u hoeft niet te veranderen, want alles en iedereen wat u niet kent, sluiten we buiten. Desnoods door een muur. Dat is geen politiek, maar speelt in op het verlangen dat de samenleving een verlengstuk is van hoe we zelf zijn, in een behaaglijke omgeving. Politiek als een knus kabouterhuisje waar we ons thuis voelen. Maar dat is niet de wereld. 2017 is daarom het jaar van een cruciale keuze: kabouterhuisje of de wereld.

Op 21 januari organiseren wij ons evenement 'Ontketen iets nieuws'. 
Kijk voor meer informatie op www.filosofie.nl/geboorte.

2016

  • Filosofie Magazine 12 - 2016
  • Filosofie Magazine 11 - 2016
  • Filosofie Magazine 10 - 2016
  • Filosofie Magazine 9 - 2016
  • Filosofie Magazine 7/8 - 2016
  • Filosofie Magazine 6 - 2016
  •  Filosofie Magazine 5 - 2016
  • Filosofie Magazine 4 - 2016
  • Filosofie Magazine 3 - 2016
  • Filosofie Magazine 2 - 2016
  •  Filosofie Magazine 1 - 2016

2015

  • Filosofie Magazine 12 - 2015
  • Filosofie Magazine 11 - 2015
  • Filosofie Magazine 10 - 2015
  • Filosofie Magazine 09 - 2015
  • Filosofie Magazine 07/08 - 2015
  • Filosofie Magazine 06 - 2015
  • Filosofie Magazine 05 - 2015
  • Filosofie Magazine 04 - 2015
  • Filosofie Magazine 03 - 2015
  • Filosofie Magazine 02 - 2015
  • Filosofie Magazine 01 - 2015

2014

  • Filosofie Magazine 11 - 2014
  • Filosofie Magazine 10 - 2014
  • Filosofie Magazine 09 - 2014
  • Filosofie Magazine 07/08 - 2014
  • Filosofie Magazine 06 - 2014
  • Filosofie Magazine 05 - 2014
  • Filosofie Magazine 04 - 2014
  • Filosofie Magazine 03 - 2014
  • Filosofie magazine 02 - 2014