Home 06-2021
Filosofie Magazine - Juni 2021

06-2021

Hoe menselijk is de bureaucratie? Door de toeslagenaffaire ligt zij onder felle kritiek. Ooit bedoeld om bestuur rationeler en rechtvaardiger te maken, kan ze ook een harteloos monster blijken. Filosofie Magazine onderzoekt de vele gezichten van de bureaucratie.

 

Cover afbeelding voor 06-2021
Onherleidbaar
Onherleidbaar
Column

Onherleidbaar

Ik ontdekte eens een waarheid die je nauwelijks een waarheid kunt noemen, maar die desondanks meer indruk op me maakte dan de stelling van Pythagoras. Aan een gracht in Amsterdam, ergens halverwege het filosofisch instituut waar ik studeerde en de kroeg waar een studiedag meestal eindigde, stond een lantaarnpaal die… Read More

Lees meer
‘Falen doet pijn, maar je valt er niet mee samen’
‘Falen doet pijn, maar je valt er niet mee samen’
Interview

‘Falen doet pijn, maar je valt er niet mee samen’

Tien jaar lang was Stine Jensen columnist voor Filosofie Magazine; deze maand zwaait ze af. In Faalmoed bundelt ze enkele van haar columns. Die gaan vaak over het menselijke gestuntel en de angst om te mislukken. Beeld Ivo van der Bent Ik ontmoet filosoof Stine Jensen (49) vlak bij haar huis… Read More

Lees meer
‘De mens lijdt onder haar verlangens’
‘De mens lijdt onder haar verlangens’
Interview
Voor leden

‘De mens lijdt onder haar verlangens’

Willemiek Kluijfhout is filmregisseur. Onlangs ging haar documentaire The Taste of Desire in wereldpremière. Hierin onderzoekt ze de menselijke verlangens aan de hand van de oester. Beeld Martin Dijkstra Wat kan ik weten? ‘Door naar een oester te kijken kom je veel te weten over de mens. Of je er… Read More

Lees meer
Komt geluksvogels lof toe?
Komt geluksvogels lof toe?
Korte uitleg
Voor leden

Komt geluksvogels lof toe?

Onze prestaties komen vaak ook door een flinke dosis geluk tot stand. Verdienen we er dan wel lof voor? Beeld Bas van der Schot De Britse huisarts Edward Jenner (1749–1823) ondernam het gewaagde experiment om zijn patiënten met koeienpokken in te enten als bescherming tegen de mensenpokken. Het experiment… Read More

Lees meer
‘Bitcoin werkt als een klassieke munt’
‘Bitcoin werkt als een klassieke munt’
Korte uitleg
Voor leden

‘Bitcoin werkt als een klassieke munt’

Economen zien de bitcoin als nieuwe munt, zoals de euro of de dollar, omdat hij aan dezelfde economische wetten lijkt te voldoen. Maar dat gegeven alleen is volgens wetenschapsfilosoof Asya Passinsky niet voldoende om bitcoins als ‘geld’ te accepteren. ‘Als bitcoin, of een andere cryptocurrency, gebruikt kan worden als ruilmiddel,… Read More

Lees meer
De laatste
De laatste
Column

De laatste

Iets over het krachtige narratief van Big Pharma, Big Money, Big Politics – en wat dat woordje ‘Big’ daar precies doet. Het idee dat grote bedrijven en instanties baat hebben bij onze afhankelijkheid en zelfs de dood incalculeren – ‘necropolitiek’, met een mooi woord. Iets over The Investigation. Deze recent… Read More

Lees meer
Hoe algoritmes de bureaucratie doen ontsporen
Hoe algoritmes de bureaucratie doen ontsporen
Essay

Hoe algoritmes de bureaucratie doen ontsporen

Kan kunstmatige intelligentie de bureaucratie verbeteren? De toeslagenaffaire laat zien dat de inzet van algoritmes niet zonder gevaren is. Zeker nu ze ook zelflerend worden is de vraag hoe we ze nog onder controle houden. Beeld Maus Bullhorst Als iets de bureaucratie de afgelopen tijd een slechte naam heeft bezorgd,… Read More

Lees meer
Wat een verademing, de bureaucratie!
Wat een verademing, de bureaucratie!
Essay
Voor leden

Wat een verademing, de bureaucratie!

Als Marjan Slob op station Hollandsche Rading ruzie krijgt met een apparaat vergeet ze in haar woede haast wat bureaucratie maatschappelijk allemaal heeft opgeleverd. Ze herpakt zich, alleen vreest ze de technologisering. Vroege ochtend, station Hollandsche Rading. Straks zal ik een workshop geven in een landhuis ergens in de bossen… Read More

Lees meer
Spoedcursus: bureaucratie
Spoedcursus: bureaucratie
Voor leden

Spoedcursus: bureaucratie

Van een onneembare dorpsvesting tot een commercieel fastfoodrestaurant: verschillende modellen leggen de aard van de bureaucratie bloot.

Lees meer
‘De traagheid van bureaucratie is ook verzamelde wijsheid’
‘De traagheid van bureaucratie is ook verzamelde wijsheid’
Interview
Voor leden

‘De traagheid van bureaucratie is ook verzamelde wijsheid’

Wie durft na de toeslagenaffaire nog een lans te breken voor de bureaucratie? Filosofen Tinneke Beeckman en René ten Bos wijzen op de voordelen van bureaucratie als ideaal. Beeld U.S. National Archives Vanwege kleine foutjes bij de aanvraag van kinderopvangtoeslag werden 26.000 ouders door de overheid als fraudeurs behandeld. Gedupeerden… Read More

Lees meer
‘Alles wat je kunt, zit al in je.’
‘Alles wat je kunt, zit al in je.’
Column

‘Alles wat je kunt, zit al in je.’

‘Alles wat je kunt, zit al in je.’(Bron: De Baak, trainingsinstituut voor persoonlijk leiderschap) Hoopvolle zin. Dat is het eerste wat in me opkomt. Ik krijg vrolijke kriebels om uit te vogelen wat er dan allemaal in mij zit, wat ik allemaal kan, misschien zelfs zonder dat ik het weet. Read More

Lees meer
Maak geen plannen om de natuur te redden
Maak geen plannen om de natuur te redden
Essay
Voor leden

Maak geen plannen om de natuur te redden

De in februari overleden sinoloog, antropoloog en taoïstisch meester Kristofer Schipper (1934-2021) had een taoïstische levenshouding, zonder vooropgezet plan, maar altijd met respect voor de natuur. ‘Water doet alle dingen goed zonder te wedijveren.’ Beeld Shutterstock De Tao baart alle dingen, geeft ze rust en vrede, ondersteunt ze en beschermt… Read More

Lees meer
Onderwijs moet ruimte laten voor verwondering
Onderwijs moet ruimte laten voor verwondering
Verslag
Voor leden

Onderwijs moet ruimte laten voor verwondering

Het instrumentele denken dat het onderwijs domineert, vermorzelt kinderen en leraren. De filosofie van Cornelis Verhoeven, die deze maand twintig jaar geleden overleed, helpt om weerstand te bieden. Beeld Jean Counet Yunuscan is een opgewekt, lief joch met een pientere blik in zijn ogen. Hij is een van de kinderen… Read More

Lees meer
Hetzelfde maar dan anders
Hetzelfde maar dan anders
Achtergrond
Voor leden

Hetzelfde maar dan anders

De Nederlandse filosoof Cornelis Verhoeven (1928-2001) was een polemist en diepzinnige beschouwer. Net als Plato liet hij zien dat de dingen meer zijn dan ze op het eerste oog lijken. Mensen moeten met hun hele ziel leren kijken. Beeld Hajo de Reijger Het is vaak gezegd: de Nederlandse filosofie is… Read More

Lees meer
Zonder standpunt ben je nergens
Zonder standpunt ben je nergens
Recensie
Voor leden

Zonder standpunt ben je nergens

Cornelis Verhoeven was bang voor woordrot. Want hij wilde het verschijnsel waar het woord voor staat behouden. Coen Simon put nog steeds uit zijn antiquarisch geworden Dierbare woorden. Als je de enorme lijst publicaties ziet van Cornelis Verhoeven, kun je je verbazen over het magere effect dat hij verwachtte van… Read More

Lees meer
Andermans geheimen
Andermans geheimen
Achtergrond
Voor leden

Andermans geheimen

Hoe ouderwets de afluisterapparatuur in The Conversation ook is, de film uit de jaren zeventig is volgens Jannah Loontjens de perfecte metafoor voor de kwetsbaarheid van onze etalagesamenleving.

Lees meer
De Weense kring
De Weense kring
Recensie
Voor leden

De Weense kring

In de eerste helft van de twintigste eeuw wemelde het in Wenen van de briljante geesten. David Edmonds beschrijft de geschiedenis van de ‘Wiener Kreis’, een kring van scherpe, veelal Joodse denkers. Om half tien in de ochtend van 22 juni 1936 werd Moritz Schlick, filosofieprofessor aan de universiteit van… Read More

Lees meer
Lezen
Lezen
Column

Lezen

Leestijd: 1,5 minuut. Aan het begin van een lezing voor managers vroeg ik eens hoeveel bladzijden per uur men doorgaans las. Hun antwoorden deden me schrikken: ze varieerden van 100 tot 200 pagina’s per uur. Ah, dat waren natuurlijk geen boeken die men las, maar stukken; die lees je niet… Read More

Lees meer
Ongeschikt voor het dagelijks leven
Ongeschikt voor het dagelijks leven
Recensie
Voor leden

Ongeschikt voor het dagelijks leven

Hannah Arendt en Susan Sontag laten ieder in een essay zien hoe je je het werk van Walter Benjamin eigen maakt. Auteur Fiep van Bodegom Als we kijken naar het concrete leven van een historische figuur is er altijd verbazing dat zo’n mens echt heeft bestaan. In haar essay over… Read More

Lees meer
‘Mijn waanzin is niet iets om bang van te zijn’
‘Mijn waanzin is niet iets om bang van te zijn’
Interview

‘Mijn waanzin is niet iets om bang van te zijn’

Lucky Fonz III is singer-songwriter. Deze maand verschijnt zijn single ‘Ik ben een sukkel’. Op de B-kant staat het nummer ‘Episode’, een verslag van een psychose. Auteur Carolien van Welij Beeld Maarten Noordijk Het was op het Brainwash-festival in De Brakke Grond in Amsterdam. Filosoof en taalkundige Wouter Kusters was… Read More

Lees meer