Home 09-2016
Filosofie Magazine - September 2016

09-2016

Lof der zotheid
Mag je nog wel afwijken van de norm?

Disruptie
Marcel Duchamp is waanzinniger dan Steve Jobs

Mad studies
Ook gekte heeft betekenis

Waanzindenkers
Vaan Plato tot Foucault

Hypatia
Martelaarsdood van een superieure filosofie

Tu Weiming – ‘Iedereen kan een wijze zijn’

Bas Haring
Over macht en geld
 

Cover afbeelding voor 09-2016
Het Experiment: Zit voetbaltechniek in je hoofd?
Het Experiment: Zit voetbaltechniek in je hoofd?
Verhaal
Voor leden

Het Experiment: Zit voetbaltechniek in je hoofd?

Hersenen sturen de spieren aan, en zo kun je bewegen – zegt de bewegingsleer. Hoe verhouden lichaam en brein zich tot elkaar? ‘Het is niet het brein dat de beweging aanstuurt’, stelt filosoof Aldo Houterman, die onderzoek doet naar sport, lichaam en brein. ‘Een rennende kip zonder… Read More

Lees meer
Stelling: Stigmatisering is nodig om houvast te vinden in deze wereld
Stelling: Stigmatisering is nodig om houvast te vinden in deze wereld
Korte uitleg
Voor leden

Stelling: Stigmatisering is nodig om houvast te vinden in deze wereld

Elize de Mul Promovendus techniekfilosofie, Leiden Een vriend die nieuwe mensen niet graag vertelt over zijn tijd in een psychiatrisch ziekenhuis legt zijn zwijgen uit. ‘Neem een fles champagne. Schud er flink mee. Wrik dan een beetje aan de kurk. Dat moment dat hij eraf knalt –… Read More

Lees meer
Denkfouten: We leven in een simulatie
Denkfouten: We leven in een simulatie
Verhaal
Voor leden

Denkfouten: We leven in een simulatie

Als toekomstige beschavingen onze realiteit perfect kunnen simmuleren is de kans groot dat wij nu in een summulatie leven. Hoe zou de wereld aan ons verschijnen door de lens van de optimale virtual reality-simulatie? Wel, alles zou precies zo voelen, ruiken, smaken en eruitzien als in de wereld die wij… Read More

Lees meer
Voorwoord: Systeem versus individu
Voorwoord: Systeem versus individu
Column
Voor leden

Voorwoord: Systeem versus individu

You’re no crazier than the average asshole out walkin’ around on the streets and that’s it. In de filmklassieker One Flew over the Cuckoo’s Nest (1975) leidt de amokmaker Randle McMurphy in een psychiatrische afdeling een opstand tegen de autoritaire verpleegster Ratched. De rolverdeling is duidelijk: de psychiatrisch patiënten zijn… Read More

Lees meer
Stine Jensen: WaanZen
Stine Jensen: WaanZen
Column
Voor leden

Stine Jensen: WaanZen

Opschudding in Zenland: een van de grootste yogaleraren is beschuldigd van seksueel misbruik. Op Facebook ontstond een pittige discussie tussen zijn aanhangers en zijn critici. De parallellen met de katholieke kerk logen er wat mij betreft niet om: aanklachten waren jarenlang verzwegen, onder meer uit angst het imago van de… Read More

Lees meer
Negen denkers over waanzin
Negen denkers over waanzin
Korte uitleg
Voor leden

Negen denkers over waanzin

Een kleine encyclopedie van de waanzin, van Plato tot Wouter Kusters.  Plato (427–347 v.Chr.) Waanzin werd bij de oude Grieken meestal beschouwd als een gift van de goden; waanzinnigen stonden in contact met een andere wereld. Die was zo verbijsterend dat de waanzinnige zijn ervaring niet via normale woorden met… Read More

Lees meer
4 vragen aan… Lisa Appignanesi
4 vragen aan… Lisa Appignanesi
Interview
Voor leden

4 vragen aan… Lisa Appignanesi

De Engelse schrijfster Lisa Appignanesi over liefde en moord. ‘Passie is prachtig, maar ik heb juist ook gezien waartoe die kan leiden.’   Wat kan ik weten? ‘In Een zaak van liefde beschrijf ik drie historische rechtszaken waarin mensen terechtstaan voor moord of een poging daartoe, gepleegd uit liefde. Read More

Lees meer
WaanZen
WaanZen
Column
Voor leden

WaanZen

Opschudding in Zenland: een van de grootste yogaleraren is beschuldigd van seksueel misbruik. Op Facebook ontstond een pittige discussie tussen zijn aanhangers en zijn critici. De parallellen met de katholieke kerk logen er wat mij betreft niet om: aanklachten waren jarenlang verzwegen, onder meer uit angst het imago van de… Read More

Lees meer
Jules Tielens: ‘Waanzin confronteert je met existentiële vragen’
Jules Tielens: ‘Waanzin confronteert je met existentiële vragen’
Hoofdartikel
Voor leden

Jules Tielens: ‘Waanzin confronteert je met existentiële vragen’

Een psychose is niet louter een medisch probleem, zegt psychiater Jules Tielens. Tijdens zo’n periode dienen zich heftige vragen aan: ‘Wie ben ik, waarom ben ik hier en hoe richt ik mijn leven in?’ ‘Jij moet Lianne zijn. Welkom in mijn leven’, zegt psychiater Jules Tielens als ik het Amsterdamse… Read More

Lees meer
Mad Studies
Mad Studies
Reportage
Voor leden

Mad Studies

Samen lezen ze teksten van denkers, onderzoekers en activisten over gekte. Ze kennen de psychiatrie van binnenuit – als patiënt. ‘We moeten onze vrijheid zoeken in het verzet, door zelf betekenis te geven aan persoonlijke ervaringen.’ ‘Ik ben Frans. En ik heb jou al gegoogeld.’ Ik grinnik: ‘Oei, wat denk… Read More

Lees meer
Disruptie
Disruptie
Essay
Voor leden

Disruptie

Met hun hang naar disruptie, naar vernietiging van het bestaande, lijken ondernemers behept met een religieuze waanzin. Ze zouden volgens Leon Heuts een voorbeeld moeten nemen aan de waanzin van de kunstenaar. Wat is het verschil tussen Marcel Duchamp en Steve Jobs? Beiden delen beslist eenzelfde soort waanzin. Ik… Read More

Lees meer
Marli Huijer: Onwetend?
Marli Huijer: Onwetend?
Column
Voor leden

Marli Huijer: Onwetend?

Mijn mooiste jeugdherinneringen zijn verbonden met het strand van Ouddorp op het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee. Denkend aan Goeree, het westelijke deel van het eiland, voel ik het zand weer tussen mijn tenen, de kou van de zee en de opwinding van het stiekem een bunker in gaan. ’s Nachts telde… Read More

Lees meer
De scan van Damocles
De scan van Damocles
Essay
Voor leden

De scan van Damocles

Babs van den Bergh, weduwe van voormalig Denker des Vaderlands René Gude, over de dood van haar man, en over de dood van ons allen. Haar vraag: kom je in opstand of omarm je je lot?  Het verschil tussen langzaam sterven en plotsklaps dood zijn werd ons – René… Read More

Lees meer
Paul Verhaeghe: ‘Orders naar beneden schreeuwen werkt niet meer’
Paul Verhaeghe: ‘Orders naar beneden schreeuwen werkt niet meer’
Interview
Voor leden

Paul Verhaeghe: ‘Orders naar beneden schreeuwen werkt niet meer’

Het probleem van de moderne leidinggevende: Hoe krijg je iets gedaan van een werknemer? Gezag is niet langer vanzelfsprekend, maar wat dan wel? Psychoanalyticus Paul Verhaeghe bepleit een horizontale organisatie.

Lees meer
Bert Keizer: O dear
Bert Keizer: O dear
Voor leden

Bert Keizer: O dear

Naar aanleiding van het Brexit-fiasco ontstond er een discussie in Engeland over de mogelijk wat gebrekkige oordeelskracht van de pro-Brexiteers. Deze mensen zouden niet goed beseffen wat hun stem betekende. De Brexiteers riepen uiteraard hetzelfde over de andere kant. Ze konden beide weleens gelijk hebben, maar men wordt geacht dit… Read More

Lees meer
Tu Weiming: ‘Iedereen kan een wijze zijn’
Tu Weiming: ‘Iedereen kan een wijze zijn’
Essay
Voor leden

Tu Weiming: ‘Iedereen kan een wijze zijn’

Tu Weiming, de Chinese neoconfucianist, over menswording en de zoektocht naar wijsheid. ‘Cruciaal voor het mens-zijn is een innerlijke beslissing: we zijn pas door onze wil.’  De oerknal. 13,8 miljard jaar geleden. Uit een enorm heet punt met een oneindig grote dichtheid ontstaat het heelal. Ons zonnestelsel met de… Read More

Lees meer
Hypatia, martelares van de antieke filosofie
Hypatia, martelares van de antieke filosofie
Essay
Voor leden

Hypatia, martelares van de antieke filosofie

Waarom werd Hypatia aan stukken gescheurd door een woedende menigte? Portret van een filosofe die alle filosofen uit haar tijd overtrof.   De Spaanse spektakelfilm Agora uit 2009 met Rachel Weisz in de rol van Hypatia heeft een breed publiek attent gemaakt op deze uitzonderlijke filosofe. Zij staat als enige… Read More

Lees meer
De 9 
belangrijkste denkers 
over 
waanzin
De 9 
belangrijkste denkers 
over 
waanzin
Korte uitleg
Voor leden

De 9 
belangrijkste denkers 
over 
waanzin

Kleine encyclopedie van de waanzin, van Plato tot Wouter Kusters.

Lees meer
Bas Haring: ‘Het kapitalisme is zo slecht nog niet’
Bas Haring: ‘Het kapitalisme is zo slecht nog niet’
Interview
Voor leden

Bas Haring: ‘Het kapitalisme is zo slecht nog niet’

Zijn studie naar de economie heeft Bas Haring veel geleerd over mens en moraal. ‘Praten over wat van waarde is, is vrijblijvend. Gedrag, zoals geld betalen, laat zien wat we werkelijk van waarde vinden.’ Lang heeft Bas Haring (1968) naïeve ideeën over economie gehad, vertelt hij in de… Read More

Lees meer
De revolutionaire Hollandse kijker
De revolutionaire Hollandse kijker
Recensie
Voor leden

De revolutionaire Hollandse kijker

De aanzet voor de Verlichting is te vinden in het zand van Zeeland. De lenzen die daaruit gevaardigd zijn, veroorzaakte volgens André Klukhuhn een revolutie van ongekende proporties.   De zeventiende eeuw. Een culturele bloeiperiode voor de Nederlandse Republiek. Filosofen als Descartes en Spinoza schreven boeken met revolutionaire ideeën,… Read More

Lees meer
De gewone blik
De gewone blik
Recensie
Voor leden

De gewone blik

‘Er is geen geheime betekenis of boodschap, enkel wat aan het oog gegeven wordt.’ Helen Petrovsky over de gezichten van Johannes Vermeer.   Toen ik nog student was, schilderde ik regelmatig bekende schilderijen na uit een kunstkalender. Ik had nooit schilderles gehad en kende dus niet de correcte technieken,… Read More

Lees meer
Het Moment: Moes Wagenaar
Het Moment: Moes Wagenaar
Interview
Voor leden

Het Moment: Moes Wagenaar

Moes Wagenaar (34) is dichter en filosoof, en heeft een zoon (2) en een pleegdochter (17). ‘Het lezen van De mythe van Sisyphus van Camus was een ervaring. Twee dagen voelde ik wat het betekent als het leven geen zin heeft. Die twee nachten sliep ik slecht. De… Read More

Lees meer