Home 09-2018
Filosofie Magazine - September 2018

09-2018

De robots nemen ons werk over, betreden het slagveld, maar ook onze huis- en slaapkamer. Verliezen we daarmee onze macht aan superslimme a.i., nemen kille zorgrobots de plaats in van toegewijde verzorgers? Of is er een ander scenario denkbaar? Wij onderzoeken of we juist iets van robots kunnen leren. Over de liefde, over het leven. Kan een toekomst met robots zelfs menselijker zijn? Daar denken we over – kritisch, filosofisch, maar ook met een open geest – in ons meest futuristische nummer. Over een toekomst die al begonnen is.
Cover afbeelding voor 09-2018
Voorwoord: Liefdesslaaf
Voorwoord: Liefdesslaaf
Column
Voor leden

Voorwoord: Liefdesslaaf

Kan de omgang met een robot ons iets leren over de liefde? Op het eerste gezicht niet. Die robot is er vaak eentje uit een serie, en daarmee niet uniek zoals de ware liefde. Onze slaaf (robot betekent ‘slaaf’) is ook nog eens een product, een maaksel, en daarmee zielloos. Read More

Lees meer
Het Experiment: Een duurzame uitvaart?
Het Experiment: Een duurzame uitvaart?
Korte uitleg
Voor leden

Het Experiment: Een duurzame uitvaart?

Cremeren of begraven? De uitvaartbranche wil graag een extra mogelijkheid bieden die duurzamer kan zijn: resomeren. Illustratie: Bas van der Schot EXPERIMENT De milieu-impact van resomeren ligt lager dan die bij begraven en cremeren. Resomeren wordt wel vergeleken met cremeren’, vertelt techniekfilosoof Jan… Read More

Lees meer
Twee seksrobots in een blijf-van-mijn-robotlijfhuis
Twee seksrobots in een blijf-van-mijn-robotlijfhuis
Korte uitleg
Voor leden

Twee seksrobots in een blijf-van-mijn-robotlijfhuis

Hoe zullen kunstmatig intelligente robots over twintig jaar terugkijken op onze tijd? Twee teleurgestelde seksrobots bespreken hoe de ontwikkeling van de mens achterbleef bij die van hen. Interieur blijf-van-mijn-robotlijfhuis,  2038, nacht. Harmony, een seksrobot met hoogblond haar, loopt aarzelend de recreatieruimte van een blijf-van-mijn-robotlijfhuis binnen. Aan verschillende… Read More

Lees meer
Postuum interview Seneca: ‘Ieder mens heeft recht op een zachte dood’
Postuum interview Seneca: ‘Ieder mens heeft recht op een zachte dood’
Korte uitleg
Voor leden

Postuum interview Seneca: ‘Ieder mens heeft recht op een zachte dood’

Het plan van de Coöperatie Laatste Wil (CLW) om burgers zelfmoordpoeder te verstrekken veroorzaakte ophef. Lucius Annaeus Seneca, stoïcijns filosoof en leermeester van keizer Nero, reageert erop. Illustratie: Bas van der Schot Waar kijkt u het meest van op als u de discussie over zelfverkozen… Read More

Lees meer
Christien Brinkgreve: ‘De mens is niet alleen een wolf’
Christien Brinkgreve: ‘De mens is niet alleen een wolf’
Interview
Voor leden

Christien Brinkgreve: ‘De mens is niet alleen een wolf’

Christien Brinkgreve deed een diepgravend en persoonlijk onderzoek naar goed en kwaad. Ze gebruikte uiteenlopende studies, literaire bronnen en herinneringen aan haar moeder. Fotografie: Martin Dijkstra   Wat kan ik weten?  ‘Van het kwaad in zichzelf willen mensen vaak niet veel weten; dat wordt algauw bij… Read More

Lees meer
Onze gerobotiseerde toekomst is eeuwenoud
Onze gerobotiseerde toekomst is eeuwenoud
Hoofdartikel
Voor leden

Onze gerobotiseerde toekomst is eeuwenoud

Altijd heeft de mens ernaar verlangd om bezielde, levende objecten te maken. Volgens de Canadese schrijver Margaret Atwood hoeven we er niet bang voor te zijn, omdat we een hekel hebben aan robots die te veel op ons lijken.

Lees meer
We gaan baden in een zee van liefde
We gaan baden in een zee van liefde
Essay
Voor leden

We gaan baden in een zee van liefde

De Duitse schrijver Ingo Niermann verheugt zich op de sensuele transformatie die de liefde zal doormaken dankzij robots. Hij pleit voor de vorming van een Leger van Liefde, om ons alvast te trainen. Robot betekent ‘slaaf’. In tegenstelling tot menselijke slaven kunnen robots hun plicht niet weigeren te vervullen… Read More

Lees meer
Filosoferen achter tralies: Met Montaigne ontsnappen aan je cel
Filosoferen achter tralies: Met Montaigne ontsnappen aan je cel
Reportage
Voor leden

Filosoferen achter tralies: Met Montaigne ontsnappen aan je cel

Kan filosofie helpen als je in de gevangenis zit? Filosofie Magazine-redacteur Lianne Tijhaar volgt een filosofiecursus in de bajes. Deel 1: eenzaamheid en ergernissen. We moeten een kamertje voor onszelf apart houden, waarin je kunt praten en lachen alsof je ongebonden bent, zonder vrouw, kinderen en mensen die afhan­kelijk van je… Read More

Lees meer
Bert Keizer: Aristoteles en het brein
Bert Keizer: Aristoteles en het brein
Korte uitleg
Voor leden

Bert Keizer: Aristoteles en het brein

Ik weet niet veel over dit thema, behalve dan dat Aristoteles ergens zegt dat de hersenen slijm afscheiden (dat soms door de neus naar buiten komt) om het hart af te koelen. Was dat maar waar, zou je haast zeggen, dan waren we van een hoop gelazer af. Maar recentelijk… Read More

Lees meer
Thijs Lijster: Schuitje
Thijs Lijster: Schuitje
Korte uitleg
Voor leden

Thijs Lijster: Schuitje

In zijn artikel ‘Living on a lifeboat’ (1974) schrijft ecoloog Garrett Hardin het volgende: ‘Figuurlijk gesproken kan elke rijke natie worden gezien als een reddingsboot vol relatief rijke mensen. In de oceaan buiten elke reddingsboot zwemmen de armen van de wereld, die graag in de boot willen, of op z’n… Read More

Lees meer
Stine Jensen: Hardcore ­hebberigheid
Stine Jensen: Hardcore ­hebberigheid
Korte uitleg
Voor leden

Stine Jensen: Hardcore ­hebberigheid

Van de zeven hoofdzonden, geprezen in het zomernummer van Filosofie Magazine, is hebzucht mij het meest vertrouwd. Ik fleur disproportioneel op van een gratis goodiebag, heb zes regenjassen, en altijd een angstvallige voorraad chocola (‘Willen jullie meer of minder chocola? Meer! Meer! Meer!’). Mijn meest irrationele hebzucht betreft boeken –… Read More

Lees meer
Beate Rössler: ‘Hoe weet ik of ik mijn eigen leven leid?’
Beate Rössler: ‘Hoe weet ik of ik mijn eigen leven leid?’
Interview
Voor leden

Beate Rössler: ‘Hoe weet ik of ik mijn eigen leven leid?’

Beate Rössler schreef een doorwrocht boek over autonomie. Allesbehalve een zelfhulpboek. Ze was dan ook verrast – blij verrast – over de mails van lezers die haar bedankten voor haar inzichten. ‘Ik leid nu een zinvoller leven’, liet iemand haar weten. Filosoof Beate Rössler zit in haar werkkamer in… Read More

Lees meer
vluchtelingenkamp
vluchtelingenkamp
Reportage

Vluchtelingen en gekken stoppen we het liefst weg

De Franse filosoof Michel Foucault beschrijft hoe afwijkende mensen en ‘gekken’ eeuwenlang werden uitgesloten. Is dit te vergelijken met de manier waarop wij nu met vluchtelingen omgaan?

Lees meer
Waarom we op zoek moeten naar het midden
Waarom we op zoek moeten naar het midden

Waarom we op zoek moeten naar het midden

De burger wordt vaak weggezet als boos, ongeletterd en bekrompen. Onterecht, volgens religieus humanist George Gelauff: in het midden van de samenleving ligt juist het antwoord op polarisatie. De fietsenmaker sprak de volle aula toe over een jonge man die in korte tijd beide ouders verloor en de weg in het… Read More

Lees meer
Waarom woorden ook daden zijn
Waarom woorden ook daden zijn
Essay
Voor leden

Waarom woorden ook daden zijn

Een geliefde die meer belooft dan hij waarmaakt, richt met zijn woorden wel degelijk iets aan. Judith Butler leerde Jannah Loontjens inzien hoe dat komt. Ooit had ik een korte relatie met een man die bijzonder goed was in het verwoorden van zelfinzichten en toekomstplannen. Het duurde enige tijd… Read More

Lees meer
Close Reading Wollstonecraft: Niet baren, maar denken
Close Reading Wollstonecraft: Niet baren, maar denken
Korte uitleg

Close Reading Wollstonecraft: Niet baren, maar denken

Mary Wollstonecraft is de oermoeder van het feminisme. Ze pleitte voor de rechten van de vrouw en liet als eerste zien dat vrouwen ook over rede beschikken. Ten tijde van de Franse Revolutie leefde er een onstuimige jonge Britse vrouw, die haar seksegenoten opriep om terug te keren tot hun… Read More

Lees meer
Het Moment… voor grote én kleine daden
Het Moment… voor grote én kleine daden
Verslag
Voor leden

Het Moment… voor grote én kleine daden

Patricia Jozef (43) is schrijver en filosoof. Glorie (2017) is haar debuutroman. Fotografie: Merlijn Doomernik Ik was al in een ver stadium van het schrijfproces van mijn roman. Ik wilde een verhaal schrijven over werken: over de belangrijke plaats die een baan inneemt in je leven,… Read More

Lees meer
Plato’s Symposium voor robotliefde
Plato’s Symposium voor robotliefde
Essay
Voor leden

Plato’s Symposium voor robotliefde

Zorgrobots en seksrobots zijn in opkomst. Bieden zij het juiste antwoord op bezuinigingen en onvervulde verlangens? Filosoof Martijntje Smits onderzoekt het in een ­­eenentwintigste-eeuwse variant van Plato’s Symposium.

Lees meer