Home 03-2019
Filosofie Magazine - Maart 2019

03-2019

De toekomst is geen eindeloze reeks kansen meer. Door klimaatverandering is de toekomst zelfs een last geworden. In dit hoopvolle voorjaarsnummer zoeken we naar manieren om die last weer dragelijk te maken. Zo bespreken filosofen Jos en Elize de Mul hoe we het heden kunnen terugveroveren, zodat het niet meer continu in dienst staat van de toekomst. Verder gaat Sebastien Valkenberg in op ontwikkelingen die ons optimistisch mogen stemmen. Wie de natuur doorgrondt, hoeft er geen speelbal meer van te zijn, laat hij zien. En ook wetenschapsfilosoof Coyan Tromp bespreekt hoe we ondanks allerlei complexe problemen toch hoopvol kunnen zijn – hoopvol tegen wil en dank.
Cover afbeelding voor 03-2019
Het Experiment: Hoe begrijp je een ander?
Het Experiment: Hoe begrijp je een ander?
Voor leden

Het Experiment: Hoe begrijp je een ander?

Binnen de cognitiewetenschappen lijkt begrip vaak een kwestie van hersenwerk: je in je hoofd terugtrekken en berekeningen uitvoeren. Experiment: echolalie (kopieergedrag) bij mensen met autisme is niet per definitie ‘nietszeggend’. De herhalingen van woorden en zinnen kunnen betekenisvol zijn. Cognitiefilosoof Hanne De Jaegher: ‘In deze recente experimenten analyseert psycholoog… Read More

Lees meer
Op naar een duurzame wereld met de studenten van Future Planet Studies
Op naar een duurzame wereld met de studenten van Future Planet Studies
Interview
Voor leden

Op naar een duurzame wereld met de studenten van Future Planet Studies

De één installeert zonnepanelen, een ander organiseert bewustwordingscampagnes en weer een ander probeert een Europese politieke partij op te richten. Vijf voormalig studenten van Future Planet Studies doen allemaal verschillende dingen, maar met hetzelfde doel: een duurzame wereld creëren. We spreken Marinus, Vera, Sjef, Jim en Jasper in het… Read More

Lees meer
Stine Jensen: Verslaving
Stine Jensen: Verslaving
Voor leden

Stine Jensen: Verslaving

Twee films blijven maar door mijn hoofd spoken: Beautiful Boy en Ben Is Back. Ze draaien gelijktijdig in de bioscoop en hebben hetzelfde thema: verslaafde jongens. De films houden me bezig omdat ik me afvraag waarom ze juist nu verschijnen, maar ook vanwege een opvallend gelijksoortig perspectief: in beide films… Read More

Lees meer
Voorwoord: Bolthole
Voorwoord: Bolthole
Column
Voor leden

Voorwoord: Bolthole

Sinds een paar jaar is het slaperige dorpje Wanaka, Nieuw-Zeeland, ingrijpend van aanzien veranderd. Steeds meer miljardairs uit Azië en Silicon Valley bouwen er een bolthole: een luxe schuilplaats, compleet met voedselreserves en generatoren. Het doet denken aan een hedendaags Ararat, waar de Bijbelse figuur Noach na de zondvloed neerstreek. Read More

Lees meer
Haemin Sunim: ‘Liefde is een staat van niet-weten’
Haemin Sunim: ‘Liefde is een staat van niet-weten’
Interview
Voor leden

Haemin Sunim: ‘Liefde is een staat van niet-weten’

Haemin Sunim brak door met de bestseller Dingen die je alleen ziet als je er de tijd voor neemt. Onlangs publiceerde de Koreaanse boeddhistische monnik zijn tweede boek: Houden van dingen die niet perfect zijn, over compassie voor jezelf en anderen. Tekst loopt door onder afbeelding… Read More

Lees meer
‘De toekomst is wicked!’
‘De toekomst is wicked!’
Voor leden

‘De toekomst is wicked!’

De toekomst bestaat uit weer­barstige en gemene problemen – wicked problems. Hoe ga je die te lijf? Coyan Tromp over scenario’s, intuïtie en een robuuste visie. Afspraken in 2035. Ze staan in de toekomst-agenda van wetenschapsfilosoof Coyan Tromp. Het zijn ver vooruit geplande ontmoetingen met haar oud-studenten van Future… Read More

Lees meer
Bert Keizer: Parthenon
Bert Keizer: Parthenon
Recensie
Voor leden

Bert Keizer: Parthenon

We waren in Londen en gingen naar het British Museum. Ik wilde mijn Lewis Chessmen-collectietje uitbreiden, maar de huidige versie van deze grappig ontroerende schaakstukken is van plastic. De mijne zijn van speksteen. Laat maar. Natuurlijk gingen we naar de Parthenonfries. In de boekwinkel kocht ik Mary Beards Parthenon. Deze… Read More

Lees meer
Leef je voor je toekomst?
Leef je voor je toekomst?
Hoofdartikel
Voor leden

Leef je voor je toekomst?

Het lijkt alsof het heden verdwijnt omdat het slechts een voorbereiding vormt voor wat komen gaat. Jos en Elize de Mul over de last van de toekomst – en hoe die te dragen. Het was op de kermis, in Mook. Een verzameling van drie of vier onooglijke kraampjes. Waarschijnlijk… Read More

Lees meer
Vrees niet, er is volop reden tot optimisme
Vrees niet, er is volop reden tot optimisme
Essay
Voor leden

Vrees niet, er is volop reden tot optimisme

Wie het nieuws volgt, wordt dagelijks herinnerd aan de dreigende ondergang van de aarde. Maar wie zijn verstand durft te gebruiken, ontdekt dat onze belangrijkste grondstof – het menselijk brein – onuitputtelijk is. Dat maakt de toekomst een stuk minder duister. Optimisme is een plicht, zei wetenschapsfilosoof Karl Popper,… Read More

Lees meer
Verbeelding kan de wereld veranderen
Verbeelding kan de wereld veranderen
Essay
Voor leden

Verbeelding kan de wereld veranderen

Soms lijkt het alsof we alleen maar naar de toekomst kunnen kijken met een rationele en economische blik. Filosoof Sophie van Balen vraagt zich af of we nog durven te dromen van een toekomst die werkelijk anders is. Een essay over het belang van verbeelding. Mijn 28ste verjaardag zou… Read More

Lees meer
Twee e-readers in gesprek: De mens blijft moeilijk te lezen
Twee e-readers in gesprek: De mens blijft moeilijk te lezen
Verhaal
Voor leden

Twee e-readers in gesprek: De mens blijft moeilijk te lezen

Staat de mensheid op het punt om opgevolgd te worden door een soort die hij zelf geschapen heeft? Twee e-readers zijn het er ook in het jaar 2049 nog niet over eens. Een slaapkamer in een penthouse in een metropool, maart 2049, nacht. Twee e-readers liggen op een emperor-size… Read More

Lees meer
Thijs Lijster: Hypocrisie
Thijs Lijster: Hypocrisie
Verslag
Voor leden

Thijs Lijster: Hypocrisie

‘Je schildert een naakte vrouw, omdat je ervan houdt naar haar te kijken, je geeft haar een spiegel en noemt het schilderij IJdelheid, zodat je de vrouw moreel veroordeelt wier naaktheid je voor je eigen genot hebt afgebeeld.’ Aldus de Britse schrijver en criticus John Berger in zijn documentairereeks Ways… Read More

Lees meer
Edith Hall: ‘Geluk is een keuze’
Edith Hall: ‘Geluk is een keuze’
Interview
Voor leden

Edith Hall: ‘Geluk is een keuze’

De Britse classicus Edith Hall leefde wild en onbeheerst, omdat ze geen enkele reden kon bedenken om zich goed te gedragen. Totdat ze kennismaakte met Aristoteles. Bij hem vond ze het gereedschap waarmee ze haar leven kon veranderen, compleet met checklist. ‘Ik ben extreem roekeloos. Ik ben het soort… Read More

Lees meer
Alle goden zijn dood,  leve de übermensch
Alle goden zijn dood,  leve de übermensch
Essay
Voor leden

Alle goden zijn dood, leve de übermensch

In zijn grootste eenzaamheid introduceerde Friedrich Nietzsche het personage Zarathoestra, een mysterieuze profeet die het leven na de dood van god opnieuw zin kon geven. Tekst loopt door onder afbeelding Illustratie: Hajo de Reiger In november 1882 vertrok Nietzsche uit Basel naar Genua, de geboorteplaats… Read More

Lees meer
Hoop is een gok die moed vergt
Hoop is een gok die moed vergt
Essay
Voor leden

Hoop is een gok die moed vergt

Als Jannah Loontjens even niet meer weet hoe het verder moet met de wereld, grijpt ze naar Rebecca Solnit. Die geeft haar altijd weer nieuwe hoop. De aarde warmt op; Irak, Afghanistan en Syrië zijn verwoest; we kampen met polarisatie, cybercriminaliteit, totalitaire regimes, oorlogen en vluchtelingen, en zo kan… Read More

Lees meer
Socratesbeker 2018: Kom maar op met die gifbeker!
Socratesbeker 2018: Kom maar op met die gifbeker!
Recensie
Voor leden

Socratesbeker 2018: Kom maar op met die gifbeker!

De Socratesbeker wordt elk jaar uitgereikt aan ‘het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek’. Welke van de vijf genomineerden is de naam van Socrates dit jaar het meest waardig? In 399 v.Chr. werd Athene eindelijk bevrijd van die vervelende filosoof Socrates met zijn pesterige vragen. Jarenlang had Socrates… Read More

Lees meer
De stilte wordt een marteling
De stilte wordt een marteling
Verslag
Voor leden

De stilte wordt een marteling

Kunstenaar Lawrence Abu Hamdan interviewde oud-gevangenen over de geluiden die ze hoorden in de Syrische gevangenis Saydnaya. In Earwitness Theatre belicht hij de donkere kant van stilte. Een daling van 19 decibel in het gemiddelde geluidsniveau markeert het punt waarop Saydnaya van een zwaarbewaakte politieke gevangenis in een… Read More

Lees meer
Het Moment… waarop Walter Benjamin mijn eeuwige vakantieliefde werd
Het Moment… waarop Walter Benjamin mijn eeuwige vakantieliefde werd
Korte uitleg
Voor leden

Het Moment… waarop Walter Benjamin mijn eeuwige vakantieliefde werd

Daniël Rovers (43) is schrijver van essays en romans. Bakvis (2018) is zijn laatste essaybundel. Fotografie: Maarten Noordijk Berlijn was al ontdekt, Keulen had nog iets beloftevols. Ik was begin twintig en ging elk jaar met een vriend een paar dagen naar Keulen. We bezochten tentoonstellingen… Read More

Lees meer