Home 09-2023
Filosofie Magazine - Augustus 2023

09-2023

Als we niet weten waarom we iets weten, noemen we dat intuïtie, of voorgevoel. Maar wat is dat eigenlijk? Kun je weten zonder te weten? Kun je dat oefenen? En wat hebben we aan intuïtie als we iets maken of het goede willen doen?

Verder in dit nummer: een interview met Joke Hermsen over het verlangen om tegelijk thuis en niet thuis te zijn, een historisch profiel van zwartkijker Herbert Marcuse over waarom onze vrijheid een illusie is, Maarten van Buuren vertelt over de ambities van Nietzsche, en kinderfilosoof Maaike Merckens-Bekkers legt uit hoe kinderen filosoferen. Ten slotte in het katern ‘Filosofie is makkelijker als je denkt’: wat is waarnemen?

FM9 FM 9 Filosofie Magazine intuïtie
Coen Simon
Coen Simon
Column

Intuïtie

Tegelijk weten én niet-weten is de zoete paradox van de intuïtie, schrijft hoofdredacteur Coen Simon.

Lees meer
Joke Hermsen schrijver filosoof thuis thuis-zijn
Joke Hermsen schrijver filosoof thuis thuis-zijn
Interview

Joke Hermsen: ‘We zijn huismussen en zwervers’

Joke Hermsen schreef een filosofisch memoir over thuis-zijn. ‘Van jongs af aan dacht ik al: mijn ware thuis bevindt zich elders.’

Lees meer
thuis huis trap wit wasmand
thuis huis trap wit wasmand
Voorpublicatie
Voor leden

Thuis wordt je bestaan niet in twijfel getrokken

Thuis is een plek van vertrouwdheid, maar dit vertrouwde kan ook verontrustend werken, schrijft Joke Hermsen.

Lees meer
Laura van der Haar schrijver dichter archeoloog
Laura van der Haar schrijver dichter archeoloog
4 vragen
Voor leden

Laura van der Haar: ‘Verliefdheid is als openklappen’

Wat antwoorden denkers van onze tijd op de vier grote vragen van Immanuel Kant? Dit keer: schrijver Laura van der Haar over verwondering.

Lees meer
kussen zoenen Romeinen terracotta
kussen zoenen Romeinen terracotta
Alternatieve feiten
Voor leden

‘Mensen zoenen al zeker 4500 jaar’

Mensen zoenen al duizenden jaren, ontdekten onderzoekers. Volgens Andreas De Block druist ons gedrag soms tegen evolutionaire functies in.

Lees meer
Marjan Slob Denker des Vaderlands column getuige rouw verlies
Marjan Slob Denker des Vaderlands column getuige rouw verlies
Column

Verzamelen

Waarom zijn wij mensen soms zo irrationeel en zelfdestructief, vraagt Denker des Vaderlands Marjan Slob zich af.

Lees meer
activisme activisten moreel dilemma Vincent van Gogh soepblik soep klimaatactivisme
activisme activisten moreel dilemma Vincent van Gogh soepblik soep klimaatactivisme
Moreel dilemma
Voor leden

Moreel dilemma: mogen activisten te ver gaan?

Extreme daden helpen activisten om gezien en gehoord te worden. Maar zijn die daarmee ook gerechtvaardigd?

Lees meer
Spoedcursus: intuïtie
Spoedcursus: intuïtie
Spoedcursus

Spoedcursus: intuïtie

Vier filosofen over de rol van intuïtie bij kennis, moraliteit en kunst.

Lees meer
boer koeien hemd wei hooi intuïtie
boer koeien hemd wei hooi intuïtie
Portretten
Voor leden

Portretten: intuïtie

Een muzikant, een wetenschapper, een boer en een huisarts over de vraag: wat is intuïtie? ‘In je darmen zit evenveel kennis als in je hoofd.’

Lees meer
honkbal intuïtie vangbal
honkbal intuïtie vangbal
Achtergrond
Voor leden

Wat we weten zonder te weten

We beschouwen intuïtie vaak als een vaag onderbuikgevoel of een spirituele waarheid. Maar onze intuïtie is eigenlijk heel intelligent.

Lees meer
intuïtie taoïsme tao Jackson Pollock
intuïtie taoïsme tao Jackson Pollock
Essay
Voor leden

Forceer de zaken niet met je denken

Volg de weg van de minste weerstand, leert het taoïsme. Je moet je afstemmen op je omgeving, waardoor je steeds intuïtiever kunt handelen.

Lees meer
Maaike Merckens-Bekkers kinderfilosoof filosoof filosoferen met kinderen
Maaike Merckens-Bekkers kinderfilosoof filosoof filosoferen met kinderen
Praktische filosofie
Voor leden

‘Kleuters kunnen prima filosoferen’

Om filosofie te beoefenen hoef je geen volwassene te zijn, weet kinderfilosoof Maaike Merckens-Bekkers. En het is ook nog eens goed voor kinderen.

Lees meer
Miriam Rasch column ontroering middelvinger
Miriam Rasch column ontroering middelvinger
Column

Ethiek begint op straat en aan de keukentafel

Is het een privilege om met ethiek bezig te zijn? Miriam Rasch ziet het eerder als een verantwoordelijkheid.

Lees meer
Friedrich Nietzsche Voorbij goed en kwaad
Friedrich Nietzsche Voorbij goed en kwaad
Interview

‘Volgens Nietzsche is de moraal een machtsstrijd’

Maarten van Buuren verzorgde de nieuwe vertaling van Voorbij goed en kwaad. ‘Nietzsches filosofie kun je niet losdenken van zijn leven.’

Lees meer
Herbert Marcuse filosoof
Herbert Marcuse filosoof
Historisch Profiel

Herbert Marcuse, de zinderende zwartkijker

De Duitse filosoof Herbert Marcuse (1898-1979) redeneerde dat de vrijheid in het Westen een illusie was en onze verlangens onecht.

Lees meer
waarnemen filosofie is makkelijker als je denkt oog
waarnemen filosofie is makkelijker als je denkt oog
Leren filosoferen

Filosofie is makkelijker als je denkt: wat is waarnemen?

In ‘Filosofie is makkelijker als je denkt’ helpen we je in vijf stappen op weg in het zelf leren denken. Dit keer: wat is waarnemen?

Lees meer
Elke Wiss genieten
Elke Wiss genieten
Column

‘Niet altijd’

Praktisch filosoof Elke Wiss stelt elke maand vragen bij stellige uitspraken die ze tegenkomt.

Lees meer
moraal jezus christus verleid door duivel Ary Scheffer Louvre museum
moraal jezus christus verleid door duivel Ary Scheffer Louvre museum
Recensie
Voor leden

De moraal ligt diep

Hanno Sauer schreef een fascinerende geschiedenis van het geweten.

Lees meer
Janneke de Bijl als dan boekenkast boeken boekenwinkel leeshoekje
Janneke de Bijl als dan boekenkast boeken boekenwinkel leeshoekje
Recensie
Voor leden

Niet meer dan logisch

In de grappige debuutroman van cabaretier Janneke de Bijl speelt logica een belangrijke rol. Toch voelt het ook als genrevermenging.

Lees meer
Adolf Eichmann banaliteit van het kwaad Ian Buruma kwaad in de schaduw van het kwaad
Adolf Eichmann banaliteit van het kwaad Ian Buruma kwaad in de schaduw van het kwaad
Recensie

Oordelen over het kwaad

Ian Buruma geeft een overzichtelijke inleiding op het denken van Arendt over het kwaad, vindt Hans Achterhuis. Maar toch gaat Buruma de mist in.

Lees meer
boekenkast boeken signalementen
boekenkast boeken signalementen
Boekenkast

Boekenkast september 2023

De redactie signaleert elke maand de boeken die filosofisch het meest opvallen. Dit keer: van dol op data tot een lofzang op luiheid.

Lees meer
het menselijk gewoon spelen atletiekbaan atletiek rennen hardlopen start finish
het menselijk gewoon spelen atletiekbaan atletiek rennen hardlopen start finish
Het menselijk gewoon

Spelen

Hoe gewoon is het menselijk gewoon? Coen Simon en Bianca Sistermans kijken eens goed in woord en beeld. Dit keer: spelen.

Lees meer
Argibald comedium flauw woordgrapje grapje grap
Argibald comedium flauw woordgrapje grapje grap
Argibald

Comedium

Tekenaar Argibald maakt elke maand een filosofisch getinte cartoon. Dit keer: comedium.

Lees meer