Home 04-2022
Filosofie Magazine - Maart 2022

04-2022

Hoe intiem we ook zijn, de ander blijft altijd een vreemde voor ons. Staat die vreemdheid echte intimiteit niet in de weg? In een dossier over intimiteit legt denker en psychoanalyticus Paul Verhaeghe de vinger op de gevoelige plek: we willen samensmelten met een ander, maar zijn tegelijkertijd bang om ons ‘ik’ te verliezen.

Cover afbeelding voor 04-2022
Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Wie is die ik die over zichzelf praat?’
Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Wie is die ik die over zichzelf praat?’
Column

Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Wie is die ik die over zichzelf praat?’

Na dertien jaar platteland kocht ik een paar jaar geleden een huis in Groningen stad. Pas toen ik het huis voor de tweede keer met een makelaar kwam bezichtigen zag ik dat er heel veel filosofie in de boekenkasten stond. Net even een andere collectie dan ik zelf had, maar… Read More

Lees meer
Miriam Rasch: ‘Je kunt jezelf autonoom vormgeven’
Miriam Rasch: ‘Je kunt jezelf autonoom vormgeven’
Interview

Miriam Rasch: ‘Je kunt jezelf autonoom vormgeven’

Big Tech en wetenschap dwarsbomen het idee dat we autonome wezens zijn, stelt filosoof Miriam Rasch. Ze wijst op het belang van innerlijke ruimte, om erachter te komen wat we zelf belangrijk vinden.

Lees meer
Klaas ten Holt: ‘De mens wil het goede doen, maar is niet doortastend’
Klaas ten Holt: ‘De mens wil het goede doen, maar is niet doortastend’
4 vragen

Klaas ten Holt: ‘De mens wil het goede doen, maar is niet doortastend’

Schrijver en componist Klaas ten Holt schreef de roman De goede dood, over een huisarts die terechtkomt in een onheilspellend dorp.

Lees meer
Denker des Vaderlands Paul van Tongeren: ‘Als liefde lukt, lijkt ze op vriendschap’
Denker des Vaderlands Paul van Tongeren: ‘Als liefde lukt, lijkt ze op vriendschap’
Column

Denker des Vaderlands Paul van Tongeren: ‘Als liefde lukt, lijkt ze op vriendschap’

Soms maken mensen een duidelijk onderscheid tussen vriendschap en liefde. Liefde lijkt dan telkens hoger te staan dan vriendschap. Je kunt veel vrienden hebben, maar slechts één echte liefdespartner, of één tegelijk, of in elk geval niet te veel. De liefdesverhouding zou alle andere affectieve banden overstijgen. Ik twijfel. Zowel… Read More

Lees meer
Filosoof Paul Teule vraagt zich af of een hoger minimumloon leidt tot minder werkgelegenheid
Filosoof Paul Teule vraagt zich af of een hoger minimumloon leidt tot minder werkgelegenheid
Alternatieve feiten

Filosoof Paul Teule vraagt zich af of een hoger minimumloon leidt tot minder werkgelegenheid

Als het minimumloon omhooggaat, daalt het aantal banen, stelt het Centraal Planbureau. Filosoof Paul Teule vraagt zich af of dit idee niet voortkomt uit verouderde economische theorieën.

Lees meer
Zijn digitale platformen verantwoordelijk voor hun content?
Zijn digitale platformen verantwoordelijk voor hun content?
Moreel dilemma

Zijn digitale platformen verantwoordelijk voor hun content?

Online platformen zoals Spotify, Twitter en Facebook presenteren zich vaak als enkel een doorgeefluik. Maar moeten we ze niet verantwoordelijk houden voor de informatie die ze aanbieden?

Lees meer
Paul Verhaeghe: ‘We willen versmelten en losbreken’
Paul Verhaeghe: ‘We willen versmelten en losbreken’
Interview

Paul Verhaeghe: ‘We willen versmelten en losbreken’

De Vlaamse psycholoog en psychoanalyticus Paul Verhaeghe (1955) schreef het essay Intieme vreemden ter gelegenheid van de Maand van de Filosofie. Intimiteit is volgens hem ongrijpbaar, omdat ze zo verscheurend is: we willen opgaan in de ander en tegelijkertijd zijn we bang om opgeslokt te worden in naam van de liefde.

Lees meer
Vier mensen over hun zoektocht naar intimiteit
Vier mensen over hun zoektocht naar intimiteit
Portretten

Vier mensen over hun zoektocht naar intimiteit

‘Verbinding schuilt in elkaar de ruimte geven’

Lees meer
Het verlangen van het Grote Niets
Het verlangen van het Grote Niets
Achtergrond
Voor leden

Het verlangen van het Grote Niets

De droom van de rode kamer van Cao Xueqin is de Chinese evenknie van Dante en Shakespeare. Filosoof Michel Dijkstra leest opgewonden de nieuwe vertaling met de hartstochtelijke lessen van fee Ontnuchtering.

Lees meer
Ik ontmoet dus ik besta
Ik ontmoet dus ik besta
Voorpublicatie
Voor leden

Ik ontmoet dus ik besta

Wij zijn van anderen afhankelijk omdat we door geen God zijn bedacht of gewild, volgens de Franse filosoof Charles Pépin. We kunnen onszelf alleen uitvinden door onze relaties met anderen. Een filosofie van de ontmoeting.

Lees meer
Nietzsche voor 10-jarigen
Nietzsche voor 10-jarigen
Interview
Voor leden

Nietzsche voor 10-jarigen

Schrijver Marc van Dijk maakte samen met tekenaar Sander ter Steege een humoristisch kinderboek over de filosofie van Nietzsche. ‘Nietzsche kan kinderen leren om ellende te accepteren.’

Lees meer
Miriam Rasch: ‘Als je gelooft in cijfers, worden mensen vanzelf minderwaardig’
Miriam Rasch: ‘Als je gelooft in cijfers, worden mensen vanzelf minderwaardig’
Column
Voor leden

Miriam Rasch: ‘Als je gelooft in cijfers, worden mensen vanzelf minderwaardig’

De voorgeschiedenis doet niet ter zake, maar de situatie was dat ik een belastingadviseur nodig had. Liever gisteren dan vandaag. Ik vroeg wat rond bij schrijvers- en kunstenaarsvrienden, want het moest geen Zuidas-type met verkeerde verwachtingen zijn. Een van hen gaf me de gegevens van – laat ik hem Joost… Read More

Lees meer
Techniekfilosoof Vincent Blok: ‘Het beheersen van de aarde is een utopie
Techniekfilosoof Vincent Blok: ‘Het beheersen van de aarde is een utopie
Voor leden

Techniekfilosoof Vincent Blok: ‘Het beheersen van de aarde is een utopie

Technologie is ten onrechte een splijtzwam in het klimaatdebat, stelt filosoof Vincent Blok. We plaatsen natuur en cultuur tegenover elkaar, terwijl echte vernieuwing die tegenstelling opheft.

Lees meer
Helmuth Plessner: De vrije denker die altijd vreemd bleef
Helmuth Plessner: De vrije denker die altijd vreemd bleef

Helmuth Plessner: De vrije denker die altijd vreemd bleef

Het menselijk bestaan is van nature kunstmatig, stelt de Duitse filosoof Helmuth Plessner. Hij bleef altijd een buitenstaander. Juist in die vreemdheid vond Plessner de basis voor de menselijke vrijheid.

Lees meer
Filosofie is makkelijker als je denkt: Tijd
Filosofie is makkelijker als je denkt: Tijd
Katern
Voor leden

Filosofie is makkelijker als je denkt: Tijd

Filosofie Magazine hecht evenveel waarde aan het denkwerk dat al door oude denkers werd verricht als aan het zelf leren denken. We leren iets door iets na te doen. Zo leren we ook denken door het nádenken van de grote denkers. Maar hoe goed nadenken ook is, zelf denken is het beste. Zeker in een tijd waarin van iedereen wordt verwacht zelf bronnen te kunnen checken en een eigen mening te kunnen vormen. In ons katern ‘Filosofie is makkelijker als je denkt’ helpen we u nog beter op weg in het zelf leren denken.

Lees meer
Elke Wiss: ‘De verbeelding waarvan dan precies? Van mijn lichaam, naakt?’
Elke Wiss: ‘De verbeelding waarvan dan precies? Van mijn lichaam, naakt?’
Column

Elke Wiss: ‘De verbeelding waarvan dan precies? Van mijn lichaam, naakt?’

Ik was denk ik een jaar of vijftien toen ik het voor het eerst hoorde. Op dat moment had ik nog niet veel meer gereedschap in mijn communicatiekoffer dan diep ongemak voelen en dat verpakken in schaapachtig lachen. Het was een jongen, een man denk ik, die het tegen me… Read More

Lees meer
Een postmoderne recensie van een verwarrend boek
Een postmoderne recensie van een verwarrend boek
Recensie
Voor leden

Een postmoderne recensie van een verwarrend boek

De Britse schrijver Stuart Jeffries beschrijft postmodernisme en neoliberalisme als een onlosmakelijke eenheid. Een postmoderne recensie van een verwarrend boek.

Lees meer
Hoe Karl Jaspers de giftigheid uit het slavernijdebat kan wegnemen
Hoe Karl Jaspers de giftigheid uit het slavernijdebat kan wegnemen
Recensie
Voor leden

Hoe Karl Jaspers de giftigheid uit het slavernijdebat kan wegnemen

De Duitse filosoof Karl Jaspers maakte na de Tweede Wereldoorlog een verhelderend onderscheid tussen verschillende vormen van schuld. Alleen wringt er iets in zijn redenering.

Lees meer
Niet ontsnapt aan de vrijheid
Niet ontsnapt aan de vrijheid
Recensie
Voor leden

Niet ontsnapt aan de vrijheid

De Duitse denker Wolfram Eilenberger brengt vier vrouwelijke filosofen samen en volgt ze in de periode dat Stalin en Hitler aan de macht zijn. Het resultaat is intrigerend.

Lees meer
Floor Milikowski: ‘Het moet schuren in de stad’
Floor Milikowski: ‘Het moet schuren in de stad’
Het moment

Floor Milikowski: ‘Het moet schuren in de stad’

Floor Milikowski (41) is journalist, planoloog en sociaal geograaf. Wij zijn de stad is haar laatste boek.

Lees meer