Home 06-2022
Filosofie Magazine - Mei 2022

06-2022

‘Ik denk, dus ik ben’ is veruit de bekendste filosofische oneliner. Toch wordt het werk van Descartes al jaren verkeerd uitgelegd. In een dossier gaan we in op het leven, denken en werk van deze zeventiende-eeuwse scherpe geest.
Cover afbeelding voor 06-2022
Coen Simon
Coen Simon
Column

Coen Simon: ‘Van welk spul is de verbinding tussen lichaam en geest gemaakt?’

Ik denk, dus ik ben. Wat mij aan de bekendste oneliner uit de westerse filosofie altijd het meest treft is niet zozeer de onweerlegbare eenvoud van de redenering, maar de duizeligheid waarin je verzeild raakt als je echt meegaat in de meditaties die René Descartes (1596-1650) tot dit wereldberoemde inzicht… Read More

Lees meer
Marli Huijer: ‘De dood is niet iets om tegen te strijden’
Marli Huijer: ‘De dood is niet iets om tegen te strijden’
Interview

Marli Huijer: ‘De dood is niet iets om tegen te strijden’

In onze pogingen ons levenseinde zo veel mogelijk uit te stellen, vergeten we hoe we met de dood moeten omgaan, stelt filosoof en voormalig arts Marli Huijer. ‘Mens-zijn betekent dat ouderen plaatsmaken voor jongere generaties.’

Lees meer
Femke Krijger: ‘De mens is een evenwichts-kunstenaar’
Femke Krijger: ‘De mens is een evenwichts-kunstenaar’
4 vragen
Voor leden

Femke Krijger: ‘De mens is een evenwichts-kunstenaar’

Femke Krijger is onderzoeker en lichaamsgericht coach. In haar boek De evenwichtskunstenaar beschrijft ze hoe ze de wereld waarneemt nu ze langzaam doof en blind wordt.

Lees meer
Hoe zou de geschiedenis eruitzien als we ons niet langer richten op man-vrouw?
Hoe zou de geschiedenis eruitzien als we ons niet langer richten op man-vrouw?
Alternatieve feiten

Hoe zou de geschiedenis eruitzien als we ons niet langer richten op man-vrouw?

Archeologisch onderzoek weerspreekt de aanname dat de man jaagde en de vrouw verzamelde. Filosoof Veronica Vasterling, gespecialiseerd in genderstudies en antropologie, vraagt zich af hoe de geschiedenis eruit zou zien als we ons niet langer richten op man-vrouw.

Lees meer
Paul van Tongeren: ‘Ik heb niet veel meer nodig dan die kamer met boeken’
Paul van Tongeren: ‘Ik heb niet veel meer nodig dan die kamer met boeken’
Column

Paul van Tongeren: ‘Ik heb niet veel meer nodig dan die kamer met boeken’

Paul van Tongeren is filosoof en Denker des Vaderlands.

Lees meer
Mogen we muggen modificeren?
Mogen we muggen modificeren?
Moreel dilemma

Mogen we muggen modificeren?

Met genetische modificatie kunnen we plaagdieren als de malariamug onschadelijk maken. Een technologische doorbraak of een staaltje menselijke hoogmoed?

Lees meer
Leven en werk van René Descartes
Leven en werk van René Descartes
Spoedcursus
Voor leden

Leven en werk van René Descartes

Zo beroemd als de twijfelende denker René Descartes nu is, zo verguisd werd hij vroeger door de kerk. Gelukkig had hij een netwerk van vrije mensen die hem en zijn werk in ere herstelden.

Lees meer
‘Descartes laat je nadenken over de manier waarop je denkt’
‘Descartes laat je nadenken over de manier waarop je denkt’
Interview
Voor leden

‘Descartes laat je nadenken over de manier waarop je denkt’

Volgens hoogleraar Han van Ruler kennen we filosoof René Descartes alleen als karikatuur. Maar plaats je hem in de juiste historische context, dan verschijnt een wetenschappelijk denker die wilde weten hoe het denken zelf werkt.

Lees meer
Descartes
Descartes
Achtergrond
Voor leden

De passies van Descartes

Descartes staat bekend als de filosoof die lichaam en geest loskoppelde. De passies van de ziel lijkt dan ook een raadselachtig werk binnen zijn oeuvre. Daarin richt Descartes zich keer op keer tot het lichaam om geestelijke processen te duiden.

Lees meer
Hij zal nooit bereiken dat ik niets ben
Hij zal nooit bereiken dat ik niets ben
Voorpublicatie
Voor leden

Hij zal nooit bereiken dat ik niets ben

In de beroemde Meditaties komt René Descartes (1596-1650) tot een inzicht dat een wending in de geschiedenis van het denken betekende. In zes meditaties trekt hij alle zekerheden in twijfel. En ziet zich ‘uiteindelijk gedwongen toe te geven dat er bij de dingen die ik ooit voor waar hield, niets is waar niet aan getwijfeld mag worden’. Een voorpublicatie van een nieuwe Nederlandse vertaling van deze klassieker.

Lees meer
‘Doorbreek hokjesdenken: leer je eigen vooroordelen inschatten’
‘Doorbreek hokjesdenken: leer je eigen vooroordelen inschatten’
Interview
Voor leden

‘Doorbreek hokjesdenken: leer je eigen vooroordelen inschatten’

Dilara Bilgiç, schrijver en misschien wel de jongste filosoof van Nederland, heeft een missie: zich ontworstelen aan het hokjesdenken. En daarvoor moet je eerst een streep zetten door alle labels die we op mensen plakken.

Lees meer
Miriam Rasch: ‘De nacht is een tijdmachine’
Miriam Rasch: ‘De nacht is een tijdmachine’
Column

Miriam Rasch: ‘De nacht is een tijdmachine’

Miriam Rasch is essayist en filosoof en verbonden aan de Willem de Kooning Academie.

Lees meer
De mysticus van de walnoot
De mysticus van de walnoot
Historisch Profiel
Voor leden

De mysticus van de walnoot

Zowel de Koran als een filosofieboek kan volgens de middeleeuwse filosoof Al-Ghazali tot fundamentele inzichten leiden. Maar als het gewone volk zich ermee gaat bemoeien, dreigt het gevaar van misleiding.

Lees meer
Tim Fransen: ‘Humor biedt een ander perspectief op ons onvermijdelijke falen’
Tim Fransen: ‘Humor biedt een ander perspectief op ons onvermijdelijke falen’
Interview

Tim Fransen: ‘Humor biedt een ander perspectief op ons onvermijdelijke falen’

In zijn nieuwe cabaretvoorstelling De mens en ik concludeert cabaretier en filosoof Tim Fransen (1988) dat we niet gemaakt zijn voor morele perfectie. Maar dat is geen reden om bij de pakken neer te zitten.

Lees meer
Filosofie is makkelijker als je denkt: schoonheid
Filosofie is makkelijker als je denkt: schoonheid
Katern
Voor leden

Filosofie is makkelijker als je denkt: schoonheid

Filosofie Magazine hecht evenveel waarde aan het denkwerk dat al door oude denkers werd verricht als aan het zelf leren denken. We leren iets door iets na te doen. Zo leren we ook denken door het nádenken van de grote denkers. Maar hoe goed nadenken ook is, zelf denken is het beste. Zeker in een tijd waarin van iedereen wordt verwacht zelf bronnen te kunnen checken en een eigen mening te kunnen vormen. In ons katern ‘Filosofie is makkelijker als je denkt’ helpen we u nog beter op weg in het zelf leren denken.

Lees meer
Elke Wiss vraagt zich af wat het verschil is tussen probleem en uitdaging
Elke Wiss vraagt zich af wat het verschil is tussen probleem en uitdaging
Column

Elke Wiss vraagt zich af wat het verschil is tussen probleem en uitdaging

Menig zelfhulpgoeroe scandeert deze zin er lustig op los. Maar wanneer is iets een probleem en wanneer een uitdaging, vraagt Elke Wiss.

Lees meer
Filosofie uit eigen land
Filosofie uit eigen land
Recensie
Voor leden

Filosofie uit eigen land

Erno Eskens schetst een boeiend historisch overzicht van de filosofische traditie in de Lage Landen. Prijzenswaardig is dat hij daarin ook vrouwelijke filosofen en filosofen uit de voormalige koloniën bespreekt.

Lees meer
Een vergaarbak van ketterij
Een vergaarbak van ketterij
Recensie
Voor leden

Een vergaarbak van ketterij

Jean le Rond d’Alembert schreef een inleiding bij de encyclopedie die alom wordt beschouwd als het belangrijkste werk uit de Franse Verlichting. De inleiding is cultuurhistorisch van belang, maar niet altijd even meeslepend.

Lees meer
Denken met de Bijbel in de hand
Denken met de Bijbel in de hand
Recensie
Voor leden

Denken met de Bijbel in de hand

De Duitse denker Friedrich Wilhelm Joseph Schelling bracht begin negentiende eeuw theologie en filosofie samen. En verklaarde hoe de mens ondanks een alomvattende God vrij kan zijn.

Lees meer
Nisrine Mbarki
Nisrine Mbarki
Het moment

Nisrine Mbarki: ‘De werkelijkheid bestaat niet zoals ik die zie’

Nisrine Mbarki (44) is dichter en vertaler. Dit jaar verscheen haar debuutbundel Oeverloos.

Lees meer