Home 01-2002
Filosofie Magazine - Januari 2002

01-2002

Recensie
Voor leden

Augustinus zag eens peren hangen

Augustinus doet zich in zijn Belijdenissen losbandiger en baldadiger voor dan hij in werkelijkheid was, stelt biograaf Garry Wills. We moeten zijn beschrijvingen van zichzelf niet lezen als persoonlijke bekentenissen, maar als parafrasen van bijbelse teksten.   Denken gaat het beste in gezelschap, vond Augustinus. Hij zocht bij zijn… Read More

Lees meer
Recensie
Voor leden

Wereldgeschiedenis op 2,5 m²

Na vier jaar werk is hij klaar: een enorme tijdsbalk, met daarop meer dan 3000 namen, gebeurtenissen, publicaties en stromingen die samen een overzicht geven van de hele wereldgeschiedenis. Vanaf het ontstaan van het universum tot en met de menselijke prestaties uit de tweede helft van de twintigste eeuw. De… Read More

Lees meer
Recensie
Voor leden

De arme sloeber moet gehoorzamen

Zonder gehoorzaamheid vervallen samenlevingen tot poeder, aldus Roger Scruton. Tegenover de anarchie van de jaren zestig stelt de conservatief het beproefde recept van autoriteit en gezag. Maar achter deze vaderlijke bezorgdheid schuilt despotisme. Dit artikel is exclusief voor abonnees Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk… Read More

Lees meer
Interview
Voor leden

Kants categorieën in de bioscoop

Kant formuleerde in 1781 de categorieën die in ieder geval nodig zijn willen we überhaupt iets kunnen waarnemen. De Nederlandse filmregisseur Frans Weisz weet na vele jaren film maken inmiddels veel over de ‘Er-was-eenscategorie’ en de ‘montagewetten’: ‘Je ziet een huilend kind gevolgd door een bord pap. De kijker legt zelf een oorzakelijk verband: honger.’

Lees meer
Interview
Voor leden

‘In de hersenen zijn alfa en bèta niet zo strikt gescheiden’

Neuroloog Albert Hijdra treft dagelijks mensen die ‘anders’ waarnemen. Wat blijft er van Kants categorieën overeind na een infarct in de rechterhersenhelft? ‘Blijkbaar bepalen onze hersenen de ruimte die we ervaren.’   Ruimte en tijd: maandagmorgen 11.00 in het AMC. ‘Ik kreeg eens een patiënt op bezoek… Read More

Lees meer
Voorpublicatie
Voor leden

De wereld zien is haar veranderen

De rationalist meent dat de wereld met alleen de rede te doorgronden is, de empirist zegt dat alle kennis gefundeerd is op ervaring. Volgens Kant (1724-1804) zitten ze er allebei naast. Feit blijft, zegt hij, dat we objecten door onze zintuigen kunnen waarnemen, maar we vergissen ons als we denken… Read More

Lees meer
Essay
Voor leden

Een zintuig voor moraal

Het tastbare kunnen we voelen, het visuele zien, het auditieve horen, maar het 'morele', hebben we daar ook een orgaan voor? De achttiende-eeuwse Friese filosoof Frans Hemsterhuis ging op zoek. Dit artikel is exclusief voor abonnees Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met… Read More

Lees meer
Het gedachte-experiment (8): Hoe voelt het om een vleermuis te zijn?
Het gedachte-experiment (8): Hoe voelt het om een vleermuis te zijn?
Column
Voor leden

Het gedachte-experiment (8): Hoe voelt het om een vleermuis te zijn?

Bij het woord ‘laboratorium’ denk je aan erlenmeyers en veiligheidsbrillen en aan proefkonijnen. Maar voor het gedachte-experiment heb je niet meer nodig dan je gezond verstand. Een serie over geruchtmakende hersenbrekers. Deze keer: Theo Meijering over de vleermuis van Thomas Nagel.

Lees meer
Verhaal
Voor leden

‘Sire, geef hem zijn narrenvrijheid’

Einstein beschouwde hem als psychopaat, maar Gödel stelt hem jaren later in het gelijk. Voor Brouwer maakte het niet veel verschil. Onverschrokken walste de onconventionele wiskundige met zijn revolutionaire ideeën over de grondslagen van de wiskunde over iedereen heen. Dit artikel is exclusief voor abonnees Dit… Read More

Lees meer
Verslag
Voor leden

‘Autoriteitsargumenten zijn verboden’

Kun je de sterren bezitten? Mag iedereen stemmen? Kan een schaakcomputer wereldkampioen zijn? Thecla Rondhuis filosofeert al twintig jaar met kinderen. Krijg je geen angstige kinderen van al dat getwijfel?  ‘Het is een slechte zaak als ouders onzekerheid te lijf gaan door zekerheden te verkopen. Kinderen kunnen de wetenschap dat… Read More

Lees meer
Interview
Voor leden

Slaven en andere dieren

Bij zijn benoeming tot ambassadeur van de Stichting Varkens in Nood hield de Leidse rechtsfilosoof Paul Cliteur een pleidooi voor het opstellen van een Universele Verklaring van de Rechten van het Dier. Hij legde het plan op 15 december in het Amsterdamse Paradiso voor aan de Australische ethicus Peter Singer,… Read More

Lees meer
Essay
Voor leden

Haperende Verlichting

‘De gezellige Dark Ages zijn maar een kortsluiting ver weg binnen de kunstlichtmetafysica’. Volgens Patrick van IJzendoorn heeft de Verlichting nog steeds niet plaatsgevonden. In onze tijd vormen computervirussen de nieuwe pest, worden pedofielen als heksen verketterd en zijn de kunsten opnieuw aangewezen op de liefde van het mecenaat. Read More

Lees meer
Essay
Voor leden

Mensenrechten als evenwichtskunst

Ondanks het huidige conflict tussen het Westen en de radicale islam, gelooft de Israëlische rechtsfilosoof Alon Harel niet dat de mensenrechten serieus in gevaar zijn. Dankzij zijn ervaringen met het eindeloze conflict tussen Israël en de Palestijnen vertrouwt hij op de balans tussen universele aspiraties en particuliere belangen. Als we… Read More

Lees meer
Interview
Voor leden

Fascinerend, afschuwelijk

Is het kunst? Wetenschap? Verlangen naar onsterfelijkheid? Circus van commercie? De Duitse anatoom Gunther von Hagens brengt miljoenen bezoekers in verwarring met zijn tentoonstelling van geprepareerde mensenlichamen. Een wandeling langs de preparaten met cultuurfilosoof Erik Oger. Dit artikel is exclusief voor abonnees Dit artikel op Filosofie.nl… Read More

Lees meer