Home 02-2016
Filosofie Magazine - Februari 2016

02-2016

Oud zijn is een belofte – Wat de jaren ons leren

Bestaat het mannenbrein?
Marli Huijer ontdekt het meisje in Dick Swaab

Verlossing
Volgens Roger Scruton heb je daar geen God voor nodig

Dimitri Verhulst
‘Ik ontleen veel vreugde aan mijn zonloze bestaan’

Walter Benjamin – De flaneur is een verzamelaar van dingen zonder nut

Cover afbeelding voor 02-2016
Filosoferen met kinderen: zit pianotalent in je brein?
Filosoferen met kinderen: zit pianotalent in je brein?
Nieuws
Voor leden

Filosoferen met kinderen: zit pianotalent in je brein?

Het is een dinsdagmiddag, een school in Westerpark, groep 8. We hebben het over de vraag wat talent is en waar het precies zit. Stijn zegt: ‘Het talent om piano te spelen zit in je hersenen. Zelfs als je nooit piano gaat spelen omdat je bijvoorbeeld geen piano hebt thuis,… Read More

Lees meer
Voorwoord: Grenzen
Voorwoord: Grenzen
Column
Voor leden

Voorwoord: Grenzen

Zonder grenzen geen vrijheid. Dat is een belangrijk punt van veel filosofen, zoals Georg Hegel, John Stuart Mill en Hannah Arendt. Vrijheid is niet zomaar kunnen doen wat je wilt, maar iets verwerven – ook al betekent dat grenzen stellen, soms onthouding. Vrijheid is niets waard… Read More

Lees meer
Stelling: De betekenis van het brein wordt overschat
Stelling: De betekenis van het brein wordt overschat
Interview
Voor leden

Stelling: De betekenis van het brein wordt overschat

Ons panel, bestaande uit Elize de Mul, Paul van Tongeren en Alicja Gescinska reageert iedere maand op een actuele stelling. Elize de Mul Promovendus techniekfilosofie, Leiden ‘Wij zijn ons brein’: die lekkerbekkende kreet belichaamt een aantrekkelijke belofte. Een oplossing voor een oeroud filosofisch raadsel: op… Read More

Lees meer
Denkfouten: Digitaal ‘ik’ vs echt ik
Denkfouten: Digitaal ‘ik’ vs echt ik
Interview
Voor leden

Denkfouten: Digitaal ‘ik’ vs echt ik

Maarten Boudry en Jeroen Hopster belichten beurtelings klassieke en eigentijdse denkfouten. Ons digitale ‘ik’ is geen kopie van het ‘ik’ uit ons dagelijks, niet-digitale leven. Vaak is het een opgepoetste versie daarvan: gestileerd, de slechte momenten uitgefilterd, de mooie plaatjes behouden, met honderden Facebookvrienden. Dat kan cynische reacties uitlokken. Read More

Lees meer
4 vragen aan… Dimitri Verhulst
4 vragen aan… Dimitri Verhulst
Interview
Voor leden

4 vragen aan… Dimitri Verhulst

‘God is een wraakzuchtig, intolerant wezen, geobsedeerd door nakomelingen.’ Dimitri Verhulst herschreef de Thora, de eerste vijf Bijbelboeken. Bij hem werd de Bijbel een Bloedboek. 1. Wat kan ik weten? ‘Ik ben geen interpreet… Read More

Lees meer
Stine Jensen: Testosteron
Stine Jensen: Testosteron
Column
Voor leden

Stine Jensen: Testosteron

En weer schiet de witte man tekort. Dit ‘testosteronluwe’ exemplaar dat ‘vooral opgewonden raakt van wijnproeverij, hobo-lessen en een cursus mindfulness’ beschermt de westerse vrouw niet tegen een horde opgeschoten ‘exotische’ mannen die haar betast en belaagt. Witte mannen zouden weer moeten doen waarvoor ze gebouwd zijn: to protect en… Read More

Lees meer
Bestaat het mannenbrein dan toch?
Bestaat het mannenbrein dan toch?
Essay
Voor leden

Bestaat het mannenbrein dan toch?

Dick Swaab, Nederlands bekendste hersenwetenschapper in debat met Denker des Vaderlands Marli Huijer over creativiteit, vrouwenbreinen en opvoeding. Plus: vier bijzondere fragmenten uit het nieuwe boek van Swaab.  Zij begon haar carrière als methadonarts, was coördinator van de Junkiebond, werd hoogleraar filosofie en schreef verscheidene boeken, onder meer over… Read More

Lees meer
De definitieve battle over de vrije wil
De definitieve battle over de vrije wil
Interview
Voor leden

De definitieve battle over de vrije wil

Bestaat de vrije wil nu wel of niet? Binnenkort gaan topexperts Dick Swaab en de Amerikaanse filosoof Daniel Dennett daar in Haarlem over in debat. Pikant detail: Swaab komt voor in Dennetts ‘schurkengalerij van wetenschappers die ernaast zitten’. Er is geen filosofische vraag die de afgelopen jaren meer publieke aandacht… Read More

Lees meer
Marli Huijer: Lustprincipe
Marli Huijer: Lustprincipe
Column
Voor leden

Marli Huijer: Lustprincipe

Een vreemdeling die ons land bezoekt zou kunnen denken dat Nederland een seksueel luilekkerland is, waar je aan iedere vinger een geliefde kunt dragen. Treuren om liefdesrelaties is hier nauwelijks nodig, want de volgende geliefde staat al weer klaar. De cijfers lijken de vreemdeling gelijk te geven: van de Nederlanders… Read More

Lees meer
Jong van geest? Schrik dan niet van de ouderdom!
Jong van geest? Schrik dan niet van de ouderdom!
Hoofdartikel
Voor leden

Jong van geest? Schrik dan niet van de ouderdom!

Steeds meer willen we eeuwig jong zijn. Maar wie jong van geest is, zal volgens Bas Nabers juist ook de ouderdom waarderen. Toen ik vijf was, wilde ik altijd vijf blijven. Ik kon me best voorstellen dat volwassen-zijn voordelen had, maar wat me bezighield, was dat ik geen vat… Read More

Lees meer
Bert Keizer: Toekomstvoorspeller
Bert Keizer: Toekomstvoorspeller
Column
Voor leden

Bert Keizer: Toekomstvoorspeller

Roz Chast schreef een nietsontziende beeldroman over haar ouders onder de titel: Can’t We Talk about Something More PLEASANT? waarmee ze de houding van haar ouders tegenover hun naderende dood genadeloos neerzet. Het is een onthutsend relaas over gebeurtenissen die net zo alledaags zijn als regen, maar als je ze… Read More

Lees meer
Roger Scruton: ‘Op het moment van dreigend verlies ervaren we de waarde van alles’
Roger Scruton: ‘Op het moment van dreigend verlies ervaren we de waarde van alles’
Interview
Voor leden

Roger Scruton: ‘Op het moment van dreigend verlies ervaren we de waarde van alles’

‘We worden heel teder tegenover een wereld die op het punt van verdwijnen staat’, zegt Roger Scruton. Engelands meest conservatieve filosoof over het heilige in een goddeloze wereld. Roger Scruton komt wat aarzelend aanlopen. Het eerste wat opvalt is zijn woeste haardos, tegenwoordig meer grijs dan rood gekleurd. Hij draagt… Read More

Lees meer
Walter Benjamin: Al het nuttige is betekenisloos
Walter Benjamin: Al het nuttige is betekenisloos
Essay
Voor leden

Walter Benjamin: Al het nuttige is betekenisloos

Stuurde Benjamin aan op zijn eigen pech, om maar niet nuttig te hoeven zijn? Een portret van een van Duitslands meest raadselachtige denkers. Walter Benjamin (1892-1940) was een van de oorspronkelijkste Duitse denkers van de vroege twintigste eeuw. Met zijn taal- en geschiedfilosofie, die het aanzien heeft van… Read More

Lees meer
Paul van Tongeren: ‘Je voelt je bijna ongemakkelijk als je dankbaar bent’
Paul van Tongeren: ‘Je voelt je bijna ongemakkelijk als je dankbaar bent’
Interview
Voor leden

Paul van Tongeren: ‘Je voelt je bijna ongemakkelijk als je dankbaar bent’

Dankbaar bij de geboorte van je kind, of vanwege een goede gezondheid? Maar hoe kan dat zonder iemand tot wie je die dank richt? Ethicus Paul van Tongeren over een gevoel dat onder druk staat.

Lees meer
De kunst van het loslaten
De kunst van het loslaten
Recensie
Voor leden

De kunst van het loslaten

Laat los, doe niets, leert de taoïstische filosofie ons. Dat is bepaald geen oproep tot passiviteit, maar vooral een poging om zaken op hun beloop te laten. Wie kennis maakt met de taoïstische filosofie, stuit meer dan eens op een paradox. Je kunt beginnen bij de lessen van grondlegger… Read More

Lees meer
Vrij zijn is authentiek leven
Vrij zijn is authentiek leven
Recensie
Voor leden

Vrij zijn is authentiek leven

Vrijheid is niet allereerst het vermogen om keuzes te maken, redeneert Gerard Visser in zijn nieuwste boek. ‘Een wezen is vrij’, betoogt hij, ‘wanneer het in zijn element is.’  Leest u dit artikel uit vrije wil? Bespaar u het denkwerk, want twee recente titels geven het antwoord al: Wij… Read More

Lees meer
Boeken om naar uit te kijken
Boeken om naar uit te kijken
Recensie
Voor leden

Boeken om naar uit te kijken

De tendens wordt elk jaar sterker: filosofische boeken verschijnen in april, of anders wel in maart of mei. April is de maand van de filosofie, en dus ook van het filosofische boek. Wat kunnen we deze april verwachten?  Zes boeken in de aanbiedingscatalogi van de uitgevers vielen dit jaar… Read More

Lees meer
Een goed gesprek met Montaigne
Een goed gesprek met Montaigne
Interview
Voor leden

Een goed gesprek met Montaigne

Montaigne leert mij nederig te zijn’, vertelt acteur Koen De Sutter die de komende maanden Michel de Montaigne vertolkt. Filosoof en schrijver van het stuk Alexander Roose meent dat ‘Montaigne ons leert om te gaan met een veranderende wereld’. Een voorstelling over Montaigne – een monoloog. Wat… Read More

Lees meer
Kunst of porno?
Kunst of porno?
Interview
Voor leden

Kunst of porno?

Is Therese van Balthus een kritiek op pornografie, of is het zelf pornografisch? Kunstfilosoof Sondra Bacharach pleit de Franse schilder vrij. Iedereen is opgewonden omdat je de onderbroek van het meisje kunt zien, schamperde de Franse schilder Balthus (1908-2001) wanneer hem gevraagd werd naar de erotische lading van Thérèse. Read More

Lees meer