Home 02-2022
Filosofie Magazine - Januari 2022

02-2022

Of het nou om lichamelijk of geestelijke pijn gaat, leed en denken gaan moeilijk samen. Als je hevige pijn lijdt, is het bijna onmogelijk om nog heldere gedachten te formuleren. Kun je pijn wegdenken? Of ervaren we meer pijn als we er meer aandacht aan besteden? Deze maand onderzoeken we de filosofie van de pijn.

Cover afbeelding voor 02-2022
Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Is de pijn in mijn hart een metafoor?’
Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Is de pijn in mijn hart een metafoor?’
Column

Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Is de pijn in mijn hart een metafoor?’

Op een avond, een paar jaar geleden, bleef de poes langer weg dan normaal. Het was koud en het water kwam met bakken uit de lucht. Ik stelde de kinderen gerust met de verklaring dat ze vast en zeker onder een afdakje in de buurt het noodweer zat af te… Read More

Lees meer
Filosoof Frank Ankersmit: ‘Een historische ervaring is als het horen van een kanonschot’
Filosoof Frank Ankersmit: ‘Een historische ervaring is als het horen van een kanonschot’
Interview
Voor leden

Filosoof Frank Ankersmit: ‘Een historische ervaring is als het horen van een kanonschot’

Zelfs als het leven lijkt te eindigen heeft geschiedfilosoof Frank Ankersmit niet de behoefte terug te kijken. We deden het toch. Een gesprek over de historische ervaring.

Lees meer
Mensenrechtenactivist Madjan Seighali: ‘De mens is een wezen dat vrijheid nodig heeft’
Mensenrechtenactivist Madjan Seighali: ‘De mens is een wezen dat vrijheid nodig heeft’
4 vragen
Voor leden

Mensenrechtenactivist Madjan Seighali: ‘De mens is een wezen dat vrijheid nodig heeft’

Mardjan Seighali (57) is mensenrechtenactivist en voorzitter van het Humanistisch Verbond. Ze schreef het boek Tot op de dag, waarin ze vertelt hoe ze van Iran naar Nederland wist te vluchten.

Lees meer
Filosoof Haroon Sheikh vraagt zich af wat we bedoelen met ‘het oudste stukje Nederland’
Filosoof Haroon Sheikh vraagt zich af wat we bedoelen met ‘het oudste stukje Nederland’
Alternatieve feiten
Voor leden

Filosoof Haroon Sheikh vraagt zich af wat we bedoelen met ‘het oudste stukje Nederland’

Nederland blijkt over veel oudere stukken aarde te beschikken dan werd gedacht, stelt onderzoeksorganisatie TNO. Filosoof Haroon Sheikh vraagt zich af of we millennia oude grond wel moeten koppelen aan de veel jongere natiestaat.

Lees meer
Denker des Vaderlands Paul van Tongeren: ‘Kun je iemand ontmoeten als die ander jou niet ontmoet?’
Denker des Vaderlands Paul van Tongeren: ‘Kun je iemand ontmoeten als die ander jou niet ontmoet?’
Column

Denker des Vaderlands Paul van Tongeren: ‘Kun je iemand ontmoeten als die ander jou niet ontmoet?’

In een vorige column schreef ik over mijn ontmoeting met de man die met zijn ezel hetzelfde pad liep als ik, maar dan in omgekeerde richting. Achteraf vraag ik me af in hoeverre hier echt van een ontmoeting sprake was. Ik denk nog regelmatig terug aan de vriendelijke man en… Read More

Lees meer
Heeft de samenleving meer empathie nodig?
Heeft de samenleving meer empathie nodig?
Moreel dilemma
Voor leden

Heeft de samenleving meer empathie nodig?

Sommige filosofen beklagen zich over een empathisch tekort, anderen verzetten zich tegen een empathisch teveel. Hoeveel empathie heeft de samenleving eigenlijk nodig?

Lees meer
Vijf filosofen over wat pijn met ons doet en hoe we er het best mee om kunnen gaan
Vijf filosofen over wat pijn met ons doet en hoe we er het best mee om kunnen gaan
Spoedcursus
Voor leden

Vijf filosofen over wat pijn met ons doet en hoe we er het best mee om kunnen gaan

We vermijden of verdoven pijn graag, maar eraan ontsnappen zal ons niet lukken. Vijf filosofen over wat pijn met ons doet en hoe we er het best mee om kunnen gaan.

Lees meer
Vier mensen vertellen waarom ze pijn niet uit de weg gaan
Vier mensen vertellen waarom ze pijn niet uit de weg gaan
Portretten
Voor leden

Vier mensen vertellen waarom ze pijn niet uit de weg gaan

‘Als ik goed geraakt word, is dat voor mij een trigger’

Lees meer
Redacteur Femke van Hout vraagt zich af wat we hebben als we pijn hebben
Redacteur Femke van Hout vraagt zich af wat we hebben als we pijn hebben
Essay
Voor leden

Redacteur Femke van Hout vraagt zich af wat we hebben als we pijn hebben

Achter de eenvoudige term ‘pijn’ gaan heel uiteenlopende betekenissen schuil. Redacteur Femke van Hout kampt al jaren met chronische pijn en vraagt zich af wat we eigenlijk hebben als we pijn hebben.

Lees meer
Hoe het voelt om één vlees te zijn
Hoe het voelt om één vlees te zijn
Achtergrond
Voor leden

Hoe het voelt om één vlees te zijn

Wie in de rouw is voelt zich niet alleen afgesneden van een verloren dierbare, maar ook van de naaste omgeving. Hoe is dit leed te delen? En waar zit eigenlijk deze geestelijke pijn?

Lees meer
Filosoof Éric Sadin: ‘Met de komst van social media werd de ik-tiran geboren’
Filosoof Éric Sadin: ‘Met de komst van social media werd de ik-tiran geboren’
Interview
Voor leden

Filosoof Éric Sadin: ‘Met de komst van social media werd de ik-tiran geboren’

Op sociale media kan iedereen een wereld creëren waarin zijn eigen woorden centraal staan en anderen niet meer meetellen, zegt de Franse filosoof Éric Sadin. Hij vindt het hoog tijd om de samenleving hiervan te genezen, door mensen op alternatieve wijzen te laten leven.

Lees meer
Filosoof en theatermaker Stefaan Van Brabandt maakte een voorstelling over De Beauvoir en Sartre
Filosoof en theatermaker Stefaan Van Brabandt maakte een voorstelling over De Beauvoir en Sartre
Interview
Voor leden

Filosoof en theatermaker Stefaan Van Brabandt maakte een voorstelling over De Beauvoir en Sartre

Vrijheid is wat je doet met wat je is aangedaan, vonden De Beauvoir en Sartre. Nu is er een voorstelling over hun filosofie, gemaakt door filosoof en theatermaker Stefaan Van Brabandt. ‘Als acteurs zonder opgelegde tekst improviseerden ze spelenderwijs een leven bij elkaar.’

Lees meer
Hoe we moeten omgaan met discriminerende algoritmes
Hoe we moeten omgaan met discriminerende algoritmes
Kunstmatig intelligent

Hoe we moeten omgaan met discriminerende algoritmes

Kunstmatige intelligentie is overal en kan dingen die het menselijke brein niet kan. Maar net als mensen kunnen algoritmes discrimineren, en flink ook. Hoe moeten we daarmee omgaan? De slotaflevering van deze serie.

Lees meer
Erich Fromm was een pleitbezorger van angstaanjagende vrijheid
Erich Fromm was een pleitbezorger van angstaanjagende vrijheid
Historisch Profiel
Voor leden

Erich Fromm was een pleitbezorger van angstaanjagende vrijheid

Vrijheid boezemt ons angst in, zag filosoof en psychoanalyticus Erich Fromm. Daarom vluchten we in religieuze orthodoxie, fascisme of conformisme. Maar alleen in vrijheid kunnen we echt liefhebben en leven.

Lees meer
De film Turist protretteert de hel van het gelukkige gezinsleven
De film Turist protretteert de hel van het gelukkige gezinsleven
Film
Voor leden

De film Turist protretteert de hel van het gelukkige gezinsleven

Turist (2014) confronteert Jannah Loontjens met de vraag: hoe hou je het vol van iemand te houden als je steeds beter de gebreken van de ander leert kennen? Ze moet denken aan filosoof Iris Murdoch, die ‘liefde’ definieert als het zien van de realiteit zoals die is.

Lees meer
Elke Wiss: ‘Is spijt een gevoel? Of eerder een kompas?’
Elke Wiss: ‘Is spijt een gevoel? Of eerder een kompas?’
Column

Elke Wiss: ‘Is spijt een gevoel? Of eerder een kompas?’

‘Ik heb geen spijt van die tijd (…) ik zou het alleen nooit meer doen’

Lees meer
De wetgeving rondom seksueel geweld grote lacunes, aldus filosoof Martha Nussbaum
De wetgeving rondom seksueel geweld grote lacunes, aldus filosoof Martha Nussbaum
Recensie
Voor leden

De wetgeving rondom seksueel geweld grote lacunes, aldus filosoof Martha Nussbaum

De wetgeving rond seksueel geweld vertoont nog altijd grote lacunes, vindt Martha Nussbaum. Om ongelijkheid tussen man en vrouw te doorbreken moeten we volgens haar tekortkomingen in de rechtsstaat repareren. En ophouden mannen de ondeugd hoogmoed aan te leren.

Lees meer
Volgens Camus is er zonder solidariteit geen sprake van rechtvaardigheid
Volgens Camus is er zonder solidariteit geen sprake van rechtvaardigheid
Recensie
Voor leden

Volgens Camus is er zonder solidariteit geen sprake van rechtvaardigheid

Gestimuleerd door de honger en het geweld in zijn geboorteland Algerije schreef Albert Camus een belangrijk boek over gerechtigheid en solidariteit.

Lees meer
socrates-2
socrates-2
Recensie
Voor leden

Waarom we Socrates nooit kunnen ontraadselen

Er is zoveel over Socrates geschreven dat er tal van verschillende ‘Socratessen’ zijn ontstaan. Rico Sneller laat zien dat we de Griekse filosoof nooit kunnen ontraadselen, omdat hij versmolt met het mysterie.

Lees meer
Politicoloog en schrijver Mounir Samuel: ‘Rumi herinnert mij aan mijn nietigheid en mijn grootsheid’
Politicoloog en schrijver Mounir Samuel: ‘Rumi herinnert mij aan mijn nietigheid en mijn grootsheid’
Het moment

Politicoloog en schrijver Mounir Samuel: ‘Rumi herinnert mij aan mijn nietigheid en mijn grootsheid’

Mounir Samuel (32) is politicoloog, schrijver en journalist. Jona zonder walvis. Een profetie voor Nederland is zijn nieuwste boek. Beeld Maarten van Noordijk

Lees meer
Politicoloog en schrijver Mounir Samuel: ‘Rumi herinnert mij aan mijn nietigheid en mijn grootsheid’
Politicoloog en schrijver Mounir Samuel: ‘Rumi herinnert mij aan mijn nietigheid en mijn grootsheid’

Politicoloog en schrijver Mounir Samuel: ‘Rumi herinnert mij aan mijn nietigheid en mijn grootsheid’

Mounir Samuel (32) is politicoloog, schrijver en journalist. Jona zonder walvis. Een profetie voor Nederland is zijn nieuwste boek.

Lees meer