Boekenkast november 2026

Spelen is een nutteloze activiteit, omdat je onnodige obstakels overwint, dacht filosoof Bernard Suits. Voor filosoferen geldt hetzelfde, zeggen kinderfilosofen Ilse Daems en Paulien Hilbrink: je denkt na over wat je ook gewoon kunt aannemen. Toch speelt en filosofeert de mens, omwille van het plezier. De denkoefeningen, quotes en columns in dit boek leren je dan ook niet alleen hoe je met kinderen kunt filosoferen, maar helpen ook om de verwondering in jezelf aan te spreken.

Nooit te klein om groot te denken. Filosoferen met kinderen
Ilse Daems en Paulien Hilbrink
Boom
240 blz.
€ 27,90

Bij ‘provocatie’ denk je misschien aan mensen die zichzelf overschreeuwen voor leeg effectbejag. Maar hoogleraar filosofie Ruud Welten laat zien dat provocatie wel degelijk stijlvol en inhoudelijk kan zijn. Franse schrijvers als Baudelaire, Céline en Flaubert vonden de literaire provocatie uit om heersende normen uit te dagen en mensen te confronteren met hun ongeluk. Een boeiende cultuurfilosofische studie, die inzicht geeft in de explosieve werking van taal.

Een explosie van taal. Provocatie van Baudelaire tot Céline
Ruud Welten
Boom
256 blz.
€ 24,90

De stoïcijnen zagen emoties als ‘verstoringen van de geest’, schrijft filosoof Martha Claeys. Nu zien we emoties juist als deel van onze cognitie: ‘Emoties zijn oordelen over de situatie waarin we ons bevinden.’ Maar wat voor soort oordelen zijn dat dan? Waar komen ze vandaan? En wanneer kunnen we erop vertrouwen? Claeys’ nieuwe boek Over gevoeligheden is een verrassende, intelligente en actuele beschouwing van de wijze waarop emoties ons persoonlijk leven en onze maatschappij vormgeven.

Over gevoeligheden. Waarom emoties politiek zijn
Martha Claeys
Boom
160 blz.
€ 20,-

‘De mens is zo noodzakelijkerwijs gek, dat het een andere vorm van waanzin zou zijn om niet gek te zijn,’ aldus Blaise Pascal. Die uitspraak vormt zo ongeveer het motto van deze heerlijke essaybundel van schrijver Nina Polak. Haar essays raken aan de meest uiteenlopende vormen van moderne gekte: van conservatieve cultuurcritici tot de sekscultuur van de zero’s, en van Boer zoekt vrouw tot beige interieurs. Voor iedereen die zich soms een toeschouwer voelt van de cultuur waar hij evengoed deel van uitmaakt.

Moderne gekte. Essays over cultuur en onbehagen
Nina Polak
Prometheus
264 blz.
€ 23,99

De titel van Eva Meijers nieuwe boek is geen makkelijke – Antropofascisme –, maar eenmaal begrepen, heb je meteen de kern van dit boek gevat: de onderdrukking door fascistische bewegingen gaat hand in hand met de onderdrukking van dier en natuur. Met vele voorbeelden maakt Meijer dit verband aannemelijk. Het resultaat is een ernstig en verontrustend betoog, dat gelukkig hoopvol eindigt in een oproep tot zorg en solidariteit tussen verschillende soorten en mensen onderling.

Antropofascisme. Voorbij de echte mens
Eva Meijer
Cossee
160 blz.
€ 19,99

Zoals we de ware zoeken in de liefde, proberen we ook die ene levenslange beste vriend te vinden die ons helemaal begrijpt, ziet socioloog Beate Völker. Maar zo werkt vriendschap volgens haar niet: die wordt getekend door verandering. Vriendschappen flakkeren op en doven uit, je maakt nieuwe vrienden en verliest oude, soms hebben we er meer en soms minder. In een helder overzicht vol wetenschappelijk onderzoek en filosofische vragen tekent Völker een realistisch portret van vriendschap.

Vriendschap. Alles over de belangrijkste relatie in ons leven
Beate Völker
Alfabet
320 blz.
€ 23,99

‘Bissende’ koeien rennen wild door de wei, achtervolgd door horzels. Dit Brabantse boerenwoord is voor Cornelis Verhoeven een metafoor voor hoe verwondering werkt; zij vormt de schok die het fundament is van de filosofie. Ook voor filosoof Sabine Wassenberg begint denken bij verwondering. In dit persoonlijke, enigszins rommelig opgezette boek draagt ze haar verwondering over de wereld en het eigen bestaan over op de lezer – al kiest ze daartoe liever voor vrolijke vragen dan voor horzelsteken.

Verwondering. Opnieuw kijken naar het vanzelfsprekende
Sabine Wassenberg
Ten Have
272 blz.
€ 22,99

In Neem de tijd onderzoekt filosoof Tinneke Beeckman hoe politiek en ideeën over tijd met elkaar verbonden zijn. Na het vooruitgangsgeloof in de jaren negentig is het tegenwoordig vaak lastig je de toekomst überhaupt nog voor te stellen – laat staan om je erop te verheugen. Aan de hand van denkers als Hannah Arendt, Susan Sontag en Marcel Gauchet betoogt Beeckman op beeldende wijze dat vooruitgang afhankelijk is van het vermogen om je andere toekomsten voor te stellen.

Neem de tijd. Over de politieke verbeelding van de toekomst
Tinneke Beeckman
Boom
160 blz.
€ 20,-

Een gevangene die in een grot tussen schaduwen leeft, wordt als hij naar buiten treedt, verblind door het licht. Maar zodra zijn ogen gewend zijn, wil hij nooit meer terug. Met deze allegorie drukte Plato uit welk inzicht filosofie kan bieden en misschien ook wat het gewenste effect is van het lezen van de Politeia, zijn absolute klassieker over rechtvaardigheid, de ziel en de ideale staat. Opnieuw naar het Nederlands vertaald en met een – elitair getoonzette – inleiding door Andreas ­Kinneging.

Politeia
Plato
vert. en inl. Andreas Kinneging
Prometheus
624 blz.
€ 49,99

De economie en technologieën bepalen tegenwoordig in grote mate wat we met ons lichaam doen, ziet schrijver en filosoof Dirk van Weelden. We zitten achter onze computer, gebruiken AI en laten ons gebruiken als grondstoffen voor businessmodellen. Van Weelden zou het liever andersom zien: het lichaam en zijn vermogens zouden het vertrekpunt moeten zijn voor hoe we de wereld vormgeven. Met verhalen, anekdotes en beschouwingen maakt hij duidelijk hoe ons lichaam het leven zin geeft.

Wij zijn lichaam
Dirk van Weelden
Querido
352 blz.
€ 26,99

Hoe verandert je denken als de wereld om je heen instort? In een tijd van geweld en onmenselijkheid moet Hannah Arendt (1906-1975) zich aanpassen om te overleven. In deze meeslepende biografie laat de Duitse journalist Willi Winkler zien hoe haar filosofische ideeën over vrijheid, menselijkheid en het kwaad ontstaan uit haar ervaringen door de jaren heen: van haar relatie met Martin Heidegger tot haar pogingen om aan het nazisme te ontsnappen.

Denken in duistere tijden. Het leven van Hannah Arendt
Willi Winkler
vert. Huub Stegeman
Ten Have
480 blz.
€ 34,99

‘Zijn waar je niet moet zijn, waar je niet wordt verwacht, waarbij je niet weet waarom je daar bent, zonder verwachtingen, zonder doel.’ Wie melancholisch is, is verdwaald in herinneringen en overpeinzingen, terwijl het vanbuiten lijkt alsof hij nietsziend voor zich uit staart. Filosoof Jean Paul Van Bendegem dwaalt door geschiedenis, kunst, persoonlijke ervaringen en het denken van filosofen als Patricia De Martelaere en Albert Camus om deze zwartgallige emotie te vangen.

Een kleine filosofie van grote emoties. Melancholie
Jean Paul Van ­Bendegem
Pelckmans
128 blz.
€ 19,50