Home Filosofen Blaise Pascal
Bertrand Russell
Vorige

Bertrand Russell

Blaise Pascal

Blaise Pascal

19 juni 1623 - 19 augustus 1662
Bruno Latour
Volgende

Bruno Latour

Quote

“‘De grootsheid van mensen bestaat uit hun vermogen om hun misère te kennen.’”

‘De mens is altijd geneigd alles te ontkennen wat voor hem onbegrijpelijk is.’

Blaise Pascal werd onderwezen door zijn vader, die al snel zag dat Pascal een wonderkind was. Hij introduceerde hem op zijn dertiende bij bevriende wiskundigen en natuurkundigen, wat bij Pascal een interesse in de natuurwetenschappen opwekte. Tot zijn dertigste levensjaar hield Pascal zich hier mee bezig. Hij legde de grondslag voor het rekenen met waarschijnlijkheden, legde de basis voor de integraalleer en ontdekte de naar hem genoemde Wet van Pascal: ‘de druk die op een vloeistof wordt uitgeoefend, plant zich in alle richtingen met dezelfde grootte voort’. Door een bijzondere droom die hij kreeg toen hij 31 was veranderden Pascals intellectuele interesses. Hij zette zijn wetenschappelijke bezigheden stop en ging zich bezighouden met theologie en filosofie. Zijn bekendste werk is Gedachten, dat acht jaar na zijn dood uitgegeven werd.  

Pascal was dus wetenschapper, maar in de laatste jaren van zijn leven was hij ook diepgelovig. Hij vond dat geloof en wetenschap niet in strijd met elkaar hoeven te zijn, als ze zich maar met hun eigen specialisme bezighouden. De kerk moet zich niet bemoeien met natuurkunde of wiskunde. Maar de wetenschap heeft volgens hem ook niets te maken met geloofszaken; met de rationele godsbewijzen van tijdgenoot Descartes had hij niks op. Het geloof is volgens Pascal een sprong in het diepe die niet geheel rationeel onderbouwd kan worden: ‘Het is het hart dat God waarneemt, niet het verstand.’

Pascal geeft ook een scherpe analyse van de menselijke conditie. Zo was hij een van de eerste denkers over verveling en verstrooiing. Zijn bekendste uitspraak hierover is: ‘al het ongeluk van mensen komt voort uit één ding: ze kunnen niet rustig stil blijven zitten in een kamer’. We blijven maar bezig, zodat we niet nadenken over hoe zinloos ons bestaan is. Gelukkig én rustig zijn is volgens hem niet voor lang mogelijk, omdat je je dan al snel zou realiseren hoe zinloos het is dat je gelukkig bent, wat je weer ongelukkig zou maken. Daarom zijn we constant op zoek naar verstrooiing, en verzinnen we steeds weer nieuwe manieren om onszelf af te leiden.

Relevante berichten

Pascal, een angstaanjagend genie
Pascal, een angstaanjagend genie
Voor leden

Pascal, een angstaanjagend genie

Wiskundig wonderkind Pascal begreep al vroeg de menselijke conditie: we vervelen ons te pletter en zoeken afleiding in verstrooiing. Is het niet beter om rust na te streven? Wat is het innerlijk van de mens toch hol en tegelijk vol rotzooi!’ verzuchtte Blaise Pascal in een van zijn aantekeningen. Read More

Lees meer
Voor leden

Een immense verveling

‘Als kind vroeg ik me af of die eeuwige zaligheid op den duur niet zou gaan vervelen.’ Via de verveelde paradijsbewoners belandt Frans Jacobs bij Flauberts ‘moderne verveling’. Met Schopenhauer vraagt hij zich af of ons leven echt niet meer is dan een pendule die heen en weer gaat tussen… Read More

Lees meer
Voor leden

Blaise Pascal: ‘Zekerheid, zekerheid, gevoel, vreugde, vrede’

Blaise Pascal was ziek van zijn geboorte tot zijn dood. Het belette hem niet om naast filosoof en wiskundige een groot onderzoeker te zijn. Hij toonde de mogelijkheid van vacuüm aan, ondanks de ‘natuurlijke afkeer van ledigheid’ van zijn tijd.  Het grootste vacuüm – de dood – was volgens… Read More

Lees meer
Blaise Pascal: ‘De mens is groots omdat hij van zichzelf weet dat hij ellendig is’
Blaise Pascal: ‘De mens is groots omdat hij van zichzelf weet dat hij ellendig is’
Voor leden

Blaise Pascal: ‘De mens is groots omdat hij van zichzelf weet dat hij ellendig is’

Wij lopen verloren rond op aarde, zei de Franse denker Blaise Pascal, ingeklemd tussen twee eeuwigheden. Omdat we die waarheid niet onder ogen willen zien, vluchten we in ‘drukke activiteit’. Uiteraard tevergeefs. Pessimisme blijft actueel, als het mooi verwoord is. Lees maar eens wat Blaise Pascal schreef… Read More

Lees meer