Home Lezen

Lezen

Door Paul van Tongeren op 04 juni 2021

Lezen
Cover van 06-2021
06-2021 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Leestijd: 1,5 minuut.

Aan het begin van een lezing voor managers vroeg ik eens hoeveel bladzijden per uur men doorgaans las. Hun antwoorden deden me schrikken: ze varieerden van 100 tot 200 pagina’s per uur. Ah, dat waren natuurlijk geen boeken die men las, maar stukken; die lees je niet maar scan je, je scrolt erdoorheen. Of in gewoon Nederlands: je bekijkt de inhoudsopgave en bladert snel naar conclusie en actiepunten. ‘Maar,’ vroeg ik, ‘u leest toch ook weleens een boek, als u vrij bent, in het weekend, op vakantie? Hoeveel pagina’s per uur leest u dan?’ Ik schrok opnieuw: het gemiddelde lag boven de 50 pagina’s per uur. Misschien meenden ze mij te moeten imponeren? ‘Laten we zeggen dat een boek gemiddeld 250 bladzijden heeft; dan doet u dus ongeveer 5 uur over een boek?’ Ja, dat bleek wel te kloppen. Hoelang zou de auteur erover gedaan hebben om het boek te schrijven? Hoeveel zullen we niet hebben opgemerkt als we er zo doorheen vliegen?

Nietzsche studeerde klassieke filologie en noemde zichzelf vanwege die scholing een leraar van het goede lezen. Goed lezen stelt volgens hem strenge eisen. De belangrijkste is: je mag geen haast hebben, je moet de tijd nemen, je moet langzaam lezen. Zelf probeert hij zo te schrijven dat hij zijn lezers dwingt tot langzaam lezen. Iedere lezer die haast heeft, wil hij tot wanhoop drijven. Hij vreesde dat zijn werk daardoor nauwelijks gelezen zou worden. Zijn tijd werd volgens hem immers gekenmerkt door haast en tijdgebrek: ‘De waarde van iets wordt tegenwoordig bepaald door hoeveel tijd het kost of oplevert.’ Nietzsche schreef dat in 1872. Wie het nu leest, 150 jaar later, kijkt beschaamd in de spiegel.
Hoe moet het dan? Nietzsche geeft verschillende beschrijvingen van wat goed lezen is. Een goede lezer leest tijdens zijn sterkste en vruchtbaarste momenten van de dag; hij weet ook tussen de regels door te lezen; hij denkt na terwijl hij leest – ja, zelfs nog nadat hij het boek heeft dichtgeslagen; en dat niet om er iets mee te doen of over te schrijven, maar met geen ander doel dan om na te denken. Zijn kortste omschrijving van een goede lezer is het duidelijkst: een goede lezer kan wat een koe kan: herkauwen.

Herkauwtijd: 1,5 dag.

Relevante berichten

Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer
Verbeelding
Verbeelding

Weekendlijstje verbeelding

Kinderen fantaseren de wonderlijkste verhalen bij elkaar. Als volwassenen raken we die kinderlijke fantasie vaak een beetje uit kwijt. Zonde, want we kunnen veel leren van onze eigen verbeelding. Dit weekend een lijstje over fantasie en verbeelding.

Lees meer