Home Waarom we Socrates nooit kunnen ontraadselen

Waarom we Socrates nooit kunnen ontraadselen

Er is zoveel over Socrates geschreven dat er tal van verschillende ‘Socratessen’ zijn ontstaan. Rico Sneller laat zien dat we de Griekse filosoof nooit kunnen ontraadselen, omdat hij versmolt met het mysterie.

Door Michel Dijkstra en Simone Bassie op 28 januari 2022

Waarom we Socrates nooit kunnen ontraadselen
Cover van 02-2022
02-2022 Filosofie magazine Lees het magazine

Socrates – je kunt niet om hem heen in de filosofie. Doorgaans wordt hij opgevoerd als de eerste grote debater uit de westerse filosofiegeschiedenis, een held van het rationele denken. Op universiteiten bestuderen studenten zijn argumentatiestructuren, waarmee Socrates voorliep op de meest geavanceerde vormen van moderne logica. Een heel andere receptie van de Griekse filosoof vinden we in de betere boekhandel onder het kopje ‘zelfhulp’. Wil je leven als de grootste wijze uit onze traditie? Kies dan voor de Socrates-lifestyle, met een open blik en een vragende houding.

In Het raadsel Socrates vermijdt filosoof Rico Sneller op elegante wijze zowel het hyperacademische als het al te vrije zelfhulpbeeld van zijn hoofdpersonage. Om te beginnen maakt hij duidelijk dat je Socrates behalve als rationalist pur sang ook als religieus denker of zelfs als mysticus kunt opvatten. De Griekse filosoof heeft volgens traditionele bronnen namelijk regelmatig contact met zijn daimonion, een soort geleide-engel die hem ervan weerhoudt bepaalde handelingen uit te voeren. Verder kan Socrates’ fameuze adagium ‘Ik weet dat ik niets weet’ op de centrale rol van het onuitsprekelijke in zijn denken wijzen, een begrip dat doorgaans centraal staat in een mystiek discours.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer