Home Auteurs Joke Hermsen

“Tegenwoordig hebben we het allemaal zo druk. Wie steeds van het een naar het ander rent en geen tijd neemt voor aandacht en concentratie, dreigt zichzelf te verliezen.” Joke Hermsen (1961) staat als romanschrijver en filosoof bekend om haar bezinning op het vraagstuk van de tijd. Met een beroep op de Griekse mythologie, Nietzsche, Bergson, Benjamin, Heidegger en Arendt vraagt ze aandacht voor een andere ervaring van tijd. Ze maakt een onderscheidt tussen kloktijd en innerlijke tijd. Kloktijd is de geobjectiveerde meetbare tijd, zoals we die van ons horloge kennen. Innerlijke tijd is het moment waarop we in diepe concentratie tot een nieuw inzicht komen. De ervaring van de innerlijke tijd laat zich volgens Hermsen begrijpen als enthousiasme, concentratie en bezinning. In 2014 verscheen haar essaybundel Kairos. Een nieuwe bevlogenheid waarin zij het verschil tussen kloktijd en innerlijke tijd terugvindt bij de oude Grieken.

Behalve Chronos, de lineaire meetbare tijd, kenden zij Kairos, de god van het geschikte moment.
Volgens Hermsen is het probleem dat er tegenwoordig geen voeling meer is met de innerlijke tijd. Kenmerkend aan de huidige omgang met tijd is dat alles efficiënt moet. We leven in een 24-uurseconomie waarin tijd gelijk is aan geld: Tijd is schaarste, want vertraging is verlies.

Joke Hermsen studeerde literatuur en filosofie in Amsterdam en Parijs, promoveerde in 1993 aan de Universiteit Utrecht. Ze is bekend van de romans Het dameoffer (1998),Tweeduister (2001) en De profielschets (2004). Daarnaast schrijft ze essays over kunst, literatuur en filosofie, waarvan haar essaybundels Heimwee naar de mens (2003) en Stil de tijd (2011) werden bekroond met de Jan Hanlo Essayprijs. De eerste kwam ook nog op de shortlist voor de Socrates Wisselbeker 2004.
Naast het schrijven van essays, columns en proza, geeft ze lezingen en workshops over filosofische en maatschappelijke kwesties, literatuur en beeldende kunst.

Artikelen geschreven door Joke Hermsen

Filosofie uit eigen land
Filosofie uit eigen land
Voor leden

Filosofie uit eigen land

Erno Eskens schetst een boeiend historisch overzicht van de filosofische traditie in de Lage Landen. Prijzenswaardig is dat hij daarin ook vrouwelijke filosofen en filosofen uit de voormalige koloniën bespreekt.

Lees meer
Is het genoeg om aparte bundels over vrouwelijke denkers te publiceren?
Is het genoeg om aparte bundels over vrouwelijke denkers te publiceren?
Vrouwelijke denkers
Voor leden

Is het genoeg om aparte bundels over vrouwelijke denkers te publiceren?

De filosofes biedt een waardevol overzicht van vrouwelijke denkers. Maar de vraag blijft of het genoeg is om aparte bundels over denkers die vrouw zijn te publiceren.

Lees meer
Hannah Arendt voorzag jodenhaat van de juiste historisch context
Hannah Arendt voorzag jodenhaat van de juiste historisch context
Voor leden

Hannah Arendt voorzag jodenhaat van de juiste historisch context

Hannah Arendt wilde het antisemitisme begrijpen en voorzag het daarom van de juiste historische context. Een context die nog steeds door weinigen goed wordt begrepen. Begin oktober probeerde ik op de fiets, en door de stromende regen, het Joods Historisch Museum in Amsterdam te bereiken. Daar zou ik, op de… Read More

Lees meer
Een lichtkogel door de tijd
Een lichtkogel door de tijd
Tijd
Voor leden

Een lichtkogel door de tijd

Claudio Magris laat in zijn nieuwste verhalenbundel verleden, heden en toekomst magistraal door elkaar heen lopen. Schrijven is de tijd onderzoeken. Schrijven is niet alleen nadenken over de lengte van alinea’s en paragrafen, maar ook keuzes maken tussen de verschillende tijden waarin het verhaal verteld kan worden. Bij voorkeur geen… Read More

Lees meer
Kairos – een nieuwe bevlogenheid
Kairos – een nieuwe bevlogenheid
Tijd

Kairos – een nieuwe bevlogenheid

Kairos, ook wel ‘de god van het geschikte moment’ genoemd. Tot aan het einde van de zestiende eeuw bleef deze mythische god van de tijd tot de verbeelding van menig filosoof, theoloog, arts of dichter spreken, want Kairos was de tijd die ertoe deed, de tijd die kansen bood of voor een doorbraak wist te zorgen. Hij vertegenwoordigde al die bevlogen momenten van schoonheid, inzicht en daadkracht die het leven bijzonder maken.

Lees meer
Voor leden

Franse fantoompijn

Franse denkers hebben de neiging om een domein op te zoeken dat niet voor de rede toegankelijk is. Gary Gutting schreef een verrassend boek over de Franse filosofie van de twintigste eeuw. Dit artikel is exclusief voor abonnees Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor… Read More

Lees meer
Tijd
Voor leden

Waar blijft de tijd?

Een volle agenda hebben en veel gevraagd en gebeld worden zijn synoniem met een succesvol bestaan. Maar als we onze tijd volproppen met afspraken en deadlines vergeten we een andere ervaring van tijd, die toch minstens even belangrijk is. De ledige tijd, die niets oplevert en tot niets dient, maar… Read More

Lees meer