Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 12/2018

Joke Hermsen: ‘Zonder spijt kun je niet leven – en dat is niet erg’

Marc van Dijk
Schrijver, journalist en kunstenaar

Spijt bestaat in vele vormen en gaat met pijn gepaard. Maar spijt is ook essentieel voor zelfreflectie, zegt filosoof en schrijver Joke Hermsen. En misschien zijn de dingen die gebeurd zijn wel minder onveranderlijk dan je denkt.

Als Joke Hermsen op een stralende maandagochtend de deur van haar Bergense appartement opendoet, kijkt ze vragend naar de bloemen die de interviewer haar aanbiedt – het oogt alsof hij iets goed te maken heeft, maar dat kan het niet zijn. Ze is de afspraak vergeten en kan het bezoek een moment niet plaatsen. Dan, met een schok, komt de herinnering terug en opent ze gastvrij de deur. Spijt heeft ze niet – dit is hoe de dingen soms gaan.

Joke J. Hermsen (1961) bevindt zich in een select gezelschap van filosofen die ook als literair schrijver succesvol zijn. Ze publiceerde meerdere essaybundels en zes romans. Een van haar bekendste boeken is het filosofische essay Stil de tijd (2010), waarin ze aan de hand van Griekse filosofen laat zien dat de tijd twee gezichten heeft: Chronos, de meetbare, vergankelijke en kwantitatieve tijd, en Kairos, de ervaring van uitzonderlijke momenten of kwalitatieve tijd. We zijn volgens de schrijver pas in balans als we die twee tijden in evenwicht weten te houden.

Tekst loopt door onder illustratie

Illustratie: Olf de Bruin

Hermsen trekt zich hiertoe regelmatig terug uit het drukke bestaan in haar woonplaats Amsterdam. Dan verblijft ze bijvoorbeeld in dit kleine appartement in Bergen, pal aan de rand van bos en duinen. Of ze gaat naar haar herberg in de Franse Bourgogne, waar ze met haar partner Jaap de Jonge ook filosofieworkshops geeft. Terug- en vooruitkijken staan daarbij centraal, en niet zelden komt daarbij de nodige spijt naar boven. En dat is volgens Hermsen heel gezond. ‘Zouden er mensen bestaan die nooit ergens spijt van hebben? Ik zie meteen een roman voor me – De spijtlozen – of bestaat die al? Bevolkt door zelfgenoegzame types, die zelden terugkijken, noch hun eigen handelingen tegen het licht houden, nergens echt bij stil willen staan, maar alleen steeds hoger, verder of meer willen. Spijt is een rem op de ambitie, en daar houden de spijtlozen niet van.’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden