Home Antieke wijsbegeerte in een notendop

Antieke wijsbegeerte in een notendop

Door Piet Gerbrandy op 19 november 2012

08-2001 Filosofie magazine Lees het magazine
De antieke wijsgeren legden de fundamenten waarop de hedendaagse bouwwerken van de logica, kenleer, antropologie, ethiek en politieke filosofie steunen. Maar wie waren die antieke filosofen eigenlijk? Classicus Piet Gerbrandy legt uit: aristocratische optimisten – machtsdenkers die geloofden in de maakbaarheid van een ideale samenleving.
 
Wie met oog voor details om zich heen kijkt, kan gemakkelijk overweldigd worden door een gevoel van machteloosheid: hoe is het mogelijk in deze chaotische baaierd van dingen, gebeurtenissen, verschijnselen en gedachten enige orde aan te brengen? Staan de verschijnselen met elkaar in verband, valt er in de werkelijkheid een verborgen structuur te ontdekken? Alle denkers uit de oudheid hebben geprobeerd de wereld hanteerbaar te maken door haar te vereenvoudigen. De Ionische natuurfilosofen herleidden de verschijnselen tot een oerstof. Het is niet helemaal duidelijk of zij deze oerstof ook nog aanwezig achtten in de materie om ons heen, of dat zij haar uitsluitend als beginpunt en misschien ook als eindpunt beschouwden. Herakleitos zag de structuur van de werkelijkheid belichaamd in het element vuur, Empedokles nam naast vuur nog drie andere elementen aan, de atomisten meenden dat alles in principe viel terug te voeren op ondeelbare deeltjes zonder specifieke eigenschappen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.