Deze antropoloog geeft een lesje DNA-ethiek
Alexandra van Ditmars

De Stelling: Pluraliteit is de voorwaarde voor menselijkheid

Alicja Gescinska Politiek filosofe en auteur Pluraliteit is een absolute voorwaarde voor menselijkheid. Nochtans leven we in een tijd waarin aan woorden als ‘pluraliteit’ en ‘verscheidenheid’ voor velen een negatieve bijklank kleeft. Dat is...

Denkfout: Geloven dat waarheid relatief is

Je zegt dat de waarheid niet bestaat… … maar geloof je dat ook als je naar de dokter gaat voor een kankerscreening? De filosoof Allan Bloom verzuchtte ooit: ‘Van één ding kan een professor absoluut zeker zijn: nagenoeg iedere student die de...

Stine Jensen: Erotiek

Natuurlijk weet ik dat ronkende quotes op boeken bedoeld zijn om mij erin te luizen, maar soms zijn ze écht goed. Peter Sloterdijk ‘parelt’ en ‘schuimt’, las ik, en: ‘Hij ontrafelt het mysterie van de vrouwelijke seksualiteit.’ Zo, hé. Die...

Wat Hannah Arendt ons leert in 
het tijdperk-Trump

Ongekend populair is het werk van Hannah Arendt in de tijden van Donald Trump. In deze voorpublicatie van Melancholie in tijden van onrust, het essay voor de Maand van de Filosofie, legt Joke Hermsen uit waarom de Duitse filosoof juist nu relevant...

Souleymane Diagne: 'De mens is het wezen dat bezig is mens te worden'

Souleymane Bachir Diagne, soefidenker uit Senegal, legt uit waarom de islam een levenskunst is. Souleymane Bachir Diagne realiseerde zich in zijn jeugd plotseling hoe sterk de aantrekkingskracht van religie is. Maar wat hem nog meer trof was het...

Waarom homo-erotiek nooit een taboe was in de islam

Dat de islam nooit statisch geweest is, laat Michiel Leezenberg zien in zijn nieuwe boek De minaret van Bagdad. ‘Homo-erotische betrekkingen waren vroeger helemaal geen taboe.’  De minaret van Bagdad drong zich ‘min of meer vanzelf’ aan hem...

De magische krachten van Indiase eunuchs

De Indiase fotograaf Indiase Dayanita Singh wil geen fotograaf genoemd worden. Waar deze aversie tegen het label fotografie vandaan komt, legt Sujata Abhijat, verbonden aan de Universiteit van Delhi, uit.  De fotograaf van dit beeld wil liever geen...

Jesse Klaver over zijn mensbeeld

Met zijn dertig jaar is Jesse Klaver de jongste fractievoorzitter in de Tweede kamer. Wij vroegen hem op wat voor mensbeeld hij zijn politieke standpunten baseert. Tekst loopt door onder afbeelding Fotografie: Merlijn Doomernik Wat kan ik...

Rondetafelgesprek: 7 Leidse filosofen over verbondenheid en liefde

Zeven Leidse filosofen over wereldfilosofie, verbondenheid en liefde. ‘In de Arabische traditie laat de liefde ons naar iets hogers reiken.' Het is een bekend ritueel in de Chinese traditie: de zoon stelt zich voor hoe het is om de vader te zijn, de...

Het Experiment: Waarom we maar blijven roken

De overheid wil dat we een autogordel dragen, stoppen met roken of gezonder eten. Maar dit soort gedrag veranderen gaat langzaam. Illustratie: Bas van der Schot Experiment In de jaren vijftig was het aantal verkeersdoden in de VS enorm. Vijftien...

Waarom goede leiders niet voor maar achter de kudde lopen

We kunnen nog wel wat leren van het Afrikaanse denken over leiderschap, vindt Yacouba Konaté, spreker op Thinking Planet. ‘De herder is speciaal voor de dieren gecreëerd’, zegt de denker uit Ivoorkust, ‘niet andersom.’ Wereldleiders kunnen...

Bert Keizer: Zwart gat?

In de NRC-wetenschapsbijlage van 4 maart stond een plaatje met als onderschrift: ‘Computersimulatie van een enorm zwart gat van 17 miljard zonmassa’s, en omgeven door sterren.’ Het is eigenlijk een nietszeggend plaatje, want in plaats van 17...

Wandelen door het antropoceen met de nieuwe Denker des Vaderlands René ten Bos

Filosoof René ten Bos is de nieuwe Denker des Vaderlands. Hij is een literair begaafde hoogleraar met getatoeëerde armen en houdt van voetbal en cafés. Filosofie Magazine wandelt met hem door zijn woonplaats Nijmegen, op zoek naar sporen van het...

Deze taoïst vertelt hoe we ons ware ik worden

‘Als ik loslaat wie ik ben, word ik wie ik zou kunnen zijn.’ Daoïsme en wu wei volgens de Chinese filosoof Lao Tsu. Er is in feite weinig bekend over de Chinese filosoof Lao Tsu (soms ook Laozi of Lao Tse genoemd), een vooraanstaand figuur in het...

De 5 beste filosofieboeken van 2017

Jaarlijks wordt de Socratesbeker toegekend aan ‘het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek’. Wout van Tongeren werpt een licht op de shortlist. Ik benijd de juryleden niet. Bij het samenstellen van de long- en...

Het Moment: Hoe een burn-out leidt tot een herontdekking van het lichaam

Bregje Hofstede (28) is schrijver. Voor haar boek over haar burn-out De herontdekking van het lichaam ging ze te rade bij filosofen. 'Na mijn burn-out zat ik wekenlang in een stoel bij het raam. Ik kon niet veel meer dan naar buiten kijken. Ik was...

Hoe het boeddhisme ons aanzet de wereld te veranderen

Van hiv tot CO2-uitstoot: een kernidee in de boeddhistische filosofie is dat alles ontstaat in een netwerk van afhankelijkheidsrelaties. Volgens Jeroen Hopster helpt die visie niet alleen om de wereld te begrijpen, maar zet ze ook aan om de wereld te...

Drink eens een kopje koffie met je vijand, zegt deze Afrikaanse ubuntu-filosoof.

'De filosofie van de dialoog’ noemt Michael Onyebuchi Eze, spreker op Thinking Planet, de Afrikaanse ubuntu-filosofie ook wel. Alleen door open te staan voor de ander kunnen we als groep vooruit. 'Umuntu ngumntu ngbantu.’ Michael Onyebuchi Eze,...

nr. 4/2017

Voorwoord: Hoopvol

door Leon Heuts
Hoofdredacteur Filosofie Magazine

Dit nummer staat in het teken van ons evenement Thinking Planet, dat op 15 april plaatsvindt in TivoliVredenburg. We zien het als de opvolger van de Filosofie Nacht, die wij tot vorig jaar steeds in april, de Maand van de Filosofie, organiseerden. 

Voor Filosofie Magazine is publieksfilosofie meer dan alleen een caleidoscoop aan gedachten laten zien, of een canon van grote denkers – hoe belangrijk dat ook is. Filosofie is van oudsher ook een normatieve discipline, dat wil zeggen: ze staat ergens voor. Dat wil niet per se zeggen dat uit filosofie een stevige stellingname kan worden afgeleid, maar ook een pleidooi voor nuance, reflectie en dialoog is wel degelijk een standpunt. Zeker in een tijd waar juist oneliners en grof taalgebruik de norm lijken.

Thinking Planet is zo’n pleidooi voor nuance en dialoog. We zien het als een feest van de diversiteit: we halen de beste gedachten uit de wereldfilosofieën, om onze eigen kijk op het leven en de samenleving te kunnen nuanceren – of misschien zelfs te herzien. We leren er over zen en werk, ubuntu en klimaat, of wat de kunst van de Aboriginals ons zegt over leven. We gaan ervan uit dat denken geen grenzen ken.  

In dit nummer vertelt Souleymane Bachir Diagne hoe achter die diversiteit ook altijd iets schuilt wat ons bindt. De mens is het enige wezen dat ‘nee’ kan zeggen, en in opstand kan komen. Daarin herken je ook je medemens, hoe anders die ook is. Filosofie is een discipline van nuance – maar juist daarom zeggen we resoluut nee tegen een wereld van ondoordringbare grenzen, onwrikbare stellingen, hokjesgeest en navelstaarderij. Wij willen optimistisch en zonder angst naar de toekomst kijken, naar de denkkracht van planeet aarde. En ik hoop ook u, als medemens, daar aan te treffen. 

2017

  • Filosofie Magazine 04 - 2017
  • Filosofie Magazine 03 - 2017
  • Filosofie Magazine 02 - 2017
  • Filosofie Magazine 01 - 2017

2016

  • Filosofie Magazine 12 - 2016
  • Filosofie Magazine 11 - 2016
  • Filosofie Magazine 10 - 2016
  • Filosofie Magazine 9 - 2016
  • Filosofie Magazine 7/8 - 2016
  • Filosofie Magazine 6 - 2016
  •  Filosofie Magazine 5 - 2016
  • Filosofie Magazine 4 - 2016
  • Filosofie Magazine 3 - 2016
  • Filosofie Magazine 2 - 2016
  •  Filosofie Magazine 1 - 2016

2015

  • Filosofie Magazine 12 - 2015
  • Filosofie Magazine 11 - 2015
  • Filosofie Magazine 10 - 2015
  • Filosofie Magazine 09 - 2015
  • Filosofie Magazine 07/08 - 2015
  • Filosofie Magazine 06 - 2015
  • Filosofie Magazine 05 - 2015
  • Filosofie Magazine 04 - 2015
  • Filosofie Magazine 03 - 2015
  • Filosofie Magazine 02 - 2015
  • Filosofie Magazine 01 - 2015