Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 10/2019

Rutger Bregman: ‘Mensen deugen!’

Maurice van Turnhout

Volgens historicus Rutger Bregman getuigt het van luiheid te geloven dat de mens van nature slecht is: dan hoef je ook niet na te denken over waar het kwaad in de wereld vandaan komt en wat je ertegen kunt doen.

Na zijn beruchte Stanford Prison Experiment van 1971 wist sociaal-psycholoog Philip Zimbardo het zeker: in ieder mens schuilt een sadist. Onder zijn vergrootglas ontpopten normale, gezonde studenten zich in een nagebouwde gevangenis tot wrede bewakers. Acht jaar eerder had collega Stanley Milgram al opzienbarende resultaten behaald met zijn ‘schokmachine’, waaruit bleek dat 65% van de proef­personen bereid zou zijn geweest om een wildvreemde te elektrocuteren.

‘Zes jaar geleden nam ik zulke verhalen nog klakkeloos voor waar aan’, bekent Rutger Bregman, ‘maar toen ik verder groef, bleken ze helemaal niet te kloppen. Zimbardo en Milgram moesten flink manipuleren om resultaten te krijgen die vooraf vaststonden.’

Bregman (1988, Renesse) zit in een café op een steenworp afstand van de redactie van De Corre­spondent, het onlinejournalistenplatform waarvoor hij sinds 2013 schrijft.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Beeld: Jessica Brouwer

In januari van dit jaar ging hij viral met een tirade op het World Economic Forum van Davos, gericht tegen de superrijken die belasting ontduiken. Daarna kreeg hij als Dutch historian 13 minuten zendtijd van de Amerikaanse Daily Show van Trevor Noah om te spreken over het basis­inkomen en participatieve democratie.

Zulke ideeën wekken argwaan, vertelt Bregman. Worden mensen niet aartslui van gratis geld? Kan je ze wel ver­trouwen om zichzelf te besturen? Als het erop aankomt, zijn mensen toch zelfzuchtig, wreed en door en door slécht?

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden