Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
31-10-2018

Geen nieuwe mensenrechten

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Nina Tesselaar

Ter ere van het 70-jarig bestaan van de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens doet Filosofie Magazine een onderzoek naar nieuwe mensenrechten. Rechtsfilosoof Cliteur vindt dat er geen nieuwe mensenrechten moeten komen, maar wel dierenrechten.

‘Mensenrechten zijn belangrijk. In 1979 heb ik er een boek over geschreven: Een filosofie van de mensenrechten. Later heb ik dit boek aangevuld, omdat de volgende grote stap voor de mensenrechtenbeweging is dat men ook dierenrechten gaat erkennen. Tegelijkertijd vind ik juist dat er geen nieuwe mensenrechten bij moeten komen. We moeten waken voor de proliferatie van mensenrechten en voor grenzeloze uitbreiding. Mensenrechten hebben namelijk een hogere status dan het recht van alledag. Dus als je steeds meer mensenrechten gaat verlenen, dan verliezen die mensenrechten hun betekenis: het worden dan meer “gewone” rechten.’

‘Vooral activistische groepen strijden tegenwoordig voor nieuwe rechten, bijvoorbeeld voor seksuele minderheden. Maar je kunt mensenrechten niet toedelen aan groepen of minderheden: die moeten toekomen aan individuen. De kern van een mensenrecht is dat het menselijk individu van zo’n grote betekenis is dat je het moet beschermen tegenover de staat en de groep. Dus rechten geven aan groepen is goedbedoeld, maar het is niet rationeel. In plaats daarvan creëer je de mogelijkheid dat groepen individuen kunnen onderdrukken. We zien dit al in bepaalde landen waar de doodstraf staat op veranderen van geloof en apostasie. Het recht van een individu wordt daardoor geschonden. Maar als je landen erop aanspreekt, zeggen ze: “Wij hebben het recht op het handhaven van de culturele identiteit van de groep.” Daar zie je dus een clash tussen het individuele recht op het kiezen van je eigen religie en het collectieve recht van een groep om die te onderdrukken. Dat is voor mij een indicatie van het gevaar van collectieve rechten. Daarom vind ik nieuwe rechten voor seksuele minderheden bijvoorbeeld ook onzin: die mensen hebben al het recht om hun seksuele voorkeur te kiezen.’

‘Wat we wel moeten doen is de Universele Verklaring eens goed doorlezen en kijken welke rechten we ook aan dieren kunnen toebedelen. Niet alle dieren – dieren die geen bewustzijn of gevoeligheid voor pijn hebben komen minder in aanmerking voor rechten. Ik heb het vooral over dieren die een persoonsstatus kunnen worden toegekend, zoals apen, paarden en koeien. Die kun je het recht geven om niet gefolterd te worden. En uiteraard, net als met mensenrechten, komt met ieder dierenrecht een mensenplicht om die rechten te waarborgen.’

Binnenkort verschijnt Cliteurs nieuwe boek Theoterrorism vs. Freedom of Speech.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.