Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 11/2018

Beatrice de Graaf: 'Geweld was vroeger veel normaler’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Frank Meester
filosoof, publicist, muzikant

Pas na Napoleon werd het normaal dat de overheid ons beschermde tegen terreur, schrijft veiligheidsexpert Beatrice de Graaf in Tegen de terreur.

 

Wat kan ik weten?

‘Moet de overheid ons tegen terreur beschermen? “Ja”, zeggen wij tegenwoordig. Maar waarom? “Daar betaal ik belastinggeld voor”. Dat klinkt vanzelfsprekend. Toch is die bescherming een recent fenomeen. Tot aan de Franse Revolutie beschermde de overheid burgers nauwelijks tegen terrorisme. Denk aan De Nachtwacht van Rembrandt. Zo zag veiligheidsbeleid er uit. Er was geen gecentraliseerd gevangeniswezen. Er waren niet eens gecentraliseerde wetboeken. De Franse revolutie en de Napoleontische periode hebben een zwengel gegeven aan de centralisering van de staat en de bijbehorende machtspraktijken. Daarmee ontstond ook het moderne verschijnsel dat we terreur noemen: terroristen die de staat en de burgers bedreigen, en burgers die bescherming tegen dit soort aanslagen verwachten van de staat. Daarom wilde ik teruggaan naar die tijd. Wat verstonden burgers en bewindslieden onder terrorisme in de negentiende eeuw, hoe bang waren ze ervoor?

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Martin Dijkstra


Voor mijn boek ben ik te rade gegaan bij notities van reizende vrouwen. Wat schreven zij aan hun geliefden, hoe ervoeren zij het om in een koets door dat angstige Europa van rond 1814 te reizen? Dan zie je dat men in die tijd net als nu erg bang was voor terreur, maar dat het om een ander soort terreur ging. Geweld was veel normaler. Mensen waren bevreesder voor anarchie en wanorde dan alleen voor geweld per se. Tijdens de revolutie kon het zomaar gebeuren dat de plaatselijke machthebber werd onthoofd en al je bezit werd onteigend. De Napoleontische oorlogen trokken daarna een spoor van ellende over het continent. Alleen in Europa stierven 2,5 miljoen mannen, in de koloniën nog eens 1 miljoen. Toen in 1815 de builenpest uitbrak onder rondtrekkende soldaten, voelde het helemaal als een terugval in die oerverschrikking van de Tachtig- en Dertigjarige oorlog.’

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.