Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
13-06-2018

#6 Het Ultieme Argument van de Hoge Raad

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Ton Derksen
Columnist filosofie.nl

Als je in Nederland door de rechtbank en door het gerechtshof veroordeeld bent, en de cassatie bij de Hoge Raad is mislukt, dan ben je — zoals dat heet — onherroepelijk veroordeeld. Dat klinkt beroerd en het is beroerd. De Nederlandse wet biedt je weliswaar nog een kans om je onschuld aan te tonen: je mag een herzieningsverzoek bij de Hoge Raad indienen. Maar, zo is het oordeel van de Hoge Raad, het moet geen gratis schieten worden. Je moet met een novum komen, een nieuw feit dat het hof destijds overtuigd zou hebben van je onschuld.
 
In de loop der tijd heeft de Hoge Raad de eisen voor een novum zo aangescherpt dat succes bij een herzieningsaanvraag nagenoeg onmogelijk wordt.  Na de erkende fouten bij Schiedam, Putten en Lucia de Berk is onze wetgever opgetreden en heeft een uitbreiding aan het novum-begrip gegeven. Het is allemaal mondjesmaat en het draait nog steeds om een novum (in plaats van een goed nieuw argument), maar het is iets: een nieuwe deskundige zou voortaan als een novum kunnen dienen. De Hoge Raad is meteen aan de gang gegaan om die nieuwe deskundige beperkingen op te leggen. In de zaak Baybasin heeft de Hoge Raad de ultieme overweging gevonden die bij voorbaat elke herziening onmogelijk maakt.
 
In de Baybasin zaak heeft de internationaal gerespecteerde wetenschapper Rizgar een aantal aperte en extreem belastende vertaalfouten in het dossier aan het licht gebracht. Ik geef één voorbeeld om een idee te krijgen.[1]
 
Het hof Den Bosch had Baybasin veroordeeld omdat hij en zijn metgezel in een telefoongesprek daderkennis zouden vertonen, kennis die alleen de dader kan bezitten en zo bewijst dat hij de dader is. Baybasins metgezel had tegen hem gezegd dat Öge ‘met één kogel was doodgeschoten’, en die metgezel zei dat vóórdat deze informatie in de publiciteit was gekomen. Dus onmiskenbaar daderkennis! Rizgar luisterde naar het gesprek en ontdekte dat die frase ‘met één kogel doodgeschoten’ helemaal niet wordt  gesproken. Die extreem belastende frase is door de taptolken eigenhandig toegevoegd. Weg bewijs van daderkennis. Dit bedrog heeft de verdediging onder de aandacht van het Hoge Raad gebracht.
 
Rizgar heeft  meerdere gevallen van zulke cruciale vertaalfouten ontdekt, maar ik beperk me tot dit ene voorbeeld. Hier laat een nieuwe deskundige een belastende foute vertaling zien, die aan de basis van de veroordeling van het hof lag. (Zoals gezegd, er zijn er veel meer). Uitgaande van een redelijk en open-minded hof, mogen we in rede aannemen dat het hof geen moeite gehad zou hebben in te zien dat het verkeerd was voorgelicht, en dat het met de nieuwe informatie op dit punt tot een ander oordeel was gekomen. Kat in ’t bakkie?
 
De Hoge Raad ziet dat anders. Hij verwerpt deze en andere vertaalfouten als nova met het argument dat het hof zich al over de oude vertalingen had gebogen en daar destijds geen serieuze problemen had geconstateerd. De Hoge Raad concludeert dat het hof daarom door deze nieuwe vertaling niet tot een ander standpunt zou zijn gekomen. Het argument — als je het nog een argument kunt noemen — is dus: omdat het hof indertijd de vertalingen deugdelijk heeft bevonden, zou het door een nieuwe deskundige  nooit overtuigd zijn dat die oude vertalingen een cruciale fout bevatten. Het hof zou dus nooit van oordeel zijn veranderd.
 
Dit argument zet het hof Den Bosch weg als een stelletje geborneerde en extreem bevooroordeelde personages, die nooit voor nieuwe argumenten open zouden staan omdat ze destijds in 2002 geen problemen hadden geconstateerd. Het probleem is echter veel algemener. Met dit Ultieme Argument kan de Hoge Raad elk herzieningsverzoek dat hem niet bevalt, afwijzen. De Hoge Raad kan altijd terugvallen op het mantra: Het hof had voor zijn oude veroordeling een motivering, het zal daarom niet door een nieuwe deskundige of een nieuw feit of een nieuw argument zijn standpunt hebben opgegeven.
 
De Hoge Raad sluit dus bij fiat uit dat het hof ooit tot een nieuw standpunt zou zijn gekomen. Niets kan meer een novum zijn. Met dit algemene principe achter de hand kan de Hoge Raad gerust gaan slapen. De Hoge Raad is erin geslaagd de wetgever uit te schakelen. Het recht op herziening is volledig uitgehold.

[1] Voor meer voorbeelden zie mijn Rammelende argumenten voor de Hoge Raad.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.