Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
24-04-2018

Denker des Vaderlands René ten Bos: 'In de grot is het goed toeven'

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
René ten Bos schopte het als arbeiderszoon tot Denker des Vaderlands. In zijn nieuwe boek neemt hij het op voor ‘het volk in de grot’: de mensen die niet verlicht willen worden.

De spanning tussen volk en elite vormt niet alleen een rode draad in Ten Bos’ persoonlijke leven, maar ook in zijn nieuwste boek Het volk in de grot. In het boek neemt hij het op voor het volk, dat door de grote filosofen uit het verleden vaak met de nodige minachting tegemoet getreden is. Dat begon volgens Ten Bos bij de grot van Plato.

‘Plato gebruikt de allegorie van de grot in zijn boek De Staat als metafoor voor de schijnwereld waarin veel mensen volgens hem leven. Hij stelt de mensen voor als gevangen in een grot, zo geketend dat ze alleen maar kunnen kijken naar de wand recht voor zich. Op de wand worden schaduwen geprojecteerd door mensen die zich hogerop in de grot bevinden. Dat de schaduwen slechts nabootsingen zijn van echte objecten, is iets waar de gevangenen niet achter komen en waar ze dus ook niet zo mee zitten. Voor hen voelen de schaduwen immers gewoon als de werkelijkheid.’

Volgens Plato zijn de mensen in de grot letterlijk geketend. Ze kunnen niet anders dan de schaduwen waarnemen. Zeggen dat het volk kiest voor de schaduw is dus eerder paradoxaal. Het voelt een beetje als zeggen dat een verslaafde elke keer weer ‘kiest’ voor een sigaret. Is dat wel een autonome keuze?

‘De een wil roken, de ander wil zuipen, een derde wil wat anders. Mensen hebben het recht om dat zelf te bepalen. Ik ben zelfs van mening dat ieder mens recht heeft op zijn eigen gif. Je kunt mensen wel bevoogdend toespreken en vanuit een wetenschappelijk perspectief vertellen hoe slecht roken is, maar mensen hebben nu eenmaal redenen om het toch te blijven doen. Dat kunnen volgens jouw criteria geen rationele redenen zijn, maar er zijn meer redenen voor mensen om dingen te doen dan alleen rationele.’

De wetenschap maakt volgens René ten Bos dan ook vaak de fout te denken dat een paar feiten mensen op andere gedachten kunnen brengen. Dat is opnieuw de arrogantie van de intellectuele elite die komt bovendrijven.

Wilt u weten waarom René ten Bos vindt dat wetenschappers hun boodschap overschatten? Lees dan hier het volledige interview met de Denker des Vaderlands. (Alleen voor leden.)

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.