Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 12/2016

Hartmut Rosa: ‘Ook ik leid natuurlijk een haastig leven’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Elma Drayer
Journalist

De onthaastingsgoeroe, zo wordt Hartmut Rosa ook wel genoemd. De huidige versnelling leidt volgens hem tot vervreemding van de wereld, tot een burn-out. ‘Resonantie is wat er gebeurt als je wél contact met de wereld voelt.’

Lange rijen staan er deze zaterdagmiddag op het pleintje voor de Waalse kerk, hartje Amsterdam. Het opvallend jonge publiek is afgekomen op het optreden van de Duitse socioloog Hartmut Rosa, een innemende, jeugdig ogende vijftiger in een donkerblauwe V-halstrui. Na zijn lezing – uit het hoofd en in zangerig Engels – neemt hij verlegen lachend het minutenlange applaus in ontvangst. 



De volgende ochtend kan hij er nauwelijks over uit. ‘Soms gebeurt het’, zegt hij, ‘dat je werkelijk contact hebt met de mensen voor wie je spreekt, dat je boodschap werkelijk bij ze resoneert. Het voelde gisteren als een dialoog, niet als een monoloog.’

Rosa, hoogleraar aan de universiteit van Jena, tracht in zijn boeken een wijdverbreid fenomeen te duiden: het tijdgebrek waaronder we collectief lijken te lijden, de haast waarmee wij ons door het leven spoeden, de moderne mantra van druk, druk, druk. Hij blijft niet steken in cultuurgesomber; uitzicht bieden wil hij ook. ‘Ik ben ervan overtuigd’, zegt hij, ‘dat we een nieuw antwoord moeten vinden op de vraag naar het goede leven. “Zoek het zelf maar uit” is geen antwoord.’

In eigen land geldt hij inmiddels als een soort onthaastingsgoeroe – overigens niet tot zijn genoegen. ‘Ik wil helemaal geen goeroe, coach of zelfhulpboekenschrijver zijn. En ik heb niks met slow cooking en zo. Kijk, ik ben niet principieel tegen snelheid. Een trage internetverbinding vind ik net zo irritant als ieder ander. Ook ik leid natuurlijk een haastig leven. Sterker: ik kan het verschijnsel zo goed bestuderen omdat ik het uit eigen ervaring ken. Ik heb mijn theorie ontwikkeld vanuit de praktijk, en niet andersom.’

U schrijft dat bezorgdheid over de versnelling van het maatschappelijk leven niks nieuws is.
‘Je vindt zulke cultuurkritiek inderdaad al bij Shakespeare, die Hamlet laat zeggen: Time is out of joint. Ook schrijvers en denkers als Rousseau, Goethe, Baudelaire en Thomas Mann maakten zich zorgen. Karl Marx en Friedrich Engels schreven in Het Communistisch Manifest: al het bestaande verdampt. Dus ja, het gevoel dat de wereld versnelt is al heel lang een constante.’

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.