Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
06-06-2016

Vrijheid van meningsuiting helpt de waarheid te vinden

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
‘Zonder debat wordt elke mening, hoe waar ze ook is, beroofd van zijn vitale betekenis voor het karakter en het gedrag van mensen.’ John Stuart Mill over het belang van een vrij debat.

Volgens Mill is vrijheid van meningsuiting onmisbaar voor het welzijn van de mensheid. In de eerste plaats kan iedere mening namelijk waar blijken te zijn, hoe onwaarschijnlijk ook. Dit op voorhand ontkennen gaat uit van eigen onfeilbaarheid.

‘Ten tweede, ook al is die mening onjuist, dan nog zal die in veel gevallen toch een stukje waarheid bevatten, wat in de praktijk ook vaak voorkomt. En omdat de algemene en heersende mening over een bepaald onderwerp zelden de hele waarheid is, kan alleen door een botsing van aan elkaar tegengestelde meningen worden bevorderd dat de resterende waarheid ook bekend raakt.’

Maar zelfs als een mening waar is en bovendien de gehele waarheid bevat, dan nog moet zij ter discussie worden gesteld.

‘Elke mening namelijk die niet daadwerkelijk aan een serieuze kritiek onderworpen wordt, zal voor de meeste mensen op den duur niet meer zijn dan een vooroordeel, iets dat ze niet goed begrijpen, laat staan zouden kunnen verwoorden of verdedigen. Dat is op zich genomen nog tot daar aan toe, maar als een mening niet meer bekritiseerd wordt, dan bestaat bovendien het gevaar dat die mening betekenisloos wordt. Want zonder debat wordt elke mening, hoe waar ze ook is, beroofd van zijn vitale betekenis voor het karakter en het gedrag van mensen.’

Dit argument van Mill ligt aan de basis van de wetenschapskritiek van de filosofen Paul Feyerabend en William James. Critici van James en Feyerabend beschuldigden hen van een anti-wetenschappelijke houding. Zij waren echter niet tegen de wetenschap maar baseerden zich op Mills idee over pluralisme. Benieuwd hoe Mill hen inspireerde? Lees dan het artikel De ontsterfelijke Mill (volledig toegankelijk voor leden).

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.