Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
WP nr. 3/2015

Een metafysisch misverstand

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Ben Schomakers

De gedachte dat ons leven bestaat zonder logische noodzaak wekt angst op. Die angst verdringen we door het leven een absolute grond te geven, een beginsel dat in zichzelf goed is. Die menselijke machtsgreep is gedoemd te mislukken, constateert Leszek Kołakowski. Maar als hij hierbij verwijst naar de neoplatoonse filosofie van Plotinus en Proclus, maakt Ben Schomakers, die zich specialiseerde in antieke filosofie, een aantal kritische bedenkingen.

Metaphysical Horror, een lastig laat essay van Kołakowski, is een kritische mini-geschiedenis van de metafysica waarin de auteur eerder verkende thema’s historisch samenhangend bijeenbrengt en een balans van de metafysica opmaakt. Kołakowski stelt zich op als een verdediger van het werkelijke, ‘the real’, als hij beschrijft hoe metafysici dat werkelijke achterlaten voor een werkelijker werkelijke dat in zijn ogen een onwerkelijkheid is. Hij probeert die grensoverschrijding te verklaren vanuit een menselijk onvermogen om de contingentie van de werkelijkheid te aanvaarden en construeert daartoe een schema waarin de metafysica het contingente laat verdwijnen door het te verankeren in wat hij ‘het absolute’ noemt. Het contingente is dan alleen ogenschijnlijk contingent, want in feite wordt het gedirigeerd door het absolute als het metafysische beginsel dat de oorzaak van alles is. Die beweging treft Kołakowski voorbeeldig aan bij de neoplatoonse filosoof Plotinus, over wie het dadelijk zal gaan, en wiens inzet in de Main Currents of Marxism (1978) als een soteriologie van het contingente geïntroduceerd werd.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.