Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
28-03-2014

Wat is er mis met gezag?

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Jurriën Rood

Dit is een voorpublicatie uit Wat is er mis met gezag? Een nieuwe visie op autoriteit, dat op de shortlist staat voor de Socratesbeker 2014. Voor dit boek liep Jurriën Rood liep mee met de politie van Amsterdam om onderzoek te doen naar de vermeende gezagscrisis waar vrijwel alle opiniemakers het over hebben.

Haren, september 2012. Een meisje verstuurt via Facebook uitnodigingen voor haar zestiende verjaardagsfeestje, maar maakt het ‘publiek’ in plaats van privé, waarna vele tienduizenden zich aanmelden voor dit feest, ook al wordt het afgezegd. De media (met name radio en tv) ruiken nieuws en grensoverschrijding en wakkeren de belangstelling aan. Op de bewuste vrijdagavond wordt haar woonplaats Haren overspoeld door nieuwsgierige jongeren. Op zeker moment slaat de feeststemming om in geweld en wordt er een ravage aangericht in de publieke ruimte. Ook wordt een hoogbejaarde inwoner zwaar mishandeld. Dan pas grijpt de politie in.

Verschillende partijen spelen dubieuze rollen in de aanloop naar dit ‘feest’, maar wat vooral opvalt is dat in het publiek nauwelijks iemand het oplaaiende vuurtje probeert te dempen of te doven. De aankomende puinhoop wordt niet gestopt of openlijk ontmoedigd, daarvoor is de verleiding van de grensoverschrijding kennelijk te groot. Dat moeten de autoriteiten maar opknappen, de overheid dus. En als na afloop bij de immer parate media de obsessie de kop opsteekt om de ‘verantwoordelijken’ te vinden, komt die overheid ook veel scherper in beeld dan de media zelf, de daders of de jarige Facebooker. De burgers hebben het kennelijk niet of nauwelijks gedaan, de autoriteiten wel: het bestuur, de burgemeester, de politie.

En natuurlijk, de politie is de sterke arm der wet. Zij en de andere autoriteiten moeten ons behoeden voor en beschermen tegen geweld. Openbaar geweld moet dus wel te maken hebben met een tekortschietend gezag van de autoriteiten, zo luidt het onderliggende idee. Dat idee klopt slechts ten dele. Maar er is wel iets aan de hand.

Wat is er mis met gezag?
Dit is geen politieboek en ook geen puur filosofische verhandeling, hoewel politie en filosofie er allebei een hoofdrol in spelen. Het is een nieuwe kijk op een maatschappelijk probleem dat iedereen aangaat: onze verstoorde verhouding met gezag en gezagsdragers.

In dit boek nodig ik de lezer uit om een tocht mee te maken, een ontdekkingsreis naar een nieuw idee. De directe aanleiding is een onderzoek dat ik in de afgelopen jaren deed naar het gezag van de politie. Preciezer: naar het straatgezag van de politie Amsterdam-Amstelland. Ik ontdekte er iets dat me op het spoor zette van een nieuwe gezagsvorm. Als we die overplaatsen van de politie naar het gezag in het algemeen, komt een uitweg uit de gezagsimpasse in beeld.

Eén conclusie van deze tocht is dat we onze houding tegenover gezag zullen moeten veranderen. Dat we niet verder kunnen gaan op de weg die we vijfenveertig jaar geleden zijn ingeslagen, toen het traditionele gezag onthoofd werd in een anti-autoritaire revolte. De anti- of zelfs post-autoritaire wereld waar we inmiddels in leven vraagt om een nieuwe vorm van gezag, een vrijwillig aanvaard gezag. Daar zijn klemmende redenen voor en de belangrijkste is de overmaat aan publiek geweld en het recht van de sterkste. Ook bestaan er goede voorbeelden die ons kunnen helpen. Gezag, al decennia een besmet begrip, zal van zijn besmetting moeten worden ontdaan.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.