Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 8/2011

Michel Foucault over het ware, filosofische leven

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Marli Huijer
Hoogleraar publieksfilosofie, schrijver

In zijn laatste colleges sprak Michel Foucault voor het eerst over het ‘filosofische leven’. Filosoof Marli Huijer las de recent verschenen colleges. ‘Ze maken dat je net zo wilt leven als Foucault, net zo toegewijd wilt zijn aan de filosofie en het filosofische leven als hij was.’

Het is 28 maart 1984 als Michel Foucault, een van de grote filosofen van de twintigste eeuw, zijn laatste publieke woorden uitspreekt aan het Collège de France te Parijs. Het zijn geen indrukwekkende woorden. En toch, wie nu de collegeteksten leest die aan die woorden voorafgaan, kan niet anders dan diep onder de indruk raken. Hij zegt, zo valt te lezen in De moed tot waarheid, een vertaling van de laatste collegeteksten die in oktober verschijnt: ‘Nu, luister, ik had u dingen willen zeggen over het algemene kader van deze analyses. Maar nu is het te laat. Dus dank ik u.’


Geen woord missen

Negen colleges van elk twee uur heeft Foucault er voor dit jaar op zitten. Minder dan gebruikelijk. Het lukte niet om in januari te beginnen, zoals hij voorafgaand aan het eerste college uitlegt, hij was ziek, echt ziek.
De colleges die hij geeft zijn, volgens traditie van het Collège de France, openbaar. Elke hoogleraar, en dus ook Foucault, die in 1970 als hoogleraar werd benoemd, dient 26 uur per jaar nieuw onderzoek aan het publiek te presenteren. Foucault is een geliefd spreker, er komen honderden toehoorders op zijn colleges af. Wanneer hij de zaal betreedt, kost het hem gewoonlijk moeite om het katheder te bereiken. Eenmaal daar moet hij de vele taperecorders opzij schuiven wil hij zijn papieren kunnen neerleggen. Men wil geen woord van de grote filosoof missen.

Toch behandelt Foucault geen gemakkelijk onderwerp. De colleges van 1984 gaan over vrijmoedig spreken, de parrhêsia, zoals die beoefend werd in de Griekse Oudheid. Parrhêsia is een manier van waarheid spreken die altijd verbonden is met het subject, met dat wat we het ‘ik’ of het ‘zelf’ noemen. Het thema is hoe je je ‘zelf’ manifesteert als je de waarheid uitspreekt.
 

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.