Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 3/2019

Alle goden zijn dood, leve de übermensch

Sue Prideaux

In zijn grootste eenzaamheid introduceerde Friedrich Nietzsche het personage Zarathoestra, een mysterieuze profeet die het leven na de dood van god opnieuw zin kon geven.

Tekst loopt door onder afbeelding

Illustratie: Hajo de Reiger

In november 1882 vertrok Nietzsche uit Basel naar Genua, de geboorteplaats van Columbus, die onbekende oceanen overstak en een volkomen nieuwe wereld ontdekte. Een van de dingen die Columbus aantrekkelijk maakten, was dat hij geen idee had of hij land zou ontdekken. Dat had Nietzsche eigenlijk net zomin toen hij er gewichtig van gewaagde dat hij naar India wilde reizen zoals Alexander en Dionysus voor hem. Gezien zijn chronische zeeziekte sprak hij duidelijk over een metaforische reis naar het terra incognita van het menselijk innerlijk. Zijn gezondheidstoestand was over het geheel genomen  in de winter van 1882-1883 extreem slecht. Het kan niet geholpen hebben dat hij ontzaglijke doses opium nam in vergeefse pogingen de slaap op te roepen en zijn emotionele pijn te stillen van wat hij beschreef als de laatste martelende doodsstrijd met betrekking tot Lou Salomé, de Duits-Russische psychoanalytica en schrijfster, wier stormachtige relatie met Nietzsche net verbroken was. Ze had met Paul Rée, hun gemeenschappelijke intieme vriend, een appartement betrokken in Berlijn. Medio december schreef Nietzsche een brief die was bedoeld om de aandacht te trekken, aan Lou en Paul gezamenlijk, waarin hij zei dat hij een geweldige dosis opium had genomen – ‘Zelfs als ik me door de genoemde gemoedsaandoeningen toevallig ooit het leven zou benemen, zou er ook dan niet al te veel te betreuren zijn.’ Brieven waarin melding werd gemaakt van overdoses opium en van zelfmoord werden ook naar zijn oude vrienden Overbeck en Peter Gast gestuurd: ‘De loop van een pistool is voor mij nu een bron van relatief aangename gedachten.’ Zijn vrienden wisten allang dat zelfmoord tot de mogelijkheden behoorde en ze wisten ook dat pogingen om die te verhinderen er niets aan konden of zouden veranderen.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden