Home Het Experiment: Hoe begrijp je een ander?

Het Experiment: Hoe begrijp je een ander?

Door Carolien van Welij op 18 maart 2019

Het Experiment: Hoe begrijp je een ander?
Cover van 03-2019
03-2019 Filosofie magazine Lees het magazine

Binnen de cognitiewetenschappen lijkt begrip vaak een kwestie van hersenwerk: je in je hoofd terugtrekken en berekeningen uitvoeren.

Experiment: echolalie (kopieergedrag) bij mensen met autisme is niet per definitie ‘nietszeggend’. De herhalingen van woorden en zinnen kunnen betekenisvol zijn.

Cognitiefilosoof Hanne De Jaegher: ‘In deze recente experimenten analyseert psycholoog en taalwetenschapper Laura Sterponi de interacties tussen een jongetje met autisme en zijn ouders. De jongen herhaalt regelmatig letterlijk woorden en zinnen. Zulk repeterend taalgebruik werd vaak gezien als een simpele herhaling zonder betekenis. Dit onderzoek laat zien dat die herhalingen wel degelijk communicatieve waarde kunnen hebben.


Illustratie: Bas van der Schot

Door te filmen in huiselijke situaties en de context erbij te betrekken worden de sociale vermogens van deze jongen inzichtelijk. Het is precies dit soort interactie en context die ik mis in de traditionele theorieën binnen de cognitiewetenschappen. In een klassiek experiment krijgt een proefpersoon bijvoorbeeld een stripverhaal te lezen, met de opdracht te interpreteren wat een bepaald personage denkt. Maar dan vertrek je vanuit een erg individualistisch en intellectualistisch idee van sociale cognitie. Alsof je in sociale situaties alleen moet proberen in andermans hoofd te kijken om een ander te begrijpen. Bij deze jongen zie je dat de herhalingen toch betekenis kunnen hebben: zijn intonatie, zijn manier van kijken en de reactie van zijn moeder nodigen uit tot spelen met taal, en verbinding. Welke theorie over menselijke cognitie je hanteert, bepaalt ook wat je kunt zien. Zo’n theorie is als een lens: als we die lens kunnen veranderen – met meer aandacht voor de interactie, de personen zelf en de verbinding tussen mensen – kunnen we meer vormen van anders-denken zichtbaar maken. Zo zullen we elkaar beter leren begrijpen.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer