Filosofie en psychiatrie

De week van de psychiatrie is begonnen. Niet alleen psychiaters, maar ook filosofen hebben veel geschreven over de menselijke psyche. 

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

Denkfouten: Diagnose

Soms spreekt de diagnose geen medisch oordeel uit, maar louter een waardeoordeel, stelt Jeroen Hopster in de rubriek 'Denkfouten'. Met deze maand de denkfout: reïficatie.   Een van de invloedrijkste twintigste-eeuwse filosofen had tevens...

‘Die psychose was geen flauwekul’

Medicatie is niet dé oplossing voor psychoses, stelt taalfilosoof Wouter Kusters. Twee keer belandde Kusters in een psychose. In Filosofie van de waanzin beweert hij dat de waanzinnige een bijzondere, mystieke ervaring...

Filosofie van de waanzin

 'Filosofie van de waanzin plaatst de waanzin waar deze thuishoort: niet tussen de suikerziektes en gebroken benen, zoals veel psychiaters ons willen doen geloven, maar tussen bijzondere ervaringen van wijsheid, mystiek en creativiteit', stelt...

De kunst van het vreedzaam vechten

'Nooit eerder in de geschiedenis zaten de levens van mensen zo vol met conflicten. We moeten voortdurend ons mannetje staan, of ons vrouwtje - op straat, op het werk, in winkels en zelfs thuis. Het gekke is: ondanks al die confrontaties vloeit er maar...

‘Echte ellende is de waarheid van het leven’

Socrates zaagde zijn gesprekspartners door totdat hij op de waarheid stuitte. In de psychiatrie, stelt A. van Dantzig is waarheid altijd persoonlijk. ‘Daarom is er geen einde aan de analyse.'   ‘Stel, iemand die bij mij in analyse is,...

Het onbewuste aan de macht

Freud wilde het onbewuste nog onderwerpen. De surrealisten probeerden het juist te bevrijden en tot spreken te brengen - in gedichten, schilderijen en vooral ook in het leven. Freuds mening over het onbewuste stond lijnrecht tegenover die van de...

Het onbewuste

Freud vond het onbewuste een poel van onderdrukte verlangens die ons leven vaak negatief beïnvloeden. Ruim honderd jaar later zijn hersenwetenschappers veel optimistischer over ons onbewuste; het is zelfs slimmer dan ons bewuste deel. Een gesprek met...

Weg met alle taboes! Kan dat wel?

Je werk niet meer aankunnen, geen kinderen kunnen krijgen – zomaar twee taboes uit de onlangs gepubliceerde Taboe Top-Honderd. Steeds vaker horen we dat we al die taboes niet moeten hebben, maar open moeten kunnen zijn over onszelf en de meest intieme...

De psychiater is de mens vergeten

De patiënt wordt bij de psychiater tot drager van een psychiatrische stoornis. Ten onrechte, vindt psychiater en filosoof Antoine Mooij: de mens is meer dan een dier dat onderhevig is aan natuurwetten. Wie de dokter of psychiater bezoekt, heeft een...

Philippe van Haute: 'Ieder mens is onaangepast'

Volgens filosoof en psychoanalyticus Philippe van Haute loopt ieder mens al in zijn vroegste kindertijd een trauma op, omdat hij zich niet volledig kan aanpassen aan de wereld van volwassenen, gevuld met onbegrijpelijke seksuele boodschappen. Over...

Buren

‘Burenruzies zullen vaak wel hun aanleiding vinden in een reële grief, maar hebben vervolgens de neiging om een eigen leven te gaan leiden en geheel uit de hand te lopen.’ Ethicus Frans Jacobs over zijn én onze buren. Een van de merkwaardigste...