Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Machinaal handelen leidt tot bewustzijnsvernauwing

Filosofe en China-deskundige Woei-Lien Chong bespreekt de gevaren van de techniek aan de hand van een oude meester, Zhuangzi.

‘Ik heb mijn meester horen zeggen: zodra er machines worden gebruikt, is er sprake van machinaal handelen, en als men machinaal handelt, is er sprake van een machinehart. Als men een machinehart in zijn borst draagt, is er geen zuivere helderheid meer.’

Deze quote is een fragment uit de Zhuangzi, “Meester Zhuang”. De Chinese filosoof Zhuangzi had – al millennia eerder dan zijn westerse collega’s, zoals Rousseau en Heidegger – een scherp oog voor de mogelijke gevaren van techniek. Machines zijn bedoeld om de mens te dienen, maar soms pakt dat averechts uit.

‘Het verhaal over het machinehart speelt een belangrijke rol in Filosofie met de vlinderslag, waarin filosofe en sinologe Woei-Lien Chong de taoïstische levenskunst van Zhuangzi analyseert. Volgens haar geeft de filosoof aan dat het gebruik van machines tot een bewustzijnsvernauwing leidt. In plaats van open en ontvankelijk in de werkelijkheid te staan, houdt de mens zich alleen nog bezig met het onderhouden van zijn apparaten en het maken van winst. Op die manier isoleert hij zich van de rijkdom van het bestaan.’

Chong pleit voor het cultiveren van een open bewustzijn. Wilt u weten hoe? Lees dan het artikel Taoïsten over ons machinehart (volledig toegankelijk voor leden).

Verder lezen over Woei-Lien Chongs gedachtegoed? Bekijk dan haar boek Filosofie met de vlinderslag.
Wilt u toegang tot alle artikelen van filosofie.nl? Word dan lid.
Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.