Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
15-12-2016

Het gevaar van democratie

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Westerse democratieën hebben te kampen met allerlei economische, humanitaire en ecologische crises. Aangezien de bestaande politieke instituties lijken te falen gaan miljoenen gefrustreerde burgers stemmen op de demagogen die de politiek als failliet verkondigen. Is de verkiezing van Trump een ontsporing of heeft Socrates gelijk en ligt het probleem bij de democratie zelf?

Wat als de democratie zélf naar de verkiezing van demagogen of zelfs dictators neigt? In dat geval zijn de bovengenoemde factoren slechts symptomen van een dieper liggende oorzaak. Dit is precies wat Socrates in Plato’s beroemde De staat betoogt.

Het probleem van democratie is dat die haar eigen logica tenietdoet. Zo zou de vrijheid van de democratie getransformeerd worden in zijn tegendeel, namelijk de dictatuur.

Men begint te ‘zwelgen in de onversneden wijn der vrijheid’. Mensen gaan allergisch reageren op regenten en experts, want instructies en raad worden ervaren als dwangbuizen. Burgers worden lichtgeraakt: ‘Iemand hoeft hun maar een schijn van dwang proberen op te leggen, en ze gaan aan het gisten. Ze kunnen het eenvoudig niet verdragen!’ Wie de suggestie wekt andermans vrijheid in te perken wordt beschuldigd van oligarchische neigingen. Wie principes verdedigt wordt door het slijk gehaald, want ‘leiders die niets en onderdanen die alles te zeggen hebben, dát is de formule! Dát verdient alle lof en eer, zowel privaat als publiek.’ De enige leiders die daarom overblijven zijn degenen die hun achterban geen strobreed in de weg leggen en slechts dienen als megafoon voor hun wensen.

Wilt u meer lezen over Socrates en de democratie? Lees dan Democratie? bij Blendle (€0,95).
 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.