Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

3 belangrijke denkers over waanzin

Freud (1856–1939)
Het onbewuste is volgens Sigmund Freud een bron van allerlei psychische afwijkingen. De Oostenrijkse psychoanalyticus meent dat het onbewuste hoofdzakelijk tot ons komt door middel van onze dromen. Om iets te kunnen zeggen over het onbewuste zullen we dus naar onze dromen moeten kijken. Om jezelf van psychotische gedachten te ontdoen moet je ze opnieuw verkennen. Freud, bekend van zijn psychoanalyse, voerde jarenlange gesprekstherapieën uit met zijn patiënten om het onbewuste, waarin de bron van de psychose huisvest, naar boven te laten komen – een begin van genezing.

Foucault (1926–1984) 
De grens tussen normaal en waanzinnig bestaat niet, meent filosoof Michel Foucault. De waanzin wordt gecreëerd door de mensen die je proberen te ‘genezen’. Foucault wijst ons op een machtsmechanisme waarin de psychiatrie het opperbevel heeft. Je wordt als patiënt in een isoleercel of dwangbuis gestopt, en gedwongen om medicatie te nemen. Dit doet de psychiatrie om een duidelijk onderscheid te maken tussen wat normaal en wat abnormaal is. Foucault gaat op zoek naar het begin van de waanzin. Wanneer zijn we als samenleving gaan geloven in het abnormale? Wanneer is de waanzin gedefinieerd? Hij meent dat er – ondanks de vele tegengestelde berichten – sinds de Middeleeuwen weinig veranderd is in de omgang met waanzinnigen. Waar de gekken vroeger opgesloten werden in een dolhuis, werden patiënten in de tijd van Foucault in een gesloten psychiatrische inrichting geplaatst. 

Wouter Kusters (1966) 
Kusters, die zelf tweemaal een psychose had, wil de grens tussen de psychoot en de buitenwereld aan de kaak stellen. Volgens de buitenwereld gedraagt de psychoot zich anders, terwijl voor de psychoot de buitenwereld zich juist anders is gaan gedragen. Kusters meent dat je de psychose – waanzin in zijn puurste vorm volgens hemzelf – achteraf niet als zieke, angstige en vooral zinloze periode moet beschouwen. Psychoses negatief labelen helpt niet. Door de psychose gecontroleerd te herbeleven krijg je inzichten die je kunnen helpen. Kusters omschrijft de waanzin als ‘de uitdrukking van het verlangen naar oneindigheid in een wereld die zichzelf als eindig definieert’. Je bent in de waanzin, aldus Kusters, op een ongecontroleerde, associatieve, wilde manier bezig om de meest fundamentele vragen van het bestaan op te lossen. Waanzin is volgens Kusters dan ook een bron van filosofische ideeën.

Nieuwsgierig geworden? Lees dan het artikel De 9 belangrijkste denkers over waanzin.

Meer waanzin? Kom op zaterdag 17 september naar ons Waanzin Festival!
Wilt u toegang tot alle artikelen van filosofie.nl? Word dan lid.
Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.