Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
11-08-2015

Lofzang op de liefde

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Plato

‘Ieder van ons is dus een ontbrekende helft van een mens, omdat hij is doorgesneden als een schol: twee uit één’, schreef Plato in zijn boek Symposium (na 385 v. Chr.). De titel is afgeleid van het Griekse symposion, dat ‘drinkgelag’ betekent. En dat is ook precies wat er in het werk plaatsvindt. Na een feestmaal met veel drank besluiten Atheense mannen als Socrates en Aristophanes een loflied te geven op de liefde. De tafelredes van de afzonderlijke mannen vormen de beroemdste discussie die ooit over de liefde gevoerd is. Lees hier een deel uit het boek over de oorsprong van menselijke liefde.

Met veel moeite heeft Zeus toen iets bedacht. “Ik geloof,” zei hij, “dat ik een middel weet om te zorgen dat de mensen blijven bestaan en tegelijk hun bandeloos gedrag staken. Ze moeten zwakker worden. Kijk, voorlopig zal ik ze,” zei hij, “allemaal doormidden snijden. Dan zijn ze niet alleen zwakker, maar tegelijk nuttiger voor ons doordat hun aantal groter is geworden. Ze zullen zich rechtop verplaatsen, op twee benen. Als ze het dan nóg nodig vinden zich te buiten te gaan en niet bereid zijn zich rustig te houden, zal ik ze opnieuw,” zei hij, “doormidden snijden, zodat ze dan op één been lopen, al hinkend.”    
      
Nadat hij dat gezegd had, sneed hij de mensen doormidden, zoals je een kweepeer snijdt voor je hem inmaakt. Van ieder die hij doorsneed liet hij Apollo het gezicht met de helft van de hals omdraaien, naar de snee toe, zodat de mens zich beheerster zou gedragen doordat hij zag hoe er in hem gesneden was. De rest liet hij hem genezen. Apollo draaide het gezicht om en trok de huid van alle kanten samen naar wat nu de buik heet, net als een geldbuidel die je dichttrekt, en bond hem af in het midden van de buik, waarbij hij één opening liet, die nu dus navel wordt genoemd. Verder streek hij alle rimpels glad en hij modelleerde de borstkas met zo’n instrument als een schoenmaker gebruikt om rond zijn leest de rimpels in het leer glad te strijken. Een paar liet hij er over, juist rond de buik en de navel, als herinnering aan wat er vroeger is gebeurd.      

Toen het oorspronkelijke lichaam dus doormidden was gesneden, verlangde elke helft wanhopig terug naar de andere helft, en zij zochten elkaar op. Dan sloegen ze de armen om elkaar heen en grepen elkaar beet in hun verlangen om tot een eenheid te groeien. Zo stierven ze van honger en algehele werkeloosheid, doordat ze niets apart van elkaar wilden doen. Wanneer een van de helften stierf en de andere achterbleef, zocht die achtergebleven helft een andere helft en greep die beet, of hij nu van zo’n hele vrouw een helft tegenkwam – wat wij nu vrouw noemen – of van een man, en zo kwamen ze de een na de ander om.

Uit medelijden doet Zeus hun dan een ander middel aan de hand. Hij verplaatst hun schaamdelen naar de voorkant. Want tot dusver hadden ze ook die aan de buitenkant gehad en stortten ze hun zaad niet uit in elkaar, maar op de grond, net als cicaden. Nu verplaatste hij die schaamdelen dus zo naar hun voorkant en liet ze daardoor bij elkaar verwekken, door het mannelijke bij het vrouwelijke, om de volgende reden. Als bij dat beetpakken een man dan een vrouw trof, zou er door hun seksueel verkeer nageslacht ontstaan, en tegelijk zou, als een mannelijke helft een mannelijke tegenkwam, het samenzijn tenminste tot verzadiging leiden. Ze zouden ermee ophouden, aan het werk gaan en zorgen dat ze in leven bleven.        
       
Zo lang geleden is dus de liefde voor elkaar in de mensen ontstaan. Die brengt hen in hun oorspronkelijke gedaante bijeen en probeert van twee één te maken om de menselijke natuur te genezen. Ieder van ons is dus een ontbrekende helft van een mens, omdat hij is doorgesneden als een schol: twee uit één. Zo is ieder altijd op zoek naar de helft die bij hem past.

Meer weten over Symposium? Lees het in de Ijzeren Lijst.                 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.