Arendt – the movie

hannah arendt, eichmann, film

klik om een oordeel te geven!

Ik heb maar weinig bewegende beelden van Hannah Arendt gezien. Eigenlijk maar één fragment. Ik heb een aantal foto’s gezien en geen biografie gelezen. Echt een beeld van hoe ze als persoon was heb ik dus niet. En toch klopte de Hannah Arendt uit de film Hannah Arendt voor mijn gevoel niet helemaal.
Ze is me te tuttig. Ze draagt ouderwetse jurken en rare kralenkettinkjes. En ze is een beetje vervelend, hooghartig. Margarethe von Trotta maakte een film over een periode uit het leven van de Duits-Joodse filosofe, namelijk toen ze Eichmann in Jeruzalem schreef. Hannah Arendt wordt gespeeld door de Duitse actrice Barbara Sukowa.

Nee, dan de Nederlandse actrice Lineke Rijxman als Hannah Arendt in het toneelstuk Hannah en Martin. Zij had iets spannends, wilds en hartstochtelijks. Goed, ze speelde dan ook de jonge en de op Martin Heidegger verliefde Arendt – misschien maakt dat uit. In Trotta’s film zien we in flashbacks ook even een jonge Arendt, die open en hunkerend naar kennis en liefde is, in plaats van die betweterige tuthola.

Misschien wil ik wel niet dat heldinnen uit de filosofie geen leuke mensen blijken op het witte doek. In de film wordt gesuggereerd dat Arendts gebrek aan empathie ook leidde tot een theorie met gebrek aan empathie voor de slachtoffers onder de Joden.

Het mag dan een vervelend mens zijn, het bijzondere aan de film Hannah Arendt is dat de film er wél in slaagt om haar filosofie duidelijk over het voetlicht te brengen, en waarom die destijds zoveel weerstand opriep. Het hete hangijzer in haar werk Eichmann in Jeruzalem is dat ze de collaborerende leiders van het Joodse volk bekritiseert. De redactie van de New York Times leest hardop voor uit Arendts artikel en discussieert erover. En je ziet Arendt haar college geven. Dankzij de film begrijp je waarom zelfs haar beste vriend zich na het verschijnen van het boek van haar af kon keren.

De film zet je ook aan het nadenken over het kwaad in onze tijd. De discussies gaan nu vaak over lone wolves, die juist geïsoleerd van de maatschappij tot vreselijke daden komen (denk aan Anders Breivik en Tristan van der Vlis). Hebben we een nieuwe filosofie nodig om deze (nieuwe?) vormen van kwaad te begrijpen?

Ik ben al met al tóch enthousiast geworden over fictiefilms over echte filosofen. Daar zijn er veel te weinig van. Sterker nog: ik kan er geen één bedenken, al kwam ik er googlend achter dat reeds Kant, Nietzsche en Descartes als filmpersonages bestaan. En een paar oude Grieken als Aristoteles en Socrates. Maar recente denkers? Kom maar op!

Probeer nu 3 nummers Filosofie Magazine en ontvang gratis het essay van de Maand van de Filosofie, Schuldgevoel.

Reacties

wél oud én grieks, mààr vrouw: de film Agora over de Griekse filosofe en wiskundige hypathia

hypathia op 04-08-2013 om 03:31

.

Hoe recent en/of echt wilt u hem/haar hebben? Hoe hard de filosofie?
Mag die laatste inmiddels tot de wetenschap behoren?

De continentale hebben we gehad -- daarom hier vier die ik vooral
associeer met de categorie analytisch/angelsaksisch:

Insignificance (Nicolas Roeg, 1985, 110m), over
Marilyn Monroe en Albert Einstein

Wittgenstein (Derek Jarman, 1993, 75m)
over Ludwig Wittgenstein

Infinity (Matthew Broderick, 1995, 119m)
over Richard P. Feynman

Victim of the Brain (Piet Hoenderdos, 1988, 90m),
over en mèt Douglas R. Hofstadter ( integraal op
https://www.youtube.com/watch?v=dYkrMCxXsh0 )


--
Bauke Jan Douma

-

Bauke Jan Douma op 11-05-2013 om 03:31

Ik heb het tegenovergestelde als Stine Jensen: vond de voorstelling "Hannah en Martien" heel verveldend (banaal?) en weinig respect betonend aan Hannah en aan Martin. Vooral aan het adres van Hannah Arendt kon ik dat niet goed verdragen; heb haar zelf erg hoog!
De film van von Trotta heb ik gisteren graag naar gekeken. Ik vind ook niet zoveel truttigs aan de "outfit" van Barbara Sukowa als Hannah Arendt :past in die tijd en geeft mij juist het gevoel van "thuis komen" in een tijd waarin nog niet alles "opgepimpt" moest worden om de moeite van het bekijken waard te zijn, eea laten zijn wat het is.
Mbt Eichman: ik geloof dat ik toch een van Arendt afwijkende mening begin te krijgen: toen ik gisteren nog eens goed naar die man keek, dacht ik "ik geloof, dat jouw daden toch niet zo banaal waren, maar ingegeven door vernietigingsdrang aan het adres van de Joden (hoe die dan ook tot stand is gekomen) en dat je ook een sadist was aan hun adres". Maar ik weet het ook niet en sta er ook veel verder vanaf dan velen die die tijd meemaakten, waaronder uiteraard ook Hannah Arendt (ben zelf 65 nu). Wel valt het mij de laatste jaren vaak op, dat misdadigers als Anders Breivik ea er vaak "gewoon en/of banaal" uitzien. Misschien dat ik daarom die Eichman ook tot veel meer echt KWAAD geneigd ben gaan zien, dan zijn "voorkomen" doet vermoeden.
Deze vragen zijn nog niet echt beantwoord, maar hebben al heel wat geschiedenis gemaakt en zijn daar ook nog volop mee bezig.

Ans Hekerman op 09-05-2013 om 03:31

Fictiefilms over echte filosofen

Wat te denken van Iris Murdoch, die haar romans soepel doordrenkte met filosofie en haar denken?
Als men Murdoch kent, is het veelal van de film. Die is prachtig, maar laat haar helaas als filosoof --zie bijv. "God en het goede"-- en fenomenaal schrijver volslagen onderbelicht. Een paar titels: "Nonnen en soldaten", "De zee, de zee", "Bruno's droom", "Op zand gebouwd", "De klok", "De leerlingfilosoof", ach, nog veel meer.

Hanneke Driever op 09-05-2013 om 03:31