Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
29-05-2019

Weekendlijstje: Kapitalisme

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Janneke Adema

Morgen is de dag van het kapitalisme. Dit economische systeem heeft veel kritiek te verduren, maar er zijn ook positieve geluiden te horen over de vrije markt. In dit weekendlijstje gaat het over wat kapitalisme betekent voor onze moraal en onze samenleving.

1. Postuum interview Karl Marx: 'Het kapitalisme is nu nóg destructiever'

171 jaar na de publicatie van Het Communistisch Manifest geeft Karl Marx zijn mening over de hedendaagse samenleving. Is er veel veranderd sinds zijn tijd? Heeft het internet ons geholpen, of juist gezorgd voor meer vervreemding? Volgens Marx heeft de dreiging van het communisme kapitalisten zachter gemaakt, maar niet om de juiste redenen. Wat gebeurt er nu de kans op een communistische revolutie minimaal lijkt te zijn?

Lees het postuum interview met Karl Marx (volledig toegankelijk voor leden) over wat hij vindt van de huidige maatschappij.

2. Michael Sandel: ‘Ik maak mij zorgen om de skyboxificatie'
Alles wordt tegenwoordig in economische termen vertaald. Niet alleen door privatisering, maar door een doorgeslagen marktwerking hangen er nu prijskaartjes aan hard rijden, kansen om te studeren en zelfs het afstaan van lichaamsdelen, meent politiek filosoof Michael Sandel. De Amerikaan is geen antikapitalist; volgens hem is een markteconomie nodig om welvaart te creëren. Toch maakt hij zich zorgen om de vergroting van de kloof tussen arm en rijk: de ‘skyboxificatie’. Daarom stelt hij de vraag, ‘waar liggen de morele grenzen van de marktwerking?’

Lees in het interview met Sandel (volledig toegankelijk voor leden) over zijn nieuwe werk Niet alles is te koop.

3. Bas Haring: ‘Het kapitalisme is zo slecht nog niet’
De één verafschuwt de vrije markt, de ander vind  het een zegen. Veel oordelen over de economie worden gemaakt op basis van een onderbuikgevoel. Filosoof Bas Haring moedigt ons in Waarom cola duurder is dan melk aan om kritisch te zijn over wat we van het kapitalisme denken. Volgens hem hebben economen door de crisis in 2008 onterecht een slechte naam gekregen, omdat ze de recessie niet konden voorspellen. Maar de economie is ingewikkeld en wisselvallig, het is een stuk moeilijker te voorspellen dan het weer. Bovendien lijken veel ideeën voor alternatieve economieën verassend veel op de bestaande economie.

Lees hier het volledige interview met Bas Haring (volledig toegankelijk voor leden).

4. Een beter mens door de vrije markt
De Amerikaanse econoom. Deirdre McCloskey is erg positief over het kapitalisme. Ze bekritiseert weliswaar de econoom die alleen de cijfertjes ziet, maar ze is ook van mening dat de vrije markt gebaseerd is op de zeven kardinale deugden. Dit zijn de deugden van Aristoteles – verstandigheid, rechtvaardigheid, gematigdheid en moed – en de deugden van Thomas van Aquino (1225 – 1274) – geloof, hoop en liefde. Deze deugden moeten in balans zijn voor de vrije markt om te werken. Een ondeugdelijke kapitalist gaat ten onder.
 
Lees over hoe de vrije markt betere mensen van ons maakt in het interview met Deirdre McCloskey (volledig toegankelijk voor leden).

5. Vooruitgang, achteruitgang of nooduitgang?
Marco Kamphuis bespreekt twee filosofen die hun mening geven over de hedendaagse samenleving: filosoof Ton Lemaire en Trouw-columnist Sebastien Valkenburg. Lemaire betwist het idee dat de maatschappij alleen maar vooruit gaat in De val van Prometheus. Over de keerzijden van de vooruitgang. Hij wijst erop dat men zo verblind is door het idee van vooruitgang dat we de natuur kapot maken. Valkenburg verbaast zich daarentegen over het heersende cultuurpessimisme. Aan de hand van alledaagse voorbeelden probeert hij voorzichtig te laten zien dat we het beter hebben dan vroeger. De welvaart die het kapitalisme heeft gebracht heeft meer kansen gecreëerd voor een groot deel van de samenleving.

Lees de dubbele recensie van Kamphuis.






 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.