Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
23-11-2016

Jonathan Lear: ‘Je kunt vol hoop zijn, zonder dat je optimistisch bent’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
De Amerikaanse hoogleraar filosofie Jonathan Lear is symbolisch opgenomen in een traditioneel indianengezin. De stam waartoe hij behoort, de Crow, moest leren omgaan met de teloorgang van hun cultuur. Chief Plenty Coups gaf zijn stamgenoten een radicale hoop op leven.

‘Waar normale hoop gericht is op zaken die je kent maar die niet meer vanzelfsprekend zijn – gezondheid bijvoorbeeld bij ziekte – weet je bij radicale hoop niet eens meer wat je zou willen wensen. Hoop is radicaal als je niet meer kunt zeggen waarop je hoopt, maar als de hoop nog niet is verdwenen. Het leven van de Crow draaide om oorlog, om eer en schaamte – en daar was geen ruimte meer voor. Het was niet langer duidelijk wat een betekenisvol leven kon zijn: de mensen konden nog steeds eten en zich voortplanten, maar ze wisten niet meer waarom ze dat nog zouden doen. De hele stam was in een staat van verwarring; je kunt die verwarring psychologisch duiden, maar in dit geval is het heel verhelderend om te kijken naar de objectieve verwarring: de vorm van het leven is vernietigd.’ 

 Ook de westerse mens verkeert in een staat van verwarring en wanhoop. Wij zijn in de greep van een grote angst die nog wel het duidelijkst wordt als het gaat over immigratie: de vreemdeling doet ons twijfelen aan onze identiteit, en aan onze beschaving.

‘Je ziet dat mensen de hoop verloren hebben. Ze kiezen niet meer voor het leven. Wanhoop betekent dat je het opgeeft, hoop dat je het leven omarmt. Maar hoop moet je niet verwarren met optimisme. Je kunt vol hoop zijn, zonder dat je optimistisch bent. Je kunt toch voor het leven zijn, zonder te weten waar dat leven je zal brengen en zonder de garantie dat er iets goeds uit zal komen. Dat is de deugd van Plenty Coups. Het leven in het reservaat was bepaald niet paradijselijk, maar dankzij die radicale hoop heeft hij toch velen kunnen redden van vertwijfeling en wanhoop. Vergelijk die houding maar met die van een kind: een kind heeft geen idee wat de wereld zin geeft en geen taal om dat in woorden te vatten. Maar een kind steekt wel een hand uit naar de wereld, naar anderen. We vertrouwen erop, we hopen, dat we daar toch het goede zullen vinden.’

 Jonathan Lear pleit voor moed: ervan uitgaan dat het leven de moeite waard is ondanks tegenslag. Lees verder in het artikel Jonathan Lear: ‘Socrates leert ons veel over moed’ (volledig toegankelijk voor leden).

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.