De redactie signaleert elke maand de boeken die filosofisch het meest opvallen. Dit keer: van vragen stellen tot Franse filosofie.
Goed kijken
Ware aard is een prachtige essaybundel van basisschooldocent Jack de Boer. Het geduld dat iedere onderwijzer nodig heeft – om de karakters van kinderen te doorgronden, te zien wie tijdens de lessen achterblijft en om een klas tot stilte te brengen – wordt hier in een literaire vorm gegoten. Verstild en mijmerend onderzoekt De Boer wat het betekent om voor de klas te staan, hoe aandachtig observeren tot inzicht leidt en wat gedrag prijsgeeft van iemands binnenwereld.
Ware aard. De blik van een onderwijzer
Jack de Boer
Van Oorschot
288 blz.
€ 24,99
Leven met Lacan
Toen de hermetische boeken van Franse filosofen als Lacan, Derrida en Foucault zich in de jaren tachtig naar de Verenigde Staten verspreidden, werden ze daar zo populair dat ‘theorie’ volstond om naar hun ideeën te verwijzen. De Amerikaanse redacteur Emily Eakin, zelf als student ook gegrepen door French theory, besloot die geschiedenis uit te pluizen. Haar boek is niet alleen een zeer geslaagd verhaal over de ideeën van deze Franse denkers, maar ook over hun minstens zo merkwaardige levens.
Mijn leven in theorie. Over moderne Franse filosofen
Emily Eakin
vert. Hilje Papma, Annemie de Vries, Marlies Weyergang en Arwin van der Zwan
Athenaeum
512 blz.
€ 34,99
Even tussendoor …
Meer lezen over de beste filosofieboeken? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief:
Leven is niet letterlijk
Lees maar, er staat niet wat er staat. De beroemde regel uit het gedicht Awater van Martinus Nijhoff is een goed advies voor iedereen die literaire of religieuze teksten wil lezen. Volgens filosoof Giorgio Agamben is dit niet alleen goed lees- maar ook goed levensadvies. Kijk naar het leven als een geschrift, schrijft Agamben, waarbij de feiten en de gebeurtenissen de letterlijke betekenis vormen, maar waarvan de ware betekenis alleen verschijnt aan wie op zoek gaat naar wat daarboven uitstijgt.
De Geest en de Letter. Over de interpretatie van de Schriften
Giorgio Agamben
vert. Willy Hemelrijk
Sjibbolet
120 blz.
€ 19,99
Vragenvuur
Door onze honger naar antwoorden onderschatten we de macht van vragen, vindt de Britse filosoof Lani Watson. Vragen bepalen waar onze aandacht naartoe gaat en sturen op die manier wat we denken, voelen en doen. Zo kan een vraag van een psycholoog precies de juiste snaar raken en daardoor aanzetten tot verandering. En wat is een arts, jurist, journalist of wetenschapper zonder goede vragen? Een toegankelijk boek dat inspireert om betere vragen te stellen.
De verrassende macht van vragen. In een wereld die antwoorden wil
Lani Watson
vert. Suus van de Kar
Ten Have
336 blz.
€ 23,99
Zonder filosofie
‘Men kan zonder filosofie leven, maar in dat geval tast men als een blinde in het rond,’ schrijft Simone Weil (1909-1943) in een van de essays in de bundel De macht van het woord. Zonder filosofie missen we namelijk een moreel doel, ‘een visie op hoe de mens zich zou moeten gedragen’. Zelf leefde Weil vol overgave naar haar ideeën over rechtvaardigheid, vrijheid en naastenliefde. En schreef daar prachtig over, waarvan deze verzameling essays getuigt.
De macht van het woord. Essays over mens en moraal
Simone Weil
vert. Lev Mordegaai
Bijleveld
144 blz.
€ 19,90
Denktuigen
‘De werktuigen van weleer zijn denktuigen geworden,’ schrijft filosoof Rüdiger Safranski in dit erudiete betoog over AI. Hij noemt kunstmatige intelligentie de vierde ‘krenking’ van de mens, nadat Copernicus aantoonde dat we niet in het centrum van het heelal leven, Darwin dat we niet wezenlijk verschillen van dieren en Freud dat we gestuurd worden door onbewuste processen. Toch hebben wij volgens Safranski iets waarvan AI alleen kan dromen (of juist niet): een levende geest.
De vierde omwenteling. De menselijke geest in de schaduw van kunstmatige intelligentie
Rüdiger Safranski
vert. Jan Sietsma
Atlas Contact
224 blz.
€ 24,99
Ontdekkingen
Blaise Pascal liet overal zijn sporen na. Veel moderne technieken, zoals de computer, het openbaar vervoer en het polshorloge, zijn mede dankzij Pascals ontdekkingen tot stand gekomen. In deze toegankelijke biografie volgt de Britse theoloog Graham Tomlin het korte maar uitzonderlijke leven van de zeventiende-eeuwse filosoof, wetenschapper en gelovige. Daarnaast besteedt hij uitgebreid aandacht aan zijn belangrijkste wetenschappelijke en filosofische werken, waaronder zijn Pensées.
Blaise Pascal. De grondlegger van onze moderne wereld
Graham Tomlin
vert. Thamara van Eijzeren
KokBoekencentrum
384 blz.
€ 34,99
Ethisch studeren
Wat is een goed leven? In deze volledig herziene uitgave van het Basisboek ethiek worden studenten en andere lezers ingeleid in de wereld van deugden, ethische stromingen en morele dilemma’s. Daarbij is, als welkome aanvulling op de editie uit 2014, ook aandacht voor niet-westerse filosofie en de toepassing van ethiek op bijvoorbeeld de klimaatcrisis. Omdat elk hoofdstuk is geschreven door een andere expert varieert de schrijfstijl nogal, maar het geheel vormt een toegankelijk en diepgaand studieboek.
Basisboek ethiek
red. Romy Eskens, Jeroen Hopster, Benjamin De Mesel en Thomas Nys
Boom
568 blz.
€ 39,90
Redelijk
In de zeventiende en achttiende eeuw kwam de westerse filosofie in een stroomversnelling. In dit boek volgt filosoof Willem Lemmens deze ontwikkeling en bespreekt hij de belangrijkste denkers uit deze periode, van René Descartes tot Immanuel Kant. Lemmens legt uit hoe de rede werd gezien als iets dat ons weliswaar tot mens maakt, maar ook als dat wat ‘getemperd moet worden door het inzicht dat we nooit helemaal meester zijn in eigen huis’.
De kalme zonneschijn van de geest. Van verlichte rede tot moderne filosofie.
Willem Lemmens
Owl Press
440 blz.
€ 42,99
Geestige gedachten
Waarom verander je van gedachten? Hoe kan uit miljoenen hersencellen iets ontstaan dat we een geest noemen? En wat onderscheidt menselijke intelligentie van kunstmatige intelligentie? In dit toegankelijke boek leggen psychologen Gaurav Suri en Jay McClelland de eenvoudige hersenprocessen bloot die gezamenlijk intelligentie laten ontstaan. Met een neuropsychologische blik, maar zonder technische taal, analyseren ze de raakvlakken tussen ons brein en AI en bevragen ze wat de geest eigenlijk is.
Waar denken begint. Hoe intelligentie ontstaat bij mensen en machines
Gaurav Suri en Jay McClelland
vert. Henny Hassebroek
New Scientist
368 blz.
€ 29,99
Op elkaar lijken
Volgens René Girard (1923-2015) ontstaat conflict eerder ‘wanneer we op elkaar lijken dan wanneer we van elkaar verschillen’, schrijft theoloog Erik Buys in de inleiding bij deze bloemlezing. We bootsen volgens Girard elkaars verlangens na, wat tot frictie kan leiden. Buys licht de belangrijkste thema’s uit het gedachtegoed van de Frans-Amerikaanse denker uit door korte fragmenten uit diens werk bijeen te brengen. Een kennismaking die je warm maakt voor het echte werk.
Maak kennis met René Girard
René Girard
red. Erik Buys
Otheo
144 blz.
€ 17,99
