Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Filosofie Magazine nr. 1/2022

Susan Sontag (1933-2004) was een denker die wilde voelen

Alies Pegtel

Filosoof Susan Sontag was wars van interpretatie, verhullende woorden en vertekenende beeldvorming. Je kunt je beter overgeven aan de sensaties die kunst oproept.

Beeld Hajo de Reijger

We moeten leren om meer te zíén, meer te hóren, meer te vóélen,’ schreef de Amerikaanse Susan Sontag in het openingsstuk van de bundel Against Interpretation uit 1966. De filosoof, essayist, schrijfster, filmmaker en politiek activist waarschuwde voor de gevaren van verdraaiingen en vertekenende uitleg van kunst en cultuur; ze zouden échte zintuiglijke ervaringen in de weg staan. In haar beroemde essays ontmantelde ze verhullend taalgebruik en beeldvorming, en wees ze de zoektocht naar een ‘verborgen’ betekenis achter een kunstwerk af. Ze hield een pleidooi voor een ‘erotics of art’: mensen moesten kunst ondergaan, ze moesten zich eraan overgeven.

Paradoxaal genoeg was Sontag bij uitstek een denker wier onrustige geest altijd maalde en die zich zelden aan iets anders overgaf dan aan denken. Maar misschien omdat ze dat zelf zo moeilijk vond, beargumenteerde ze hartstochtelijk dat het voelen van een sensatie die een kunstwerk oproept belangrijker is dan de zoektocht naar de betekenis ervan. Ze stelde vast: ‘Interpretatie is de wraak van het intellect op de kunst.’ Kunst beschouwen – interpreteren – mocht wat haar betreft nooit hoger worden aangeslagen dan daadwerkelijk scheppen.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden