Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 7/2012

Positieve en negatieve vrijheid

Sebastien Valkenberg


Positieve en negatieve vrijheid

Isaiah Berlin (1909-1997)
Van positieve vrijheid is volgens Berlin sprake als mensen ‘meester over zichzelf zijn’. Daartegenover plaatst hij de negatieve vrijheidsopvatting: de afwezigheid van dwang door andere mensen. 

Wat is het?
Berlin laat zien hoe vrijheid in zijn tegendeel kan omslaan. Vrijheid kun je niet afdwingen.

Wat doet het?
Een gezonde argwaan jegens wereldverbeteraars. Een rookverslaafde zijn sigaretten verbieden en tegelijk volhouden dat hij wordt bevrijd, gaat niet.

Kun je mensen dwingen vrij te zijn? Veel beleidsmakers lijken hier vanuit te gaan als ze pleiten voor opgelegde hulp aan mensen die ongezond leven – ‘leefstijlinterventies’ in jargon – én tegelijk volhouden dat van  betutteling geen sprake is. Voor dit type redenering waarschuwde de Engelse filosoof Isaiah Berlin al. Hij maakte de risico’s zichtbaar door twee vormen van vrijheid haarscherp uit elkaar te houden: de positieve en de negatieve variant.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden