Home Filosofen John Stuart Mill
John Rawls
Vorige

John Rawls

John Stuart Mill

John Stuart Mill

20 mei 1806 - 8 mei 1873
Judith Butler
Volgende

Judith Butler

Quote

“"Individuele vrijheid moet in zoverre zijn grenzen kennen: het individu mag niet tot overlast voor anderen zijn."”

“Het is beter om een ontevreden Socrates te zijn, dan een tevreden dwaas.”

John Stuart Mill is een belangrijke filosoof en econoom uit de 19e eeuw. Mill probeerde in zijn werk een balans te vinden tussen de stromingen van het utilitarisme en het liberalisme. Volgens de beginselen van het utilitarisme is een handeling goed als zij zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen teweegbrengt. Mill combineert het collectieve belang van het utilitarisme met de liberale nadruk op zelfbeschikking en persoonlijke vrijheid, door te stellen dat zoveel mogelijk persoonlijke vrijheid het grootste geluk teweegbrengt voor de meerderheid van de mensen.

Mill zet deze visie uiteen in zijn hoofdwerk On Liberty, dat in 1859 verscheen. Hij zoekt hierin ook naar de grens van de vrijheid van het individu. Hiervoor formuleerde hij het zogeheten harm principle: er mag alleen tegen de wil van iemand macht worden uitgeoefend, om het toebrengen van schade bij anderen te voorkomen. In Utilitarianism (verschenen als een serie artikelen in 1861 en als boek gepubliceerd in 1863) bracht hij zijn utilitaristische ideeën samen. Eén van de kerngedachten daaruit is dat je niet per se gelukkig hoeft te zijn om bij te dragen aan het geluk van de maatschappij, maar dat dit laatste wel het doel is: ‘Het is beter om een ontevreden Socrates te zijn, dan een tevreden dwaas.’

Al op jonge leeftijd werd Mill onderworpen aan een strenge intellectuele opvoeding. Zo werd hem op zijn derde al Grieks geleerd en had hij op zijn achtste al verschillende klassieke werken in die taal gelezen. Deze intensieve studies leidden ertoe dat Mill op zijn twintigste een zware depressie kreeg. Met behulp van onder meer de poëzie van William Wordsworth wist hij deze crisis te boven te komen.

Relevante berichten

Moreel dilemma: Verdienen omstreden denkers een podium?
Moreel dilemma: Verdienen omstreden denkers een podium?
Politiek
Voor leden

Moreel dilemma: Verdienen omstreden denkers een podium?

De universiteit is een vrijplaats voor uiteenlopende denkers en ideeën. Maar moeten controversiële sprekers wel een podium krijgen? Wat hebben ethicus Peter Singer, wetenschapper Richard Dawkins en ideoloog Steven Bannon gemeen? Alle drie werden ze geweerd van lezingen waarvoor ze waren uitgenodigd, nadat bloggers, studenten of academici… Read More

Lees meer
Close Reading: Vrijheid gaat met plichten gepaard
Close Reading: Vrijheid gaat met plichten gepaard
Voor leden

Close Reading: Vrijheid gaat met plichten gepaard

John Stuart Mill wordt veel geciteerd als het om vrijheid gaat, maar de lastigste elementen uit zijn werk – de plicht tot openheid en zelfkritiek – worden vaak weggelaten. John Stuart Mills grote werk Over vrijheid (1859) bevat onder andere het invloedrijke ‘vrijheidsprincipe’, wat inhoudt dat mijn vrijheid pas… Read More

Lees meer
Voorwoord: Grenzen
Voorwoord: Grenzen
Voor leden

Voorwoord: Grenzen

Zonder grenzen geen vrijheid. Dat is een belangrijk punt van veel filosofen, zoals Georg Hegel, John Stuart Mill en Hannah Arendt. Vrijheid is niet zomaar kunnen doen wat je wilt, maar iets verwerven – ook al betekent dat grenzen stellen, soms onthouding. Vrijheid is niets waard… Read More

Lees meer
Waarom worden scooters niet verboden?
Waarom worden scooters niet verboden?

Waarom worden scooters niet verboden?

Je mag niet iemand zo maar in het gezicht slaan, maar een scooter kan ongestraft giftige dampen uitstoten. Hoe kan dat? Jan Drost zoekt het antwoord bij Nietzsche en Mill. ‘Zolang jouw wapen niet met het blote oog zichtbaar is, is er niets aan de hand.’  In De… Read More

Lees meer