John Stuart Mill "Individuele vrijheid moet in zoverre zijn grenzen kennen: het individu mag niet tot overlast voor anderen zijn."

"Het is beter om een ontevreden Socrates te zijn, dan een tevreden dwaas."

John Stuart Mill is een belangrijke filosoof en econoom uit de 19e eeuw. Mill probeerde in zijn werk een balans te vinden tussen de stromingen van het utilitarisme en het liberalisme. Volgens de beginselen van het utilitarisme is een handeling goed als zij zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen teweegbrengt. Mill combineert het collectieve belang van het utilitarisme met de liberale nadruk op zelfbeschikking en persoonlijke vrijheid, door te stellen dat zoveel mogelijk persoonlijke vrijheid het grootste geluk teweegbrengt voor de meerderheid van de mensen.

Mill zet deze visie uiteen in zijn hoofdwerk On Liberty, dat in 1859 verscheen. Hij zoekt hierin ook naar de grens van de vrijheid van het individu. Hiervoor formuleerde hij het zogeheten harm principle: er mag alleen tegen de wil van iemand macht worden uitgeoefend, om het toebrengen van schade bij anderen te voorkomen. In Utilitarianism (verschenen als een serie artikelen in 1861 en als boek gepubliceerd in 1863) bracht hij zijn utilitaristische ideeën samen. Eén van de kerngedachten daaruit is dat je niet per se gelukkig hoeft te zijn om bij te dragen aan het geluk van de maatschappij, maar dat dit laatste wel het doel is: ‘Het is beter om een ontevreden Socrates te zijn, dan een tevreden dwaas.’

Al op jonge leeftijd werd Mill onderworpen aan een strenge intellectuele opvoeding. Zo werd hem op zijn derde al Grieks geleerd en had hij op zijn achtste al verschillende klassieke werken in die taal gelezen. Deze intensieve studies leidden ertoe dat Mill op zijn twintigste een zware depressie kreeg. Met behulp van onder meer de poëzie van William Wordsworth wist hij deze crisis te boven te komen.
 

VIDEO'S

Animatie over Mill van HUMAN



Yale college over Adam Smith en J.S Mill

LINKS

  • Pagina over Mill uit de Humanistische Canon

Opmerkelijk

Mill trouwt in 1851 met zijn grote liefde Harriet Taylor, nadat zij weduwe is geworden. Ze kennen elkaar al 21 jaar, maar Taylor is bij hun ontmoeting reeds getrouwd. Taylor oefent een grote invloed uit op het werk van Mill. Er wordt gezegd dat Mills boek, The Subjection of Women, dat na de dood van Taylor verscheen, oorspronkelijk door haar is geschreven.