Home Filosofen Martha Nussbaum

Quote

“"Zonder emoties is ons denken krachteloos."
 ”

“Een leven dat andere mensen wantrouwt, en geen binding heeft met een politieke gemeenschap, is niet langer een mensenleven.”

Martha Nussbaum onderzoekt wat het goede leven inhoudt, hoe we te werk moeten gaan om het te verkrijgen en in welk politiek systeem goede levens realiseerbaar zijn. De ethiek zou zich moeten richten op de “drie bronnen van kwetsbaarheid”: pluraliteit van waarden (waarden zijn variabel naar gelang de situatie), passies en hechting. Deze kwetsbaarheden kenmerken volgens Nussbaum de mens. Ze wil, net als Aristoteles, de bronnen van kwetsbaarheid niet als te overwinnen zwaktes wegzetten, maar ze juist onder de aandacht brengen. Ethiek moet midden in het leven staan. Nussbaum distantieert zich hiermee van de ethiek van Socrates en Plato, die zij te verheven acht.

Nussbaum heeft veel geschreven over emoties. Ze grijpt daarbij terug op de stoïcijnse traditie van Epictetus en anderen. Schaamte en wraak zijn irrationeel, betoogt ze conform de leer van de Stoa. Maar in tegenstelling tot de stoïcijnen gelooft ze niet dat alle emoties irrationeel zijn.Veel emoties zijn intelligent. Angst en boosheid kunnen bijvoorbeeld heel functioneel en gepast zijn. In die zin zijn ze zinnig en rationeel. In de morele opvoeding zou daarom ook ruimte moeten zijn voor het ontwikkelen van deze zinnige emoties. In het onderwijs zou een morele sensibiliteit gekweekt moeten worden. De leerling dient oog te krijgen voor eigen kwetsbaarheden. Literatuuronderwijs is hiervoor bij uitstek geschikt. Nussbaum verzet zich hiermee tegen een ethiek die zuiver rationeel is.

Relevante berichten

Inleven moet je leren
Inleven moet je leren
Voor leden

Inleven moet je leren

De emoties en onzuivere motieven van literaire personages zetten ons aan het denken. Dat is essentieel voor de ontwikkeling van mens en burger, weet Martha Nussbaum. Twee jaar geleden kwam ik ter kennismaking op de middelbare school van mijn dochter, waar ik haar docent Nederlands sprak. Ik vroeg haar… Read More

Lees meer
Martha Nussbaum: ‘Het kosmopolitisme is moreel bankroet’
Martha Nussbaum: ‘Het kosmopolitisme is moreel bankroet’
Politiek

Martha Nussbaum: ‘Het kosmopolitisme is moreel bankroet’

Het kosmopolitisme is een mooi ideaal, maar heeft ook schaduwzijden, stelt Martha Nussbaum. Een interview met de Amerikaanse filosoof over de tekortkomingen van het wereldburgerschap. ‘Het kosmopolitisme is een vorm van humanisme waarin menselijke waardigheid centraal staat; de traditie houdt geen rekening met onze plicht om dieren en de natuur te beschermen.’

Lees meer
De wetgeving rondom seksueel geweld heeft grote lacunes, aldus filosoof Martha Nussbaum
De wetgeving rondom seksueel geweld heeft grote lacunes, aldus filosoof Martha Nussbaum
Vrouwelijke denkers
Voor leden

De wetgeving rondom seksueel geweld heeft grote lacunes, aldus filosoof Martha Nussbaum

De wetgeving rond seksueel geweld vertoont nog altijd grote lacunes, vindt Martha Nussbaum. Om ongelijkheid tussen man en vrouw te doorbreken moeten we volgens haar tekortkomingen in de rechtsstaat repareren. En ophouden mannen de ondeugd hoogmoed aan te leren.

Lees meer
Voor leden

Martha Nussbaum: ‘In je kwetsbaarheid ervaar je het goede’

Emoties tonen ons dat we behoeftig zijn en afhankelijk van de wereld om ons heen. En in die kwetsbaarheid kunnen we een basis voor de ethiek vinden, stelt Martha Nussbaum. ‘Emoties zijn geen onberedeneerde of domme lichamelijke bewegingen. Integendeel, emoties zelf zijn intelligent. Zonder emoties… Read More

Lees meer