Home Filosofen Martha Nussbaum

Quote

“"Zonder emoties is ons denken krachteloos."
 ”

“Een leven dat andere mensen wantrouwt, en geen binding heeft met een politieke gemeenschap, is niet langer een mensenleven.”

Martha Nussbaum onderzoekt wat het goede leven inhoudt, hoe we te werk moeten gaan om het te verkrijgen en in welk politiek systeem goede levens realiseerbaar zijn. De ethiek zou zich moeten richten op de “drie bronnen van kwetsbaarheid”: pluraliteit van waarden (waarden zijn variabel naar gelang de situatie), passies en hechting. Deze kwetsbaarheden kenmerken volgens Nussbaum de mens. Ze wil, net als Aristoteles, de bronnen van kwetsbaarheid niet als te overwinnen zwaktes wegzetten, maar ze juist onder de aandacht brengen. Ethiek moet midden in het leven staan. Nussbaum distantieert zich hiermee van de ethiek van Socrates en Plato, die zij te verheven acht.

Nussbaum heeft veel geschreven over emoties. Ze grijpt daarbij terug op de stoïcijnse traditie van Epictetus en anderen. Schaamte en wraak zijn irrationeel, betoogt ze conform de leer van de Stoa. Maar in tegenstelling tot de stoïcijnen gelooft ze niet dat alle emoties irrationeel zijn.Veel emoties zijn intelligent. Angst en boosheid kunnen bijvoorbeeld heel functioneel en gepast zijn. In die zin zijn ze zinnig en rationeel. In de morele opvoeding zou daarom ook ruimte moeten zijn voor het ontwikkelen van deze zinnige emoties. In het onderwijs zou een morele sensibiliteit gekweekt moeten worden. De leerling dient oog te krijgen voor eigen kwetsbaarheden. Literatuuronderwijs is hiervoor bij uitstek geschikt. Nussbaum verzet zich hiermee tegen een ethiek die zuiver rationeel is.

Relevante berichten

Inleven moet je leren
Inleven moet je leren
Voor leden

Inleven moet je leren

De emoties en onzuivere motieven van literaire personages zetten ons aan het denken. Dat is essentieel voor de ontwikkeling van mens en burger, weet Martha Nussbaum. Twee jaar geleden kwam ik ter kennismaking op de middelbare school van mijn dochter, waar ik haar docent Nederlands sprak. Ik vroeg haar… Read More

Lees meer
Voor leden

Wat is woede eigenlijk?

Wat houdt woede eigenlijk in? Een goed vertrekpunt is de definitie van Aristoteles. Straks zal blijken dat deze te beperkt is om alle gevallen van woede te omvatten, maar we kunnen er wel voorlopig mee vaststellen uit welke onderdelen woede bestaat. Woede is volgens Aristoteles ‘een met pijn gepaard gaande… Read More

Lees meer
Awee Prins: ‘Wees hartelijk, waardeer het alledaagse’
Awee Prins: ‘Wees hartelijk, waardeer het alledaagse’
Tijd
Voor leden

Awee Prins: ‘Wees hartelijk, waardeer het alledaagse’

Onze samenleving lijdt aan ‘ordinair utopisme’, zegt filosoof van de verveling Awee Prins. ‘Alles moet nieuw, spannend, verrassend, interessant zijn.’ Zijn filosofie van de hartelijkheid draait om waardering van het alledaagse. Het alledaagse ís niet saai. En dat zullen we nooit beseffen zolang we volharden in de utopische… Read More

Lees meer
Vrijen we beter in vrijheid?
Vrijen we beter in vrijheid?
Voor leden

Vrijen we beter in vrijheid?

We hebben meer seksuele vrijheid dan ooit, maar is de kwaliteit van ons seksleven er ook op vooruitgegaan? Volgens Alicja Gescinska kan de minnekunst pas floreren als we erotiek niet als een consumptieartikel zien, maar als een middel om ons met de ander te verbinden. De seksuele… Read More

Lees meer