Home Filosofen Slavoj Žižek
Simone Weil
Vorige

Simone Weil

Slavoj Zizek

Slavoj Žižek

21 maart 1949
standbeeld Socrates
Volgende

Socrates

Quote

“We werken niet langer met directe, maar met indirecte autoriteit die gevangen is in ironie en grappen.”

“Mijn specialiteit is een idioot zijn, maar mijn grappen moeten wel serieus worden genomen. De ultieme ironie is niet afstand nemen van, maar juist serieus nemen wat op de hak wordt genomen.”

Slavoj Žižek gebruikt de psychoanalyse van Jacques Lacan om politiek en cultuur uit te leggen en te bekritiseren. Gekte en chaos spelen volgens hem een belangrijke rol in het intellectuele leven. Rationaliteit en beschaving zijn alleen mogelijk als verzet tegen de gekte en chaos. Om die reden pleit hij voor een vergroten van chaos en conflicten. Het verzet tegen conflicten zal de samenleving sterker maken. Verzet betekent in dit geval niet dat de chaos bruut moet worden onderdrukt (zoals mensen als Hitler en Stalin probeerden), maar dat deze chaos doorleefd moet worden. Zoals een psychisch verwarde persoon zijn trauma moet doorleven om deze te verwerken, zo zou ook een samenleving het conflict moeten opzoeken om het uit de weg te ruimen. Žižek behandelt klassieke denkers als Descartes en Hume, maar combineert dat met observaties over nieuwe media en nieuwe culturele uitingen. Zo schrijft hij over het gebruik van fascistische tekens door de Sloveense band Laibach. Ook hier wijst hij weer op de rol van gekte en chaos. Ze moeten doorleefd worden, en dat kan niet alleen op een zuiver rationele manier: ‘Het probleem met verschijnselen als nationalisme en racisme is dat je ze wel rationeel kunt analyseren en weerleggen, maar dat ze niettemin operationeel blijven.’

Relevante berichten

Slavoj Žižek: “Een idioot zijn is mijn specialiteit”
Slavoj Žižek: “Een idioot zijn is mijn specialiteit”
Voor leden

Slavoj Žižek: “Een idioot zijn is mijn specialiteit”

Een gesprek met het Sloveense denkbeest Slavoj Žižek waaiert per definitie alle kanten uit. Over de betekenis van Pim Fortuyn: “absoluut cruciaal”; over ironie: “Ik lijk een vriendelijke vent”; over vampieren: “altijd voort te leven is onze grote angst”, en over het krankzinnig experiment van Descartes: “Gekte is constituerend voor de moderne mens.”

Lees meer
Alicja Gescinska: Geluk bij Žižek
Alicja Gescinska: Geluk bij Žižek
Voor leden

Alicja Gescinska: Geluk bij Žižek

Op de laatste dag van mei ging ik in Nijmegen in gesprek met Slavoj Žižek. Een echt gesprek werd het nooit. De eindeloze woordenstroom die uit Žižeks mond vloeit, valt niet in te dammen. Toch ontstond er een fijne dynamiek. In mijn geval was dat een aangename verrassing,… Read More

Lees meer
Waarom Trump zo succesvol is
Waarom Trump zo succesvol is
Politiek
Voor leden

Waarom Trump zo succesvol is

Is Trump een clown, een provocateur? Of is hij de belichaming van de vitale politiek die elke democratie nodig heeft? De ideeën van Donald Trump zijn niet zozeer anders als wel gevaarlijk incoherent. Het zijn niet eens echte ideeën, alleen maar een serie bizarre tirades, persoonlijke vetes en regelrechte… Read More

Lees meer
Voor leden

Marli Huijer: Žižeks val

Als een politieagent een voorbijganger op straat aanroept met: ‘Hé, jij daar!’ en deze keert zich om, verandert hij subiet in een verdachte, zowel in de ogen van de agent als in die van hemzelf. Zo werkt ideologie, schrijft Louis Althusser. Door zich naar de agent te keren, erkent de… Read More

Lees meer