Boekenkast juli 2026

Weinig mensen zullen zichzelf een verslaafde noemen, toch zijn we dat bijna allemaal, denkt filosoof Yoram Stein. In een diepgravend boek beargumenteert Stein dat verslaving meer behelst dan afhankelijkheid van drugs, alcohol of een telefoon. Verslaving gaat over hoe mensen geleefd worden in plaats van dat ze zelf leven. Aan de hand van Socrates, Spinoza en boeddhistische filosofie laat hij zien dat mensen ­voortdurend riskeren hun vrijheid op te geven.

Afkicken met Spinoza. Hoe filosofie je bevrijdt van alledaagse verslavingen
Yoram Stein
Noordboek
260 blz.
€ 24,90

Wie over muziek wil leren doet er volgens de Franse componist Claude Debussy goed aan de natuur in te gaan. Schrijver Véronique van Lierde volgde zijn advies op en schreef over haar wandeling naar de verborgen watertuinen van Annevoie, die inderdaad allerlei gedachten over muziek en natuur prikkelde. De tuin, schrijft ze, is als een levende partituur die tijd en ruimte anders laat klinken. Een origineel essay, maar wel wat abstract en rommelig opgebouwd.

Luistermanieren. De ontdekking van de muzikale tijd
Véronique van Lierde
Elikser
138 blz.
€ 21,50

Tijd gaat niet overal even snel, lege ruimte bestaat niet en een universele waarheid evenmin – natuurkundige theorieën zoals de kwantummechanica en de relativiteitstheorie hebben nogal wat implicaties voor de filosofie, schrijft de Italiaanse natuurkundige Carlo Rovelli. Maar niet alle filosofen (en fysici) zijn zich daarvan bewust, vandaar dat hij ze even op een rijtje zet. Het resultaat is geen makkelijke kost, maar biedt wel fascinerende inzichten in onze werkelijkheid.

Over de gelijkheid van alle dingen. Fysica en filosofie
Carlo Rovelli
vert. Hans van den Berg
Prometheus
232 blz.
€ 22,99

Om zijn geest op God te richten, wikkelde de heilige Ignatius van Loyola (1491-1556) zichzelf graag in met brandnetels, stekelige twijgen of scherpe ijzers. Ook dronk hij op zondag water met bittere kruiden. Sindsdien is onze blik op pijn wel wat veranderd, constateert de Italiaanse schrijver Umberto Eco (1932-2016). In deze rede, die hij hield bij een opleiding palliatieve geneeskunde, reist hij door de opmerkelijke ­geschiedenis van het denken over pijn.

Overpeinzingen over pijn
Umberto Eco
vert. Yond Boeke en Patty Krone
Prometheus
72 blz.
€ 12,50

Palomar van Italo Calvino is een klassieker uit 1983 die je voor altijd anders laat kijken. De handelingen, waarnemingen en gedachten van Meneer Palomar lopen voortdurend uit op onoplosbare paradoxen. Probeer maar eens een enkele golf in de ­branding te ontwaren of aan je eigen dood te denken. Palomar lezen voelt even fictief als realistisch. In het nawoord van Roelof ten Napel lezen we dat dat ook voor Calvino gold, die de verzonnen verhalen zelf als zijn dagboek zag.

Palomar
Italo Calvino
vert. Henny Vlot
Cossee
144 blz.
€ 21,99

Begrijpen dieren de dood? De Spaanse filosoof Susana Monsó probeert die vraag te beantwoorden door verschillende gedragingen van dieren rondom de dood te analyseren: zo draagt een orka haar dode kalf de halve wereld over, wonen mieren hun eigen begrafenis bij en verzorgen chimpansees hun overledenen. In een vlot geschreven boek beargumenteert ze dat veel dieren een concept hebben van de dood. En het menselijke dier? Die onderscheidt zich vooral door de dood als geen ander te verhullen.

De olifant die geen afscheid kon nemen. Wat dieren begrijpen van de dood.
Susana Monsó
vert. Heijo Alting
Meulenhoff
288 blz.
€ 24,99

De natuur wakkert verwondering aan: waarom veranderen rupsen bijvoorbeeld in vlinders? In de ban van deze verwondering stelde schrijver Lea Korsgaard zich tot doel alle Deense vlinders met eigen ogen te zien. In dit boek, dat ze zelf illustreerde, beschrijft ze haar zoektocht naar deze vlinders, die tegelijk een existentiële reis is. Het resultaat is een diepgravend verhaal over vlinders en hun betekenis voor de mens.

Het vlinderseizoen. Wat 64 vlinders me hebben geleerd over de grootste geheimen van de natuur
Lea Korsgaard
vert. Lammie Post-Oostenbrink
De Arbeiderspers
336 blz.
€ 26,99

‘Een begin is nooit onschuldig,’ aldus historicus en schrijver Guido van Hengel. ‘Een scheidsrechter lost een startschot niet voor niets met een pistool.’ In Dageraad schrijft hij over de metafoor van het morgenrood in de geschiedenis en het verlangen naar een nieuw begin. In korte verhalen, geschiedenissen en essays toont Van Hengel niet alleen de vele gezichten van de dageraad, maar laat hij eveneens zien dat beginnen altijd ook vernietigen is.

Dageraad. Geschiedenis in ochtendlicht
Guido van Hengel
Van Oorschot
288 blz.
€ 25,-

Heeft de mens een vrije wil? En hoe verhouden lichaam en geest zich tot elkaar? Wim de Muijnck, docent sociale wetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, onderzoekt in dit boek filosofische vragen die van belang zijn voor de gedragswetenschappen. In een uitstekend boek gaat hij in op de aannames die er binnen deze wetenschappen worden gedaan en stelt hij kritische vragen. Hoewel allereerst bedoeld voor studenten en onderzoekers, is zijn boek ook toegankelijk voor niet-academici.

Leven en cognitie. Filosofie van de gedragsweten­­­­­­­schappen
Wim de Muijnck
Boom
288 blz.
€ 29,90

In hoeverre worden je ideeën bepaald door de tijd waarin je leeft? De Duitse ontdekkingsreiziger en schrijver George Forster (1754-1794) werd omringd door racistische en seksistische denkbeelden. Toch was hij overtuigd van de gelijkheid van alle mensen en was hij niet bang zich af te zetten tegen grote denkers als Rousseau en Kant. In haar avontuurlijke biografie laat historicus Andrea Wulf de lezer kennismaken met de reizen en denkbeelden van deze fascinerende figuur.

De reiziger. Het uitzonderlijke leven van George Forster en zijn zoektocht naar de mens
Andrea Wulf
vert. Nannie de Nijs Bik-Plasman en Arjanne van Luipen
Atlas Contact
528 blz.
€ 39,99

In de filosofische roman De naam van de roos raken een monnik-detective en zijn assistent verstrikt in een web van misdaden, verdwenen bewijzen en geheimen van de middeleeuwse abdij. Het lijkt op het eerste oog een detective, maar bevraagt ook kwesties als geloof, kennis en macht. Striptekenaar Milo Manara bewerkte Umberto Eco’s roman tot een graphic novel, waarvan nu het tweede deel verschijnt. Zouden er in de prachtige illustraties aanwijzingen verborgen zijn?

De naam van de roos
Umberto Eco en Milo Manara
vert. Pietha de Voogd
Prometheus
72 blz.
€ 24,99

Er heerst een ‘algehele fictieverslaving’, vindt de Franse schrijver en kunstenaar Camille de Toledo. We verliezen ons in modellen, theorieën en onze eigen verzinsels, waardoor we steeds verder van de aardse werkelijkheid komen te staan. Hij gaat op zoek naar meer verbinding met de realiteit, waarvoor hij inspiratie put uit kunst, literatuur en filosofie. Hoewel De Toledo zijn ideeën poneert alsof ze zonneklaar zijn, vergt het de nodige inspanning om dit duizelingwekkende essay te volgen.

Een verhaal over duizeling
Camille de Toledo
vert. Eva Wissenburg
Octavo
224 blz.
€ 27,50