Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

vrijdag 10 juni 2016

Genieten van het leven is zo makkelijk nog niet

Waarom zou niet ieder van zijn leven een kunstwerk maken? Deze vraag van Foucault inspireert Joep Dohmen tot een hartstochtelijk pleidooi voor een stijlvol leven. Hieronder vindt u zijn voordracht over het genietende leven.
 
Er wordt vaak gedacht dat ik de lof zing van exquise wijnen, luxegerechten en driesterrenrestaurants. Maar dat is een misverstand. Mijn beste gastronomische herinnering is die aan een aardbei uit de tuin van mijn vader. Een hedonist beleeft veel plezier aan het eten van dingen, maar niet omdat ze duur zijn. Een truffel kan evenveel genot geven als een hamburger met veel ketchup. [...] Het gaat mij om het pure plezier van het bestaan. De kunst van het hedonisme zit hem in het drinken van een glas water.
– Michel Onfray

In de verfilming van zijn boek De troost van de filosofie (2000) wandelt Alain de Botton onder de stralende Turkse zon door het voormalige Oinoanda, ongeveer honderd kilometer ten westen van de stad Antalya. Te midden van honderden rotsblokken liggen daar de resten van een bijna tachtig meter lange, ruim drie meter hoge muur. Op deze muur heeft een bemiddelde inwoner, Diogenes van Oinoanda, omstreeks 120 na Christus in vijfentwintigduizend roodgeverfde woorden de complete hedonistische filosofie van Epicurus laten aanbrengen.
 
Met aanstekelijk enthousiasme verhaalt De Botton over de wijze levenslessen van Epicurus en over de bedoelingen die zijn navolger Diogenes van Oinoanda met deze muur moet hebben gehad. Hij ziet die muur als een belangrijke vorm van tegencultuur. Diogenes heeft reclame gemaakt voor het eenvoudige en ware geluk dat verstandig genieten samen met vrienden je bezorgt. Dat is nog eens wat anders dan wat de hedendaagse billboards laten
zien. Wij hebben, aldus De Botton, geen gebrek aan verleidelijke plaatjes van luxegoederen en weelderige landschappen, maar helaas wel aan die van doodgewone omgevingen en mensen. ‘We worden bepaald niet aangemoedigd om het te zoeken in de kleine genoegens – spelend met een kind, een gesprek met een vriend, een middag in de zon, een opgeruimd huis, vers brood met kaas.’ Midden in de Engelse stad Liverpool plaatst De Botton een groot reclamebord waarop een fraai Engels landhuis staat afgebeeld. Het onderschrift luidt: ‘Happiness not included.’

De hedonistische levenskunst zoekt naar een manier om optimaal van het leven te genieten, wat minder eenvoudig is dan het lijkt. Een avondje doorzakken kan betekenen dat je de volgende dag met een kater op bed moet blijven en niet kunt genieten van de stralende zomerdag. Het hedonisme kent verschillende varianten. De klassieke variant is die van Epicurus. Genieten staat centraal, maar doe het wel kalm en verstandig. Een actuele variant is de geluksleer van de sociaal wetenschapper Ruut Veenhoven. Hij opteert niet voor een groots en meeslepend leven, maar voor gewoon geluk, een prettig, aangenaam leven. De hedonistische levenskunst van Onfray is de meest radicale variant. Hij verlangt naar een vitaal, bruisend genot, zelfs al moet je daarbij een hoop ellende op de koop toe nemen.
 

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden