Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 4/2018

Antjie Krog: ‘Moderne mensen zijn verstopt door de modder van de beschaving’

Marc van Dijk
Schrijver, journalist en kunstenaar

De gelauwerde Zuid-Afrikaanse dichter Antjie Krog schrijft poëzie die verbindt en verzoent. Ooit was ze een mensenhater. Nu verdiept ze zich in de Afrikaanse ubuntu-filosofie en wijst ze op onze onderlinge verbondenheid.

Nog nooit heeft ze een interviewer aan huis ontvangen. En ook dit keer had ze liever in een anonieme hotellobby afgesproken. Maar vandaag maakt Antjie Krog een uitzondering, vooral omdat ze net een operatie heeft ondergaan en daardoor tijdelijk minder mobiel is. 

Tekst loopt door onder afbeelding

Antjie Krog (1952) is dichter en schrijver. Naast gedichten schrijft ze ook romans, toneelstukken en non-fictie. Ze werkte onder andere als journalist, onderwijzer en academicus. Momenteel doceert ze creative writing aan de Universiteit van de Westkaap, waaraan ze verbonden is als bijzonder hoogleraar letteren en filosofie. Haar werk is veelvuldig bekroond. Velen, onder wie Remco Campert, noemen haar ‘Nobelprijs-waardig’. Op 19 april krijgt ze in Nederland de Gouden Ganzenveer uitgereikt en op 21 april is ze te gast op denkfestival Thinking Planet in TivoliVredenburg (Utrecht) Meer informatie >>. Filosofie Magazine-redacteur Marc van Dijk zocht haar op in Kaapstad. Fotografie: Marc van Dijk

Haar huis op een helling in de buurt van het oude centrum van Kaapstad biedt aan de achterzijde een spectaculair uitzicht op het moderne zakencentrum van de stad, de baai en een steile wand van de Tafelberg. De tijd dat ze haar man en vier kinderen actief de ‘witte privileges’ probeerde te onthouden en uit solidariteit bewust in een armere wijk ging wonen op het platteland ligt nu wel achter haar. De kinderen zijn allang het huis uit, uitgevlogen naar andere landen, maar ‘allemaal weer teruggekeerd naar Zuid-Afrika’, zegt ze met een glimlach. Straks komen er twee langs, met kleinkinderen. Krog schreef altijd al met evenveel precisie en pijnlijk eerlijke introspectie over de politiek als over het moederschap. Nu dicht ze ook over haar rol als ‘ouma’ (spreek uit: oema).

In de smalle voortuin inspecteert ze de planten, die er deels verlept bij staan. Hoopvol wijst ze op de berg: ‘Die is toch nog behoorlijk groen.’ 

De tuinslang pakken is uit den boze; deze zomer dwingt een hardnekkige droogte de inwoners van Kaapstad tot een streng waterregime. Overal word je gewaarschuwd om geen druppel te verspillen. De stad vreest ‘Day Zero’: de dag dat er geen water meer uit de kraan komt. Douchen doe je niet of kort, een toilet spoel je niet door als je enkel geplast hebt en in plaats van je handen te wassen gebruik je een gel. Ten tijde van het interview, begin februari, is het ’s middags tegen de dertig graden en staat het waterrantsoen op 50 liter per persoon per dag (één keer de wc doorspoelen is al 9 liter). In de toekomst zal drinkbaar gemaakt zeewater wellicht uitkomst bieden, maar voorlopig is er geen alternatief.

Krog is – net als de meeste inwoners van de bijna droge miljoenenstad – het onderwerp moe. Het probleem was al jaren bekend; het bestuur faalde. De elite slaat nu massaal waterzakken in, de armen kijken ernaar met woede en een vleugje leedvermaak. ‘Inderdaad’, zegt Krog. ‘De armen raken er niet van in paniek. Die denken: laat hen straks ook maar eens voelen hoe het is om in de rij te staan voor een paar liter water. Maar als het zover komt, zitten we allemaal zonder – ook zij.’

Kaapstad vreest nog altijd 'Day Zero'

Antjie Krog, wereldwijd gelezen dichter, heeft in Nederland relatief veel fans, deels dankzij haar sprankelende optredens bij Poetry International en andere festivals. Haar bundels verschijnen in Nederland tweetalig, het Nederlands en het Afrikaans staan op de pagina’s naast elkaar. De verwantschap tussen beide talen gaat terug tot de eerste kolonisten die zich hier halverwege de zeventiende eeuw vestigden. Midden in Kaapstad staat nog hun fort, met op elke gevelsteen het logo van de VOC. Vlak bij die burcht ligt het voormalige slavenhuis; de Nederlandse gereformeerde kerk staat er pal naast.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden