Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 5/2018

De profeet van het Antropoceen: ‘Hou op met treuren over de ijsbeer’

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

De Britse filosoof Timothy Morton is de profeet van het Antropoceen, maar hij houdt niet van preken. Hij wil lachen om de ondergang. En daarna huilen.

IJsberen die uitsterven? Daar maken we ons veel te druk over, vindt de klimaatfilosoof. ‘Als er straks geen ijs meer is kunnen we ze altijd nog zwembandjes geven, of bij ons in huis opnemen.’

De filosoof-profeet van het Antropoceen, de verkondiger van de boodschap over het klimaat – zo wordt Timothy (Tim) Morton genoemd. Maar verwacht van hem geen preken, geen morele ijdelheid, geen verhalen over de slechte mens die de wereld naar de kloten helpt en ook geen pleidooi voor veganisme om de aarde te ontzien. Morton, geboren in Engeland, maar woonachtig in Houston, waar hij hoogleraar is, verbergt niet dat hij nog steeds een groot liefhebber van kaas is, vooral stilton.

‘Het echte kwaad’, zegt hij, ‘schuilt juist in degene die het kwaad aanwijst.’

Morton is de dag ervoor gearriveerd met het vliegtuig – vliegen doet de ecosoof veel, om zijn boodschap te verkondigen. Hij bezoekt Nederland omdat twee van zijn boeken net vertaald zijn: Ecologisch wezen en Duistere ecologie. Zijn haar is rossig en wild, zijn huid Engels licht – het type dat weinig zonlicht verdraagt. Als hij je hand drukt, doet hij dat lang, terwijl hij je aankijkt met zijn lichtblauwe ogen.

Morton ontleent zijn jargon deels aan de popmuziek. Nadat Björk hem had geschreven dat ze zijn werk bewonderde, schreef hij de IJslandse zangeres dat hij haar werk evenzeer bewondert, onder meer vanwege de vreemde mengeling van emoties die soms samenkomen in een nummer: verdriet, pijn, blijdschap. Björks ‘Hyperballad’ inspireerde Morton om de term ‘hyperobject’ te gebruiken. Volgens hem leven we in een wereld met hyperobjecten, zoals het neoliberalisme, maar ook de opwarming van de aarde. Die zijn even reëel als een regenbuitje of je huis. Kenmerkend voor die hyperobjecten is dat ze de gebruikelijke grenzen van ruimte en tijd overschrijden, te groot zijn om ze als object voor ons te zien. Plutonium is ook zo’n hyperobject; over 80 miljoen jaar is nog steeds de helft van de nu geproduceerde radioactieve stof aanwezig, als de mens er waarschijnlijk niet meer is.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden